Home ئەرشیف2003فدرالیزم، خواستی خەڵکی کوردستان نیییە

فدرالیزم، خواستی خەڵکی کوردستان نیییە

by Abdulla Mahmud

عەبدوڵا مەحمودfederalism

لةو رؤذةوةي ئةحزابي دةسةلاتداري كوردستان (يةكيتي و ثارتي)شيعاري فدراليزميان لةسةروي ئيرادةي خةلكي كوردستانةوةو لة ثةرلةمانيكي بي حكومةتي بةرةسمي ناسراوي نيودةولةتي دا ثةسةند كرد،…تا ئيستا هةردوو حزب هةوليانداوةو هةولدةدةن ئةم خواستةي خؤيان كة هيض ثةيوةنديةكي بة برياري ئازادانةي خةلكي كوردستانةوة ني ية وةكو خواستي خةلكي كوردستان لةقةلةم بدةن ،و هةر نارةزايةتي و نةقديكيش لةو بارةيةوة لة وشيعارة بطيريت ،لةوةلامدا دةلين ئةمة ثةرلةماني كوردستان برياري لةسةرداوةو برياري ثةرلةمانيش شةرعية ضونكة خةلك دةنطي ثيداوة!!

    سةرةتا سةبارةت بةحكومةت و ثةرلةمان دةبي ئةوة بليين كة زؤر زوو حكومةت و ثةرلةمان بةو هؤيةوة كة لةلايةن هيض ناوةند و مةرجةعي نيو دةولةتيدا رةسميةتي ثينةدرا، و هاوكات حكومةت و ثةرلةمانيكي بي دةولةت و بي ناسنامةي وولاتي بوو ،نةيتواني لةسةر ثي بوةستي و لةطةل يةكةم ضةخماخةي قولَبونةوةي ململانيي هةردوو حزبي ثيك هينةري حكومةت و ثةرلةماندا خودي هؤلي كؤبونةوةي ثةرلةمان و ضوارضيوةي ئيداري حكومةت بوونة شويني بريارداني شةري ناوخؤو سةرئةنجام ئاسةواريك لةحكومةتي هاوبةش!! و ثةرلةماني دةنط ثيدراوي خةلك!! نةمايةوةو سةرئةنجام دواي ضةند جةولة شةر دوو حكومةتي حزبي ثيك هينران . ئيستاش هةم يةكيتي و ثارتي و هةم حزبةكاني ناو بازنةي ئةو دووحزبة ثي لةسةر شيعاري فدراليزم دائةطرن و هاوكات ئةم شيعارة وةكو شيعارو خواستي خةلك لةقةلةم ئةدةن. ديارة ئةطةر حكومةت و ثةرلةمان شةرعيةتي نيودةولةتيشي ببواية و حكومةت و ثةرلةماني نؤرماليش بان هةر حةقيان نةدةبوو بي راثرسي ئازادانةي خةلك و لةسةروي خةلكةوة هيض برياريك بدةن.

وة بة ثيضةوانةي ئيدعاي يةكيتي وثارتي و باقي ئةو حزب ولايةنانةي ترةوة شيعار وةخواستي فدراليزم بة دريذايي هةموو ميذووي رابردوو نةك خواستي خةلك نةبوة بةلَكو وةكو قسةو باسيش لةناو خةلكي كوردستاندا لة ئارادا نةبووة.هاتنة ئاراي ئةو شيعارة راستةوخؤ هاوكاتة لةطةل بةدةسةلات طةيشتني ئةحزابي كوردي ودةيانةوي وةكو خواست و داواي خةلك رايبطةيةنن و سةرئةنجام بيكةن بةخواستي خةلكي، تا لةوريطايةوة شةرعيةت بدةن بةسات وسةودا كردن لةطةل حكومةتي هارودرندةي بةعسي ئيستا يان هةرحكومةتيكي تر بي طويدانة ئةوةي ناوةرؤكي ئةم حكومةتة ضؤنة و هةلطري كام ناسنامةية. لةكةس شاراوةنييةو ئةحزابي قةومي كورديش دةزانن خةلكي كوردستان خوازياري سةربةخؤيي و ثيكهيناني ولاتي سةربةخؤن و ئةم خواستةشيان بة دريذايي ميذووي ئيستاو رابردوو تةعبير ليكردووةو ليدةكةن. وةدةش زانن ئةم خواست وداوايةي خةلك لةطةل خواست وداواي خؤياندا ريك لةبةرامبةر يةكتريدان، بةلام دةيانةوي خةلكي ثاشةكشة ثيبكةن لةو خواستةيان و لةجيطايدا شيعاري فدراليزم فةرز بكةن.بةمانايةكي تر  فدراليزم ئةلتةرناتيفي بزوتنةوةي ناسيونالستي كوردة لةبةرامبةر خواستي سةربةخؤيدا كة خواستي خةلكي ستةم ليضوي كوردستانة.

كؤكبووني هةموو حزبة قةوميةكاني كوردديش لةسةر شيعاري فدراليزم جطة لةوةي دلنياكرنةوةي ناسيوناليزمي حاكمة بؤ بةرطري لة يةكثارضةيي خاك بةرووي هةر هةول و بزوتنةوةيةك بؤ سةربةخؤيي و وةستانةوةية بةرووي خواست و ئيرادةو برياري ئازادانةي خةلكدا تا برياري خؤيان سةبارةت بة جيابونةوة يان مانةوة لة طةل عيراقدا بدةن. هاوكات بةياني ئةو حةقيقةتةية كة حزبة قةوميةكاني كورد سةرباري هةر ناكؤكيةك و تيرو شير لةيةكتر سوينيك لةسةر سازان و معامةلةكردن لةسةروي خةلكي كوردستانةوةو بؤدةست راطةيشتن بة طؤشةيةك لةحاكميةت، تةباو كؤكن و ئةمةش نيشاندةري ئةوةية كة ناسيوناليزمي كورد بةهةموو بال و لقةكانيةوة و سةرباري هةرناكؤكيةك كة هةيانة هةلطري يةك ثةيام و ناوةرؤكن و هيض ثةيوةنديان بة ضارةسةري كيشةى خةلكي كوردستانةوة نييةو نةبوة. فدراليزميش شيعاريكي كؤنةثةرستانةية، هاولاتيان لةسةر بنةمايي قةومي دابةش دةكات و لةيةك ضوارضيوةي جغرافياييدا لةبةرامبةر بةيةكتري رايان دةطريت و هاوكات حوكمي زاتي بؤهةركاميك لة قةومياتةكان بةشيوةيةك بةرةسمي ئةناسيت، و بةم شيوةية جياكاري و دابةش بووني ناسنامة قةومي و كةلتوريةكان لة ضوارضيوةي جغرافيايةكي دياريكراودا رةسميةت ثيدةدات. لةعيراقدا عةرةب وكورد و توركمان و ئاشوري و كلدان ….شيعةو سوني و مةسيحي ….هةن و بةثيي ئةم تةرحة كؤنةثةرستانةي ناسيوناليزمي كورد دةبي هةركام لةوانة حةق وحقوقي تايبةتي خؤيان هةبي و حةق وحقوقي ستاندارتي ئينسانيش بكريتة قورباني ئةوخواستة قةومي وكةلتوريانة و هةركام لةو قةوميةتانةش هةر وةختيك ئيحساساتي قةومي وكةلتوريان جولاو بةر بنة طياني يةكتري و سةرئةنجا م خةلك ببنة قورباني ئةو دابةشكردنة رةسميةي كة ثيي دةلين سيستةمي فدرالي، ئةم سيستةمةش  خيرو بةرةكةتي بالة جؤراو جؤرةكاني  ناسيوناليزمي تيايةو هةركام لةوانة خاوةني ئيمتيازاتن لة حاكميةتدا ،ديارة لة ذير سةرثةرشتي ناسيوناليزمي قةوميةتي دةرةجة يةك و حاكمي طشتيدا.

ئةحزابي قةومي كورد بي طويدانة هيض ثرانسيبيك دةلين فدراليزم خواستي خةلكي كوردستانة، كة بيطومان  ئةمةش دةكاتة هيشتنةوةي خةلكي كوردستان لة ضوارضيوةي عيراقدا،كةضي نةك ئامادةنين مل بة ريفراندؤميك بدةن تا خةلك ئازادانة برياري خؤي بدات بةوةي ئاخؤ لةو راثرسيةدا خةلك (دةنط بةمانةوة لةطةل عيراق يان جيابونوةو ثيك هيناني وولاتي سةربةخؤ)دةدةن، بةلكو دذايةتي ئةوانةش دةكةن كة كار بؤ بةرثاكردني ريفراندؤم و ثرسي جيابونةوةي كوردستان دةكةن و مةحكةمةيان ليدةطرن .

2003

لەوانەیە تۆ ئەمانەشت بە دڵ بێت

لێدوانێک بەجێ بهێلە