عەبدوڵا مەحمود
بةرِيَز(دارا طةرمياني)لة وةلَامي ئاطاداركردنةوةيةكي رِيَبوار ئةحمةد بؤ سةركردايةتي يةكيَتي وثارتيدا،ووتاريكي نووسيوة كة لة سايتي (كوردستان نيَت) ي،رؤذي 3-2-2003دا بلاوكراوةتةوة…. بةو هؤيةوة كة بابةتةكةي بةريَز( دارا طةرمياني) زؤر مةسةلةي وروذاندووةو دةرطاي بةروي زؤر باسي تردا كردؤتةوة ،منيش بة ثيَويستم زاني وةلَاميكي كورت بة نووسينةكةي ئةو بدةمةوة.
دارا طةرمياني وةكو خؤي دةلَيَت رةخنةكةي لة ئاطاداركردنةوةكةي ريَبوار ئةحمةد بؤ سةركردايةتي ثارتي و يةكيَتي لةو ديَرِةوة دةستي ثيَكردووة كة ئةلَيَ:”دةستةي فةرمان رِةواي ئةمريكا هةرِةشةي كوشتارو ويَرانكاريةكي بيَويَنة دةكةن،تةنانةت بةوثةرِي درِندةيةوة هةرِةشةي بةكارهيَناني ضةكي ئةتؤمي ئةدةن بةطويَ ي دنيادا،لةولاشةوة رِذيَمي فاشيستي سةدام رِادةطةيةنيَ كة سوثاي ئةمريكاو هاوكاراني ثيَبنيَتة هةرجيَطايةك بةهةموو تواناو بيَدةست ثاراستن رِةش وسثي خاثوري دةكات”. منيش هةر لةو ديَرةوة وةلَام بة دارا طةرمياني ئةدةمةوة.
دارا طةرمياني ثةردةثؤشي ئةو رِاطةياندنانة ئةكات و ئةلَيت ئةمريكا هةرِةشةي كوشتارو ويَرانكاري بيَويَنةي نةكردووة ، ضونكة نةك ئاطاي لةميَذوي رِابردو وة هاوضةرخ نية بةلَكو ئاطاي لة رِاطةيةندنةكاني ئةم ضةند رِؤذةش نية ،كة طةورة بةرثرساني ئةمريكاو بةريتانيا بةئاشكرا باسي بةكارهيَناني تازةترين ضةكي سةردةم و هاوكات باسي بةكارهيَناني ضةكي ئةتؤميش ئةكةن ئةطةر لة لايةن عيَراقةوة رِوبةرِوي خةتةريات ببنةوة .
خؤئةطةر لةوةش بطوزةريَين كة براي رةخنةطر ئاطاي لةو هةرِةشانةي ئةمريكا نةبووة.جيطاي خؤيةتي ليَرةدا ضةندثرسياريك ئاراستةي بةريَزي بكةين،” مةطةر ئةمريكا تاكة دةولَةت نية كة بؤمبي ئةتؤمي بةكار هيَناوة؟مةطةر خةلَكي بيَطوناحي ناكازاكي و هيرؤشيمابة بؤمبي ئةتؤمي ئةمريكي كوشتار نةكران؟مةطةر ئةمريكا لةبةرامبةر خةلَكي فيَتنامدا سلَةميةوة لة بةكارهيَناني ضةكي كيميايي وبايؤلؤذي؟ ئيَستا لة بةكارهيَناني ئةم ضةكانة ض ريَطريةكي هةية؟ .
تائةو جيَطايةش بة رِذيمي درِندةي بةعس دةطةريَتةوة ،مةطةر ئةم رِذيَمة ض لةهؤرةكاني خواروي عيَراقدا و ض لةشةري عيرَاق ئيَران و ض لةشةري داسةثاويدا بةسةر خةلَكي كوردستاندا سلَةميوةتةوة لة بةكارهيَناني ضةكي كيميايي و كؤكوذدا؟ وةمةطةر ئةمريكاو غةرب ثشتيوانيان لةم رذيمة نةدةكرد ؟ بةرِاستي ئةطةر شةرِ رِوبدات ض ئةو ئةمريكايةو ض رِذيَمي بةعس باكيان بة ضارةنووسي خةلَك و كؤمةلَطاوة هةية تا سلَ بكةنةوة لة ويَرانكردني كؤمةلَطاي عيَراق و تةنانةت ناوضةكةش؟مةطةر لة ئيَستاوة بةثي سةرضاوةكاني ئةمريكا رِانةطةيةنراوة كة ئةطةر جةنط رِوبدات كوذراواني ئةم شةرِة زياتر لة 500 هةزار كةس دةبيَت؟مةطةر ئاطاداري رِاطةياندني ريَكخراوي ثزيشكاني بيَسنور نين كة ذمارةي كوذراواني خةلَكي مةدةني عيَراق لة يةكةم هةفتةيدا بة زياتر لة 100كةس مةزةندة كردووة؟مةطةر هةر ئةمةندة خؤي كوشتاري بةكؤمةلَ ني ية لة ذيَر ناوي بةرطرتن بةكوشتاري بةكؤمةلَدا؟ئةطةر ثيَشبيني سةرةتاي بؤكوشتار لة سةرةتاوة بةم شيَوةيةبيت ئايا ئةمة بةماناي ويَرانكردني كؤمةلَطا ني ية؟ يان بةثيَي طوزارشي نيؤرك تايمز مةساريفي بؤمباباراني شارةكان و ويَرانبوني كارطةو دامةزراوةكان و مةركةزةكاني ئاو وكارةبا و دارِوخاني تةواوي شيرازةي كؤمةلَطا،وة تةعميركردنةوةيان لةدواي جةنط نةخراوةتة سةر داهاتي نةوت و 18 مانطيش هيَزةكاني ئةمريكا دةست بةسةر ضالَة نةوتةكاندا ناطرن، ولة عيراقدا ناميَنةوة بؤ دابين كردني ئةم خةسارةتة، هةموو ئةمانة بةس نية بؤ نيشانداني ئةوةي كةكؤمةلَطاي عيَراق لة بةردةم شةرِيَكي ويَرانكةرانةداية؟ وباجةكةشي دةبيَت خةلَكي عيَراق بيدات؟بةم ثيَية واقعةن قسةكةي هاوري رِيَبوار دروست نية؟
دارا طةرمياني ئةلَيَت ئةوةي لامان طرنطة ئةوديَرةية كة كاك ريَبوار دةلَيت(رِذيمَي فاشستي صدام) و ثاشان ضةند ثرسياريَكي هيَناوةتة طؤرِ، تةئكيد لةوة ئةكات كة داننان بةوةدا كة رِذيَمي عيَراق فاشستة ،مةسئوليةتيَكي طةورةية…تاد.
ئةوة كة رِذيَمي بةعس رِذيَميَكي فاشستة ئةمة واقيةتيَكةو ئةمة يةكةم جاريش نية ،ئةم رذيَمة لة لايةن ئيَمةوة وةكو رِذيَميَكي درِندة شؤفينست فاشي ناو برابيَت،بةلَكو لةوكاتةوة كةئةم رِذيَمة هاتؤتة سةركار بزوتنةوةي ئيَمة (بزوتنةوةي كؤمؤنيزي ماركس ،كؤمؤنيزمي كريَكاري )ئةو رِذيَمةي وا ناو بردوةو ناساندووة.ئةوةش دروستة كة بةكارهيَناني ئةو عيبارةت و وةسفانة مةسئوليةتة.هةروةكو ضؤن بةكارهينان و وةسفي “صدام حسيَن”ي سةرةتاوانباري فاشيةت بة دادوةرو مامؤستاي حوكمي زاتي لةلايةن سةراني بزوتنةوةي قةومي كوردةوة هةر مةسئوليةتة!!.
ئةوة كة وةسفي رِذيَمي كؤنةثةرستي ئيسلامي ئيَران دةكريَت بةويَنةي دؤستي خةلَكي كوردستان لة زماني رِابةراني يةكيَتي و ثارتيةوة،ئةمةش مةسئوليةتة!!.ئةوة كةدةلَيَن رِذيَمي توركيا تةماحي نية لة كوردستاني عيَراقدائةمةش مةسئوليةتة!وة ئةوةش كة لة سكرتيرَي يةكيَتي نيشتماني لة تةلةفزيؤني LBC ي لوبنانيةوة لةوةلَامي ثرسياري: …..ئةمريكا لستيَك بةناوي نزيكةي(20)بةرثرسي عيَراق ئامادة دةكات بؤ ئةوةي لة لاهاي دادطايي بكريَن،ئايا تؤ لةلايةنطراني ئةو بؤضونةيت،ئايا ثيَت واية ئةمة رِاستة،دووةم خةون بةوةوة دةبينيت كة سةرؤكي عيَراق صدام حسيَن لة قةفةزي تؤمةتباركردن لة لاهاي بةدي بكةيت؟
مام جةلال:سةبارةت بة ذمارةي ئةوانةي كة ئةمريكايةكان دةيانةويَت بيانخاتة لستي تاوانباراني جةنط ………..20 يان 30كةسن نةم بيستوة،من هيوا ناخوازم سةرؤك صدام حسين لة قةفةزي تؤمةتباركردندا بةدي بكةم،……..هيواي ئةوةي بؤ ناخوازم بةو شيوةية بيبينم،من شةخصي خؤم بة لاني كةم جؤريَك لة ثةيوةندي كؤنم لةطةلَيدا هةية،بةو بؤنةيةشةوة لة نيَوان بنةمالَةي تالةباني وبنةمالَةي سةرؤك صدام حسيَن ثةيوةندي ميَذووي كؤن هةيةو من تائيَستا رِيَزي ليَدةطرم،بؤية هيوا ناخوازم لة قةفةزي تؤمةتباركردن لة لاهاي بيبينم،……)دةقي ئةم ضاوثيكةوتنة تةلةفزيؤنيية لةطةلَ سكرتيَري طشتي يةكيَتي نيشتماني ،لة كوردستاني نويَ ي رِؤذي 5/11/2002داو لة ذمارة (2907)دا بلَاوكراوةتةوة .ئةمانةو زؤر شتي تريش هةر مةسئوليةتن و دروستة ،هيوادارم دارا طةرمياني ئةم مةسئوليةتة قورسة بؤ هةموو لايةك وةكو يةك لة محةك بدات.
دارا طةرمياني لةدريَذةي نووسراوةكةيدا باسي خةتةري فاشيةت و نازيةت ئةكات و ئاماذةيةكي كورت بة ضؤنيَةتي سةرهةلَدان و كاركرد و لةبةين ضونيان دةكات و سةرئةنجاميش ئةو ئاكامةي ليَدةطريَت كة لةبةينضووني فاشستةكان بة صةدامي فاشيستيشةوة بةندة بةرِوداني جةنطة طةورةكان و رِوداوة طةورةكان.
ديارة بةخةتةر لةقةلَةمداني فاشيزم ونازيزم بة فاشستي صدام حسيَنيشةوة،ئيكتشافيَكي نويَ نية
وهةموو كةسيَك ثيَي ئاشناية.بةلَام تائةو جيَطايةي باسي سةرهةلَداني نازيسم و فاشيزمة،بةر لةهةموو شت سةرهةلَداني ئةمانة بةرهةمي نيزامي قازانج ثةرستي سةرماية بووة ولةلايةن دةسةلَاتةوة تةغزية كراون و بوونةتة هيَزي طةورةو مةترسيدار،هةروةكو ضؤن صدام حسيَن بة ثشيواني و كؤمةكي رِاستةوخؤي يةكيَتي سؤفيةتي جاران و تارِادةيةك ئةوروثاوبةدواي شكستي بلؤكي شةرقيشدا بة ثشتيواني ئةمريكاو ئةوروثا توانيويةتي ببيَتة ئةم هيزة مةترسيدارة،وةهةروةكو ضؤن ئيسلامي سياسي ثةروةردةي دةستي ئةمريكاو غةرب بوو وة ثشتيواني دةكرا بؤ رِووبةرِوبونةوةي لةطةلَ رِوسيا و بلؤكي شةرق و ئيَستا بؤتة هةرِةشةيةك كة لة رِؤذهةلَاتي ناوةراستدا داواي دةسةلَاتي سياسي ئةكات و بؤتة ئؤردويةكي تيرؤر.كاكة دارا طيان كة تؤ شارةزايي ميَذويت دةبواية ئةم حةقيقةتانةش باس بكةيت،وةدةبووئةمةت بزانياية كة فاشيزم ونازيزم ورِاسيزم وميلتاريزم و مةزهةب ئةو جرةيانانةن كة بؤرذوازي بةثيَي ثيَداويستي ميذووي خؤي مةيدانداريان دةكات تا رِاديكاليزم و عةدالةت تةلَةبي و ئازاديخوازي ثيَ سةركوت بكات و ياساو رِيسا دةستي رِاستي لةكؤمةلَطادا بةرطري ليَبكةن.
نابي ئةوةشمان لة بير بضيَت هةر دةوريةك بؤرذوازي ثيَويستي بةجؤريك لةم بزوتنةوانةية ئةطةر لةسةرو بةندي جةنطي جيهاني يةكةمدا فاشيزم ونازيزم ثيويست بوون ئةوا لة لةطةل ثةيدابووني بلؤك بةنديةكاني شةرق وغةرب ئيسلامي سياسي ثيويست بوو بؤ شةري كؤمؤنيزم و عةدالةت خوازي.
مةسةلةيةكي تر ئةوةية كة هةركام لةو بزوتنةوة راست و دذي ئينسانيانة لة ناو كورةي جةنطةكاندا بالَيان كردووة ،فاشيزم و نازيزم وراسيزم و ميلتاريزم خؤيان بةرهةمي جةنطن،هةروةكو ضؤن كة ثيكهاتن و طةشةي “القاعدة”بةرهةمي جةنطي يةكةمي كةنداو بوو وةلةبةرامبةر بةويش خؤي رِاطةياند.
وة بة ثيضةوانةي بؤضوني كاكة داراشةوة فاشيزم ونازيزم،بةهؤي شؤرشي ئؤكتؤبةرو و سةركةوتني و بةدةستةوةطرتني دةسةلَاتي سياسي شكستيان خواردوو لة مةيدان كرانة دةر ئةو شؤرشةي كاريطةري خؤي بةسةرتةواوي بزوتنةوةكاني دنيا و ئةفرادةكانيشدا دانا،كة لةوانةية كاكة داراش لةوكاريطةريةي بةركةوتبيَ و دورنية بوبيَتة ضةثي توندرةوي!!ناو بزوتنةوةي ناسيونالستي كوردو توشي طيَرمةو كيَشةو ليَثيَضانةوةش بوبيَت.
شكستي شؤرشي ئؤكتؤبريش بةهؤي نائامادةيي و بؤ ئالوطؤري شؤرشطيَرانةي ثةيوةندية ئابوريةكان ي ئةوكاتةو داناني بةرنامةي ئابوري سؤسيالستي ضيني كريكار شؤرش لة ثيشرةوي كةوت و لة جيَطاي حكومةتي شؤرشي كريَكاري دةوراني لنين،بؤرؤكراسيةكي بؤرذوايي دةولَةتي جيَطاي طرتةوة ، ئةوةيشي دواتر ناوي نرا بلؤكي شةرق بة هيض ثيَوانةيةك لة ئابوري و سياسيةوة تا ئيداري و ئايدؤلؤذي نويَنةري سؤسياليزم وكؤمؤنيزم نةبوو بة ستالينيشةوة. ئةو ستالينةي كاكة دارا بة رِةمزي كؤمؤنيزمي دةناسيَني بؤئيمة دواي مةرطي لينين رِةمزو ئةلطؤي ناسيوناليزمي بؤرذواذي ثشت بةستو بة ئةلطؤيةكي دةستكاري كراوي سةرمايةداري بوو.
سةئةنجام واقعيةت ئةوةية كة ئةطةر ئةم جةنطة بةري ثينةطيَريت و روبدات،كاريطةرية زيانبارةكاني ئةم جةنطة بة جيا لة قوربانياني لة كوذراو بريندارو ئاوةرةيي،بة جيا لةبالادةستي دةورةيةكي تري ميلتاريزةكردني دنيا لةلايةن ئةمريكاوة، روبةرو ثانتايي جيهان بةروي تةعةسوباتي مةزهةبي و تيرؤريزم ئيسلامي،قةومثةرستي و نةذادثةرستي دةكاتةوةو ثاشةوثاشطةرانةوةيةكي سياسي ودارِوخاني فةرهةنطي وئةخلاقي لة ئاستي جيهاندا ثةرة ثيَدةدات .
تائةو جيَطايةي بةدياري كراوي بةرِذيَمي بةعس دةطةريَتةوة وباسي مانةوةي ئةم رذيَمة ية،بةر لةهةموو شت هاتنة سةركاري رذيَمي بةعس لةريَطاي كودةتايةكي عةسكةريةوة لةسالي 1968دا بة هاوكاري ئةمريكاو غةرب بوو،وة مانةوةي و هاتنة دةرةوةي لة جةنطي عيراق-ئيران و جةنطي كويَتيشدا هةربةهاوكاري و دةست لةثشداني بووة لةلايةن ئةمريكاو غةربةوة،تةنانةت بؤ بةرطرتن بة هةرِةشةي رِوخاندني صدام حسين لة سالي 1991و رِزطاركردني رِذيَم لةدةست خرؤشاني جةماوةري هةر ئةمريكاو غةرب بوو،بةدواي كؤتايي هاتني هةركام لةم جةنط و بةرامبةركييانةش دةخالةت و سياسةتةكاني ئةمريكا طةورةترين طورزي لة خةبات و نارةزايةتي خةلكي عيراقدا بؤ رِوخاندني ئةم رِذيَمة.
بؤمباباران و تيَك و ثيَكداني هةموو بنةما خزمةتطوزاري و مةدةنيةكاني كؤمةلَطاو دارِوخاندني ذيَربيناي ئابوري كؤمةلَطاي عيَراق لةلايةك و داسةثاندني ئابلؤقةي ئابوري لةلايةكي ترةوة برِستي لةبةر خةلَكي عيراق برِي و ضاوةرِوانيةكاني خةلَكي هيَناية خوارةوة تا ئةو رِادةيةي كة لة جيَطاي خةبات مانةوةي فيزيكي ببيَتة ئارةزويةك بؤيان،مةسةلةي ستةمي ميللي سةر خةلَكي كوردستانيشي هيَناية خوارةوة بؤ مةسةلةي ئاوةرةكاني كوردو خةلَكي كوردستاني لة ذيَر ناوي دانان و بووني ناوضةي ئارامدا!!لة جغرافيايةكي بيَناونيشان و بيَناسنامةي وولَاتيدا رِاطرت و دةسةلَاتي بةرِيَوة بردني ئةم ئؤردوطا بيَئايندةشي سثارد بةيةكيَتي و ثارتي و كوردستاني عيَراقي وةكو كارتيَكي فشار لة كيَشمة كيَشي خؤي لةطةلَ صدام حسين دا بةدةستةوةطرت.
كارنامةي يةكيَتي وثارتيش ثيَويستي بةطيرَانةوة نية،بةشةرِو بةئاشتيةوة ،بة يةك حكومةتي و دووحكومةتيةوة ،بةدةسةلاتي ساوايي و لاويةوة،بة خؤبةستنةوة بة ئيران و توركياوة،بة ساتو سةوداوة لةطةلَ رِذيَمي بةعسيشةوة بةشي خةلَك نةبووني ونةداري و ترس ودلَةرِاوكي و بيَ ياسايي و دزي و راوروتي ئاشكراو ثيَشيَلكردني مافةكاني خةلَك و ثيَشيَلكردني ئازادي و بةدةستةوةطرتني ياساكاني بةعس و ثياوسالاري و سةركوت بووة،زيندوكردنةوةي تايفةو عةشيرةتطةري و قوتكردنةوةي دةستةو تاقمي ئيسلامي و واخةريكة شيعةشي ديَتة سةرو ئةطةر زةمةن بواربدات حسيَنيةكان بؤزؤريَك لة شارو شارؤضكةكان ئةطوازنةوة و ميللةتيَكي توركمانيش لة براياني ميتي توركي! بؤ خاتري توركيا ثيَك دةهينن(ليرةدا مةبةستم ئةو هاولاتيانة نية ،كة بةزماني توركي قسةئةكةن و دانيشتوي كوردستاني عيراقن).ئةمة كارنامةي دةسةلاَتي كوردي بووة.
دةبيَت ليرَةدا ئةو حةقيقةتانةش بةبير طةرمياني بهيَنينةوة كة لة هةموو ئةوكاتانةدا كة رِذيَمي بةعس لاواز بووة لةلايةن ئةحزابي قةومي كوردةوة دةست بة بالَيةوة طيراوة.لة شةرِي عيراق ئيَراندا سالي 1984دا يةكيَتي نيشتماني كةوتة طفتوطؤ لةطةلَ ئةم رِذيَمة فاشستة!!و سكرتيري يةكيتي لة كؤبونةوة جةماوةريةكةي سورداشدا رِايطةياند كة ئيَمة لة ثشتةوة خةنجةري ذةهراوي لة حكومةت نادةين و لةطةلَي رِيكدةكةوين،لة سالي 1991داو لةكاتيَكدا كة رِذيَم ئةوثةري بيَهيَز تةريك كرابؤوة لةدنيادا، لةطةلَ هةرِةشةي هيَزةكاني حكومةت بؤ طةرِانةوةيان بؤكوردستان لة جياتي هانداني خةلَك بؤ بةرةنطاربوونةوةو ئامادةكردني هيَزي ضةكداريان بةرِوي رِذيَمدا بؤ كوردستان ض يةكيَتي و ض ثارتي بةر لةخةلَكي شارةكانيان ضؤلَكردو نزيك بة مليؤنيَك ئينسان ئاوارة بوون.لة جةرطةي ئةم ئاوارةيةشدا يةكيتي و ثارتي بةسةر لاشةي قوربانياني ئاوارةيدا كةوتنةوة سات وسةودا لةطةلَ ئةم رِذيَمة فاشستةدا لةطةل ئينزبات و سوثاي بةعسدا بةرووي هاتنةمةيدان و خرؤشاني خةلكدا دةوةستانةوة.وةلة 31 ئابي 1996دا ثارتي ئةم رذيَمة فاشستةي بؤ راطرتني تةوازن قواي خؤي لةشةري ناوخؤيدا ثةلكيَش كردة ناوشاري هةوليَرو…
بؤية دةبيَت طةرمياني ئةو رِاسيانة فةرامؤش نةكات كة هاتنة سةركاري رذيَمي بةعس و مانةوةي ئةم رِذيَمة تا ئيَستا ،بةهؤي ثشتطيري ئةمريكاو غةرب سات و سةوداي ئؤثؤزيسيؤني بورذوازي بةهةموو بالَ و لقةكانيةوةو غيابي بزوتنةوةي بةهيزي سؤسيالستي كريَكاريةوة بووة ،نةك شتيكي تر.
ئةوةش كة طةرمياني دةلَيَت ئةم رِذيَمة فاشستانة بة جةنط و رِوداوي طةورة نةبيَت لةناو ناضن،ديارة مةبةستي شؤرشي جةماوةري نية ،مةبةستي ئةو جةنطانةية كة دةبيَت طةورة زلهيَزةكاني دنيا ئةنجامي بدةن و لةو ضوارضيوةيةشدا خةلَك دةستي بةمافةكانيان بطات.ئةم بؤضونةش نةك هةر هةلَةية بةلَكو بة جيا لةوةي بةياني بي ئاسؤيي و بنبةستي بزوتنةوةي ناسيونالستي كورد دةكات، هاوكات بؤضونيَكة كة بة هةموو بزوتنةوة جةماوةري وعةدالةت خوازو ثيَشكةوتنخوازةكان دةلَيَت برِؤن واز لة نيزامة سةركوتطةرو فاشستةكان بهيَنن و خؤتان لةطةلَ ملهوري زلهيَزةكاني دنيا ئاويزان بكةن، لةو فرسةتانة كةلَك وةربطرن.ئةم بؤضونة ناراستي خؤي ض لةرِابردوو ض لةم سةردةمةدا سةلماندووة.
خةلَكي فيَتنام توانيان شكست بة ئةمريكا بهيَنن ،بيَئةوةي خةلَكي فيَتنام مةحتةلي جةنطي ئةمثريالستي بيَ،يان لاني كةم لة ضةند دةهةي رِابردودا لة فليثين،رِؤمانيا و ليتوانيا،ئةسيوثياو سؤمال،ئازرباينجان و ئةرمةنستاني سؤفيةت،ضين وئةلَمانياي شةرقي، ئةفريقياي جنوبي…زؤر وولاتي تريش خةلَك بة شيَوةي جؤراو جؤر هةستاون،رِاثةرينيان كردووة و ضةكدار بوون،خةباتيان كردووة و لةضةندين شويَن حكومةتة سةركوتطةرةكانيان لة دةسةلات كيَشاوةتة خوارةوة.بيَئةوةي جةنطي ئيمثريالستي رويدابيَت،وةزؤريك لةو رِاثةرين و هةستانة،بةدذي خودي دةسةلاتي ئةمثريالستيدا بووة كة زؤر لة رِذيَمي بةعس درِندة ترو بةتوانا تر بوون. دةركردني هيزةكاني ئةمريكا لة صؤمال ميَذويةكي زؤر دوور نية.داسةثاندي خواستي ريفراندؤم و سةربةخؤيي تةيموري خؤرهةلاتيش ميذويةكي دوور نية. طةرمياني بؤية دةيةوي ئةو ميَذوانة فةرامؤش بكات و بيانشيَويَنَي تا رِةوايي خؤشخزمةتي و خؤبةستنةوةي بزوتنةوةي قةومي كورد بة سياسةتي ملهورِانةي ئةمريكاوة ،بسةلمينيَ و ئوميَدي رِزطاري لةديكتاتؤريةت و فاشيزم و دةست رِاطةيشتني خةلَكي عيَراق و كوردستان بة مافةكانيان طريَبدات بة جةنطيَكي مالَويَران كةرو كؤنةثةرستانةوة.
طةرمياني بةثيَضةوانةي رِابةراني بزوتنةوةي قةومي كوردةوة ئيعتراف بةوة دةكات كة كوردستاني عيَراق دةبيَتة بةرةيةكي جةنط و دةلَيَت”طريمان كورد و هيَزة بالاَ دةستةكاني،ئةوثةري هةولَ بدةن خؤيان لةم جةنطة بثاريَزن. ئايا كوردستان لة جةنطةكة دورة ثةريز رِائةطيري؟بيَطومان نةخيَر.” ئةمة قسةي طةرمياني ية.
ئاطاداركردنةوةكةي هاوري ريَبواريش بؤ سةركردايةتي يةكيَتي و ثارتي لة رِوانطةي ئةوثةري ليثرسراوةتيوة هاتوة بةرامبةر ئايندةي خةلَكي كوردستان، هاوكات بانطةوازيكة بؤ دةسةلاَتي كوردي كة دةست لة طريَدانةوةي ضارةنوس خةلَكي كورستان و ئايندةكةي بة سياسةتةكاني ئةمريكاو شةرِخوازيةكةي بةردةن،و ويَرانكردني كؤمةلَطايةك و بةقورباني بووني خةلَكةكةي لة شةرِيَكي دذي ئينساني و ئةمثريالستيدا نةكةنة ثردو زةخيرةي بةشداربوون لةدةسةلَاتي ئايندةدا، رايدةطةيةنيَ كة ئةمة تاوانكاريةكي طةورةية.
تا ئةوجيَطايةي كة طةرمياني دةلَيَت ئاخر بةري ثيَناطيريَت.سةرةتا دبيَ بلَيَم ئةم هةموو خؤثيشاندان و نارِةزايةتي ية جةماوةريةي لةدذي جةنطخوازي ئةمريكا ،دنياي داطرتووة بؤئةوةية شةر رِونةدات (دلَنيام ئةوةش ئةزانيَت بؤ بةرطري لة صدام حسيَن و نيزامةكةي نية) و دنيا نةكيَشريَتة ناو ميلتاريزم و قازانج ثةرستي تاكانةي ئةمريكا،وة خةلَك هاوار دةكات كةدنيا ثؤليس ناويَت،هاواردةكات كة دةلَيَن لةجيَطاي جةنط ئاشتي و لة جيَطاي بؤمب نان و عةدالةت ،لةجيَطاي ئابلؤقةي ئابوري ضارةسةري كيَشةي فةلةستين و كؤتايهيَنان بةكوشتاري خةلَكي بيَتاوان.. ئايا ئةم هةلَويست و هاتنة مةيدانةي خةلَك هةلةية؟ئايا خةلَك لة ناهوشياريةوة رِذاونةتة سةر شةقامةكان و بةردةم سةفارةتةكاني ئةمريكا؟ئايا ناكريَت ونابيَت خةلَكي ئازاديخوازو ئاشتي خوازي عيرَاق و كوردستان لة ثالَ ئةم هيزة طةورةو جةماوةريةي دنيادابن و بة ثشت و ثةناي خؤياني بزانن بؤبةرطرتن بة كوشتارو ويَرانبوني كؤمةلَطا؟ و هةرئةم هيَزةش بة ثشتيوان بزانن بؤ رِوخاندي رِذيَمي هارو درِندةي بةعس؟
ئايا خةلَكي خرؤشاوي دنيا لةدذي جةنط كاتيَك ببينيَ خةلَكي كوردستان لة ثالَ جةنطخوازي ئةمريكا وةستاون ض داوةريةكيان دةبيَت لةسةري؟
ئةطة بةثيَي بؤضوني طةرمياني بيَت ئةبيَت ئةم خةلَكة خرؤشاوة ئةطةر نةيان تواني بةر بةشةر بطرن.دةبي ثةنجةي ثةشيماني بطةزن و بلَيَن خؤنةمان تواني بةر بةشةر بطرين بؤية هةلَة بووين!!و جاريكي تريش هةلَةي واناكةينةوة.
طةرمياني ئةم هاتنة مةيدانةي خةلَك بة مةسئوليةتيَكي ميَذووي نازانيت. بةلَام ثةلكيَش كردن و زةمينة سازكردن بؤ ئةوةي كوردستاني عيَراق ببيَتة بةرةيةكي شةر، و خؤشباوةرِكردني خةلَكي بة سياسةتةكاني ئةمريكا بة مةسؤليةت دةزانيَت و خوازياري رِوداني شةرو كوشتارة.هةربؤية لة برطةيةكي تردا دةلَيَت”…ئةم جةنطة دذي رِذيَميَكي فاشية(وةكو رِيَبواريش ئةلَيَ)ئةم رِذيَمة ضي ماوة بةسةر كورديدا بهيَنَي.ئيتر بؤضي كورد زةرةريةتي لة جةنطيَكدا ئةم رِذيمة فاشيستة لة ناوبضيَ.”
ثيَم وانية هيض ئينسانيَكي ئازاديخواز هةبيَت خوازياري رِوخاندني رذيمَي بةعس نةبيَت ،ئةمة خواستي بةرهةقي هةموو خةلَكي عيرَاق و كوردستان و تةنانةت ئينسانيةتة لة سةراسةري دنيادا.
هيواو ئارةزوي خةلَكي عيَراق و كوردستان بؤ رِوخاندني ئةم رِذيَمة بؤ ئةوةية لةدةست سةركوت و بيَمافي بة تةواوي ماناي ووشةكة رِزطاريان بيَت و نيزاميَكي سياسي سكولارو مؤديَرن جيَطاي بطريَتةوة.
بةلَام ئةم جةنطةي كة بةرِيَوةية رِوبدات،جةنط نية بؤ ثاراستني مافةكاني مرؤف،جةنطي ئازادي خوازي نية لةدذي ئيستبداد و ديكتاتؤريةت و فاشيةت،وة جةنط نية بؤ هيَنانة سةركاري حكومةتةتيَكي مةدةني كة خةلَك تيايدا برِيار لةسةر ضارةنوسي خؤيان بدةن.
خودي دةولَةتي ئةمريكا يةكيَك بووة لةو زلهيَزانةي دنيا كة دةوري رِاستةوخؤي بووة لة ثشتيواني و هيَنانة سةركاري رِذيَمة ديكتاتؤريةكان ،ذةنةرالَةكاني ئةمريكاي لاتين،دةسةلَاتة خوين رِيَذةكاني ئةفريقاي جنوبي،تاوانبارة دةسةلاَتدارةكاني ئاسياي خواروي رؤذهةلَات،دةسةلَات بةدةستاني ئيسلامي ، مةطةر هةمويان بة ثشيواني ئاشكراي مالي و عةسكةري ئةمريكا نةكراونةتة ملَؤزمي سةردلَي خةلَك؟ وة مةطةر ثينؤشةو ماركؤس و سؤهارتؤ تا دةطات بة ئةريل شارؤني رِةمزي كوشتارو فاشيةت،شاطرداني ئةمريكا نةبوون و نين؟وة رِذيَمي ئةمريكا بةدريذاي هةمووسةدةي رابردوو لة هةر شويَنيَكي دنيا خةلَكي بةمةبةستي رِزطاربوون لةدذي نيزامة سةركوتطةرةكانيان هاتبيَتنة مةيدان تا دةسةلاَتي خؤيان بةدةستةوة بطرن رِاستةوخؤ نةكةوتونةتة بةرامبةر ملهوري ئةمريكاوة،وة ئةمريكا نةضؤتة ثشت نيزامة ئيستبداديةكان؟
خةلَكي عيَراق و كوردستان و خةلَكي ئازاديخوازي دنياش بة نةماني رِذيَمي بةعس نةك هةر زةرةر ناكةن، بةلَكو بة قازانجيانة و خوازياري ئةوةن،بةلَام خةلَك نةماني صدام و رِذيَمةكةيان بة كوشتاري خؤيان و ويَرانبووني كؤمةلَطاكةيان و ثاشان بة هيَنانة سةركاري ديكتاتؤريَكي ترةوة ناويَت.ئةطةر بة فةرز وةريبطرين صدام حسيَن و رِذيَمةكةي لةرِيشةوة لاببريَت(كة ديارة ض بؤ ئةمريكاو ض بؤ ئؤثؤزيسيؤني بؤرذوازي عيَراق باس لة وةلاناني رِذيَمي بةعس وةكو نيزاميَكي سياسي و ئيستبدادي) نيةو باس باسي وةلاناني صدام حسينة. بةمانةوةي دام ودةزطاو نيزامة سياسيةكةي بةعس وةكو خؤيةوة،بةرِاستي ئةو ئؤثؤزيسيؤنةي لة لةندةن كؤنطرةي خؤي بةست،بة شيعةو سونةي ئيسلاميةوة ،بة شيعةو سونةي قةوميةوة ،بة شيعة و سونةي كوردو عةرةب و توركةوة،بة ناسيونالستي كوردو عةرةب و توركةوة ،بة ذةنةرالَةكاني دويَني بةعس و قارةماناني ئةمرؤيةوة!!،وة بة ثةياميَك كة لةكؤنطرةكةيان ثيَي هاتنةدةرةوة،بةرِاستي ئةطةر كؤمةلَطاي عيرَاقيان بدريَتة دةست كؤمةلَطا توشي ض بةلَاو موسيبةتيَكي فاشستي قةومي وديني دةكةن؟وة خةلَكي كوردستان لة سايةي دةسةلاَتيَكي ئاوا رِةشدا ض ئايندةيةك ضاوةرِيَ ي دةكات؟
طةرمياني لةطةرمةي ئةم بؤضونانةيدا سةرئةنجام ديَتة سةرئةوةي كة حزبي كؤمؤنيست ضونكة حزبيَكي بضوكة طويَ بةمةسئوليةت نادات و حساب بؤ سياسةتي ئيقليمي و دةولي ناكات .
هاوكات ئيَمةو ئيسلاميةكان بةرورد بةيةك دةكات و باسي طةشةي جند الاسلام و بزوتنةوةي ئيسلامي دةكات كة ئةوان بةهيَزن.لة كؤتايشدا دةلَيت برِوابكةن ئةو بةيان و رِؤذنامانةي لة سليَماني ضاث و بلَاوي دةكةنةوة كةمترين كاريطةريان لةسةر رِوداوةكان نية…قسةكانتان ثةيوةندي بة هةست و ثيَويستي خةلَكةوة ني ية،ودذي بيرو بؤضونة ضارةنووس سازةكاني خةلَكيشن…تاد.
من لةسةرةتاي ئةم نووسينةدا باسي مةسئول بوون و مةسؤليةت هةلَطرتنم كردووة ،بؤية نامةويَ زؤر لةسةر ئةمة برِؤم ئةوةندة نةبيَت،كة دةلَيم ئةطةر مةسئوليةت هةلَطرتن ئةوة بيَت كة ياريكردن بة ضارةنوسي خةلَك ،خؤبةستنةوة بةسياسةتي ئةمريكاو غةرب ،خؤش خزمةتي بةوولَاتاني كؤنةثةرستي ناوضةكة،بةدةستةوةطرتني ياساكاني بةعس لةكوردستان،ديفاع لة ثياوسالاري،طويَنةدان بةدابين كردني ذيان وطوزةراني خةلَكي و لرفدان و بةتالَان بردني داهاتي خةلَكي كوردستان و دزي و رِاوروت وسةروةت بةيةكةوةنان،سةركوت بؤ خةلَكي و ئازادي بؤ خؤ،ضونة ثشت كؤنةثةرستي و دةست طيرؤي ئيسلاميةكان ،باج و سةرانة ساندن لة خةلَكي بيَطويَدانة ئاستي داهاتي خةلَكي،لةبةرامبةر خواستي سةربةخؤيدا بؤ خةلَكي كوردستان ديفاعكردن لة يةكثارضةيي خاكي عيَراق،……تاد.ئةطةر ئةوانة مةسئوليةت هةلَطرتنن كة دةسةلَاتي كوردي بةوانة دةناسريتةوة ،مةعلومة ئيَمةو خةلَكي كوردستان دذي هةموو ئةمانةين و ئةمةش بة مةسئوليةت هةلَطرتن دةزانين.
تا ئةو جيَطايةي باسي ئيَمةو ئيسلاميةكانة ،بة جيا لةوةي بةراوردكردني هيَزيكي ئينساني و مؤديَرن لةطةلَ بزوتنةوةيةكي كؤنةثةرستي ئينسان كوذو بةكريَطيراودا،بيَ ئينسافيةكي ميَذوي و تاوانكاريةكة.هاوكات طةرمياني باش دةزانيَت دةستةو تاقمة كؤنةثةرستة ئيسلاميةكاني كوردستان بة جيا لةوةي كة لةلايةن ئيَران و سعوديةو وولَاتاني كؤنةثةرستي ناوضةكة وة ئيستراد كراون،لةلايةن حيزبة دةسةلَاتدارةكاني كوردستانيشةوة لاويَندراونةتةوة ،ثشتيواني كراون و مانطانة لة داهات و ثاروي دةمي خةلَك بة مليؤنان ديناريان كراوة بةطةرودا، مينبةري مزطةوتةكان و قوتابخانة ئيسلاميةكانيان بؤ خراوةتة سةرثشت.
هةروةها نةك ريَطايان ثيَدراوة ئازادانة هةلَسوران بكةن ،بةلَكة لةدةسةلَاتدا بةشيان ثيَدراوة ، دةسةلاَتي ناسيونالستي كورد كراوةتة ذينطةيةكي لةباري كؤنةثةرستي ئيسلامي.باش وخراث،رِةسةن ونارِةسةن،توندرِةو وميانةرِةويان ،ليَداتاشراوة.ثاكانة بؤكردةوة دذي ئينسانيةكانيان كراوة،لةكاتيَكدا ئةم دةستةو تاقمة ئيسلاميانة دةستيان لة هيض كردةوةيةكي نائينساني نةثاراستوة،ئةو جند الاسلامةي طةرمياني باسي دةكات بةشيَك بووة لة بزوتنةوة ئيسلامي و ئيسلاميية سياسييةي ئةمرؤ لةدنيادا شةيثوري كويَرانةي كوشتار و شةري مةدةنيةت و ئازادي ليَدةدات. جند الاسلام بةشيكن لةو طؤماوة ليخنةي ئيسلامي سياسي بةطشتي،و ئيسلاميةكاني كوردستان بةتايبةتي.جند الاسلام ئيسلاميةكان ئةو تاوانكارانةن كةجطة دةيان وسةدان كاري تيرؤرستي ونائينسانيانة كة دذي ذنان و لاوان و مةلَبةندةكاني رؤشنبيري و كتيَبخانةكان، سالَؤنةكاني ذنان و رؤشنبيران ونوسةران و…ئةنجاميان داوة خاوةني كارةساتي خيَلَي حةمةو طردة درؤزنةو … شةوي هةشتي ئةم مانطةش واتة دوورؤذ بةر لةئيستا لةدانيشتنيكدا لة طوندي طاميش تةثةي ناوضةي شارةزور(شةوكةتي حاجي مشيرو ضةند هاوةلَيَكي و تةنانةت ئةنداماني ئةومالَةش) كة كؤبوَنةوةكةي تيابوو بةدةستي ئةم تاقمة طوللة باران كران.ئةمة كارنامةي ئيسلاميةكاني كوردستانة ،كةضي يةكيَتي و ثارتي دةست بة ثشتياندا ديَنن و ئةيان لاويَنةوةو تةشريفاتيان بؤ سازئةكةن و لةطةلَيان كؤئةبنةوة.
طةرمياني نايةويَت بلَيت ئةطةر ئيسلاميةكان ثارةو ثولَي وولاَتاني ناوضةكةو ثشتيواني بيَدريَغي يةكيَتي و ثارتي و فرسةتيَك كة ثيَيانداون ليَيان ببريَت ئاسةواريان ناميَنيت ،كةضي باسي طةشةو زؤر بوونيان دةكات!.
لةسةر ئةو ئيدعايةش كة حزبي كؤمؤنيست حزبيَكي بضوكة،تةنها ضةند ثرسيار ئاراستةي طةرمياني ئةكةم،ئةطةر حزبي كؤمؤنستي كريَكاري عيرَاق حزبيَكي بضكؤلةي ضةند كةسية،يةكيَتي و ثارتي بؤ رِيَطةي هةلَسوراني ئاشكراو ياسايي ليَدةطرن؟بؤ ريَطانادةن تةنانةت كؤرو سميناريش لة قاعة رةسميةكاندا بطيَرن؟ بؤ يةكيَتي نيشتماني بة هيَزيكي طةورةي ضةكداريةوة هيَرشي كردة سةربارةطاكاني حزب؟بؤضي لة ناوجةرطةي شاري سليَمانيدا كةميني ضةند سةدكةسي بؤ ليدان لة سةيارةيةكيان ئامادة دةكةن وكوشتار لةدذيان وةرِيَدةخةن؟
وةئةطةر حزبي كؤمؤنيست هيض كاريطةريةكي لةسةر رِوداوةكان نية و كةس نوسراو بةياننامةو بلاوكراوةكان ناخويَنيَتةوة ،بؤ دةرطاي ضاثخانةكان بةرِووي بلَاوكراوةو بةياننامةو نوسراوةكاندا دادةخريَت؟بؤ رِيطاي بلاَوكردنةوةي ئازادانةي بلاَوكراوةكان دةطيريت؟وةبؤ يةكيتي وثارتي رِيَطة نادةن ئةو قسةو هةلَويَستانةي (بة قةولي طةرمياني تةئسيريان نية)ئازادانة بة خةلَك بطةيةنن؟بؤ ريَطة نادةن خةلَك خؤي داوةري بكات؟وةئةطةر ئةم حزبة سياسةتةكاني لةلايةن خةلَكةوة قبولَ ناكريَت يةكيَتي بؤ دةرطاي دادطاي لةبةرامبةر سياسةتةكانيدا طرت؟وة خواستي بةرثاكردني ريفراندؤم و بؤ بريارداني خةلَكي لةسةر ضارةنوسي خؤيان و هيَنانة طؤرِي خواستي جيابونةوةي كوردستان و ثيَكهيَناني دةولَةتي سةربةخؤ،خواستي يةكساني ذن و ثياو،خواستي جياكردنةوةي دين لة ياساو خويَندن وثةروةردة،خواستي قةدةغةكردني دةستيَوةرداني وولَاتاني ناوضةكة لةكوردستان،خواستي ئازادي بي قةيدو شةرتي سياسي و ئازادي بةيان وبلَاوكردنةوةو ضاثةمةني ،دةيان خواستي تر كة ثلاتفؤرمي سياسي و خةباتكارانةي ئةم حزبة لةكوردستان ثيَكدةهيَنيَت،خواستي زوربةي زؤري خةلَكي كوردستان نية؟
واقعيةت ئةوةية ناسيوناليزمي كورد دةزانيَت كة هةركام لةم خواست و سياسةتانةي حزبي كؤمؤنيست خواستي بةرهةقي خةلَكي كوردستانن،بؤية رِيَطةي هةلَسوراني ليَدةطرن و ياساي بةعسي بةطذدادةكةن و ثاشانيش بةزؤري ضةك بارةطاكاني دائةخةن.هةراو هؤرياي ئازادي وديموكراسيش هةر طفةي ديت!!.
9/2/2003