بابەتێک بۆ لێدوان و گفتوگۆیەکی کراوە ئایا کۆمەڵگای کوردستان پێویستی بە حزبێکی سیاسی تر نییە؟

عبداللە مەحمود
abdulla.mahmud@gmail.com

واقعیەتی سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتی وئیداری و فەرهەنگی کوردستان، جیابونەوەی بەکردەوەی لە عێراق، پێداویستی پێکهێنانی حزبێکی سیاسی گرێخواردو بە بەرژوەندیەکانی خەڵکی بێبەش و نەداری کوردستانی کردۆتە مەسەلەیەکی هەنوکەیی.
ئەمرۆ زوربەی زۆری خەڵکی کوردستان و بەشی هەرزۆری ئێلیت “نوخبە”ی ئەدەبی و هونەری و سیاسی و ناسراوی کومەڵگا، لەسەر پێداویستی حزبێکی سیاسی پێداگری دەکەن، هەموان دەڵێن ئەم کۆمەڵگایە پێویستی بە بەدیلێکی ترە، پێویستی بە پاڵەوانە، پێویستی بە خاوەنە، پێویستی بە فریادرەسە. بنەمای سەرەکی ئەم پێداگریە گەڕانە بەدوای بەدیلێکی تردا، کە ئەم کۆمەڵگایە ڕزگار بکات. ڕزگاری لەدەست نابەرابەری ئابوری و سیاسی و کۆمەلایەتی، رزگاری لەدەست نادیاری چارەنووسی سیاسی و حقوقی، ڕزگاری لەدەست لکاندنەوەی دوبارەی کوردستان بە عێراقی عەرەبی ئیسلامیەوە، ڕزگاری لەدەست گرانی بازاڕ و بازرگانان و سەرمایەدارانی چاوچنۆک، ڕزگاری لەدەست دەسەڵاتی گەندەڵ و حوکمی فیرعەونی، ڕزگاری لەدەست نەبونی و خزمەتگوزاریە کۆمەڵایەتی و تەرفیهی و پەروەردەیی و تەندروستی و وەرزشی ……ڕزگاری لەدەست نەبونی مافە فەردی و مەدەنیەکان، ڕزگاری لەدەست یاساو ڕیسای کۆن و پرتوکاوی ئیسلامی و بەعسی، ڕزگاری لەدەست نادیاری ئایندەی سیاسی کوردستان، ڕزگاری لەدەست نەبونی ئازادیە سیاسی یەکان، ڕزگاری لەدەست بێ یاسایی، ڕزگاری لەدەست وونبونی ناسنامەی ووڵاتی، ڕزگاری لەدەست داماڵراوی پێناسەی هاوڵاتیبوون، ڕزگاری لەدەست بێناسنامەیی دەوڵەتی.. ڕزگاری لەدەست گومناوبوون.
بۆیە ئەمرۆ وێڵبوون بەدوای بەدیلێک” ئەلتەرناتیف”، بۆ ئەو ئامانجانەی سەرەوە یەکێک لە تایبەتمەندیەکانی ئەم دەورەی کۆمەڵگای کوردستانە.
هەلومەرج و تایبەتمەندیەکانی کۆمەڵگای کوردستان و ئەگەرەکانی بەردەمی
کۆمەڵگای کوردستان، بەهەلومەرجێکی تایبەتدا تێدەپەڕێت. هەلومەرجێکی “نادر” ناوازە، و کەم وێنە لە ئاستی دنیادا.
لەباری سیاسی یەوە، تائێستا لە حەلقەی سەرگەردان مانەوەو پشێوی و نادیاری ناسنامەی ووڵاتیدا پەل و پۆ دەکوتێت، تائێستا ئەو ڕەوەندە هەڵواسراوییەی کە بە هۆی جەنگی یەکەمی کەنداو و دانانی “ناوچەی ئارام” دەستی پێکرد، سەرباری ئالوگۆرێکی زۆر جزئی هەر درێژەی هەیە.
تائێستا ناسنامەی ووڵاتی و ناسنامەی هاوڵاتی بوونی خەڵکی کوردستان لە جغرافیای سیاسی دنیادا لەباری حقوقیەوە، بەهۆی نەبونی ناسنامەی دەوڵەتیەوە وونە. تائێستا چارەنووسی سیاسی کۆمەڵگاوجغرافیای کوردستان، لەبەردەم پێناسەکردنەوەی جۆراوجۆردا قەراری گرتووە، قەوارە وەرگرتنەوەی حقوقی ئەم کۆمەڵگایە و ناسنامەی هاوڵاتیانەکەی لەبەردەم چەندین ئەگەردایە.
هەڕەشەی سیاسی جۆراوجۆر بەسەر سەری کۆمەڵگای کوردستانەوە، وەستاون و لەبەردەرگان.
کوردستانی عێراق، ئەبێتەوە بە بەشێک لە عێراق؟ یان ئەکەوێتە بەردەم هەڕەشەو هێرشی ووڵاتانی ناوچەکە و بەهەڵواسراوی و داگیرکراوی دەمێنێتەوە؟ یان سەرئەنجام ئەم دابراویەی بەکردەوەیەی ئێستای ڕەسمیەت وەردەگرێت و دەبێتە دەوڵەتێکی سەربەخۆ، هەرکام لەو ئەگەرانە واقعین، دوو ئەگەری یەکەم بەمانای داگیرکرانەوەی کوردستان و بەمانای داسەپاندنەوەی زوڵمی قەومی و تەنانەت بەهۆی باڵادەستی ئیسلامی سیاسی یەوە لەعێراق و ناوچەکەدا ڕوبەڕووی زوڵمی مەزهەبیش دەبێتەوە.
دوبارە شکلدانەوە بە حکومەت و دەوڵەتی عێراق، لەسەر بنەمای قەومی و مەزهەبی و باڵادەستبوونی ئیسلامی سیاسی، و هەوڵی ئەحزابی دەسەڵاتداری کوردستان بۆ لکاندنەوەی کوردستان بە عێراقی ئیسلام- قەومیەوە، لەچوارچێوەی بەرژوەندی چینایەتی و حزبی خۆیاندا، کۆمەڵگای کوردستان دەخاتەوە بەردەم هەڵاواردنی قەومی و مەزهەبی، و خەڵکەکەشی ڕوبەرووی ڕۆژرەشی و بێدەرەتانیەکی هەمەلایەنە و سەرکوتی سیاسی و مەزهەبی دەکاتەوە، نارەزایەتی ونەفرەتی قوڵی خەڵکی کوردستان لەم ئایندەیە لەپاڵ ناڕەزایەتی و هاتنە مەیدانی فراوانی خەڵکی کوردستان و چین و توێژە جیاوازەکانی بۆ خواستی وەکو ئاوو کارەباو سوتەمەنی، خزمەتگوزاری و کۆمەڵایەتی و تەرفیهی و جێگیرکردنی ئازادیە سیاسی و مافە فەردی و مەدەنیەکان و یاساو ڕیسای پێشکەوتنخواز وە ڕاوەستانیان لەدژی گەندەڵی وداخوازیە سنفییەکان و…..تاد، تایبەتمەندیەکی هەر ئێستای کۆمەڵگای کوردستانە.
هاوکات ئەکتیف بونی خەڵک و هاتنە مەیدانیان، کۆتایی دەورەیەکی نزیک بە دەیەو نیوی ڕابردووی کۆمەڵگای کوردستانە.
لەئاکامی کەوتنی ڕژیمی بەعس و نەمانی هەڕەشەی ئەم ڕژێمە لە پشت سنورەکانی کوردستانەوە، نەمانی ئەم کارتی هەڕەشەی بەعسە بەدەست ئەحزابی قەومی کوردەو و کۆتاییهاتنی ئابلۆقەی ئابوری و کەم تازۆر بوژانەوەی باری ئابوری خەڵک بەبەراورد لەگەڵ چەند ساڵی ڕابردو وە بەرینبوونەوەی هەرچی زیاتری قڵشتی چینایەتی نێوان نەدران و بێبەشانی کوردستان لەگەڵ چینێکی مشەخۆر و تاڵانچی وبازرگانی دەسەڵات و وابەستەی دەسەڵاتێکی گەندەڵ، و نەتوانینی وەڵامدانەوەی بەسەرەتاییترین خواستەکانی خەڵک و لەوەش واوەتر نەبوونی هیچ بەرنامەو پلاتفۆرمێکی رۆشن بۆ ئایندەی سیاسی کوردستان و تەنانەت ناکامی یە یەک لەدوای یەکەکانیان لە چواچێوەی پلاتفۆرمێک کە بۆخۆیان دایان نابوو وەکو فدرالیزم، بریاری 140، سەهم بردن لەداهاتی نەوت، لە چوارچێوەی خۆبەستنەوەیان بە سیاسەتی ئەمریکاوە، نەک هەر بونەتە هۆی ئەوەی ناسیونالیزمی کورد وحزبەکانی ڕەوتێکی ڕوولە لێژی بپێوێت، بەڵکە هەموو ئەمانە زەمینەی واقعی یەکانی ئەکتیف بوونی خەڵک و دەستبردنیانی بۆ ئالوگۆڕ بەدەستی خۆیان، خوڵقاندووە.
خۆپیشاندانی شارو شارۆچکەکان و زانکۆو پەیمانگاو و ناوەندە کرێکاری و خزمەتگوزاریەکان، توێژە جۆراوجۆەرکانی وەکو مامۆستایان و کارمەندان و لاوان و ڕێکخراوە جەماوەری و پیشەیەکان، بەرین بونەوەی ئەم ناڕەزایەتیانەو بەخۆوەگرتنی ئارایشی ڕێکخراو، دەرکەوتنی ڕابەری ئەم نارەزایەتیانە، شەفافبوونی داخوازیەکان و شێوازی ناڕەزایەتیەکان، هەنگاونان بۆ سەراسەری کردنەوەی و لێک هەڵپێکانی داخوازیەکان……تاد، لە ماوەی نزیک بەدوو ساڵی ڕابردودا، بەرهەمی کۆتایی دەورەی پاسیف” ناچالاک” ی و فەزای بئئیرادەیی خەڵک و وەسەرەتای ئەکتیف” چالاک” بوون و دروستبونی فەزای ئیرادەنواندن و باوەر بەخۆبوون وئومیدەواری بەگۆرانە بەدەستی خۆیان.
دیارە نابێ ئەوەمان لە بیر بچێت، کەتائێستائاسۆی زاڵی زوربەی ئەم بزوتنەوەو ناڕەزایەتیە جەماوەری و شاریانەی کوردستان، لەگەڵ ئەوەشدا کە کەسانی چەپ و رادیکاڵ دەورو نەخشیان تیایدا هەیە و بەشدارن بەڵام لە غیابی ئەڵتەرناتیفێکی ڕادیکاڵ و پێشڕەوی سەراسەریدا، کە سیستماتیک و بەنەخشەو تاکتیکی دروستەوە بتوانێ وەڵام بە هێرش و پیلان و تەبلیغاتی هەزار سەری ئەحزابی دەسەڵات بەدەست بداتەوە، ئاسۆی بزوتنەوەی ناسیونالستی بەسەریدا زاڵە و لەوچوارچێوەیە تێنەپەڕیووە.
دەرچوونی کۆمەڵگای کوردستان لە قەڵەمڕەوی دەسەڵاتی مەرکەزی
واقعیەتە سیاسیەکانی کۆمەڵگای کوردستان، لەگەڵ واقعیەتە سیاسی یەکانی کۆمەڵگای عێراق بەگشتی، دوو واقعیەتی سیاسی تەواو لێک جیاوازن، چارەنووسی سیاسی کوردستان و کێشمەکێش و مەسائیلێک کە لە کوردستان لە ئارادان، تەواو جیاوازن لەو کێشمەکێش و مەسائیلانەی لە ئاستی سەراسەری عێراقدا لە ئارادان. دیارە لێرە مەبەست لە سەر کاریگەری عێراق لەسەر کوردستان یان بە پێچەوانەوە نییە، بێگومان دووکۆمەڵگای ئاوا لەیەک نزیک ناکرێت کاریگەریان لەسەر یەک نەبێت، باسەکە لەسەر واقعیەتەکان و مەسەلەو مەشغەلەکان و گرفتەکان و داخوازیەکان و شێوەی دەسەڵاتدارێتی و فەزای زاڵە بەسەر هەرکام لەو دوو کۆمەڵگایەدا.
ئەم جیاوازی مەسەلەو مەشغەڵانە، یان لێکدابڕان و جیاوازیانە کەپێکهاتوون، جگە لەسیاسەتی ڕژێمە یەک لەدوایەکەکانی عێراق، و جگە لە شێوەی شکڵگیری دەوڵەتی عێراق لەسەرەتای پێکهاتنیەوە، بەرهەمی 13 ساڵ دابرانی بەکردەوەی عێراقە لە ساڵی 1991وە تا ساڵی 2003 و تاکەوتنی ڕژیمی بەعس، بەدوای کەوتنی بەعسیشدا بە پێچەوانەی درۆ و فریوکاریەکانی ئەمریکا کە عێراق دەبێتە ژینگەی دیموکراسی و خێرو بەرەکەتی ئازادی بەسەر سەری خەڵکیدا دادەبارێت، و عێراق دەبێتە دەروازەی بەدیموکراسیکردنی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی گەورە، عێراق بوو بە سەرچاوە و ژینگەی سەرهەڵدانی ئوسامەو زەرقاویەکان و پایەگای ئیسلامی سیاسی، گەورەترین ناوەندی هەڕەشە لەسەر ئازادی و ئازادیخوازی و مافە فەردی ومەدەنیەکانی ئینسان و دیموکراسی لە هەرچوار گۆشەی دنیادا، و لەو نێوەشدا دیارە هەموو ئومێدە بێپایەکان بەوەی عێراق دەبێتە ووڵاتێکی دیموکراسی و خەڵکی کوردستانیش لەسایەی ڕژێمێکی دیموکراتیدا ئەحەوێنەوەو حەقی هاوڵاتی بوونی یەکسانیان بۆ بەڕەسمی دەناسرێ و ئازاد دەبن بەوجۆرەی خۆیان دەیانەوێت بریار لەسەر چارەنووسی خۆیان بدەن، نەک هەر پێچەوانەکەی ڕاست دەرچوو، بەڵکە باسی بەڕەسمی ناسینی ریفراندۆمیش لە دەستورەکەیاندا جێگەی نەبۆوە، و دەستورێکی ئیسلامی و قەومی و لەسەر بنەمای ئیتفاقی هێزەسیایەکان و میلیشیاکانیان، مۆری لیدرا. لەوەش واوەتر خواستی ئەحزابی کوردیش کە پشتیوانیان لە حکومەتی قەومی و دینی وسیاسەتەکانی ئەمریکا کردە قیبلەنومای جێگیرکردنی بەشە دەسەڵاتیان لەدەوڵەتی مەرکەزیدا، پێ لەهەوا دەرچوو. بەم شێوەیە کەوتنی ڕژێمی بەعس ئەوەندەی تر دابڕاوی کوردستانی قوڵتر کردەوەو بەیەکجاری لەیەکتری دابران. بەجۆریک ئەگەر لە بەشی ناوەراست و خواروی عێراق مەسەلەی داگیرکاری و گێڕانەوەی ئەمنیەت و کۆتاییهێنان بەشەری میلیشیای و تیرۆریستی، خواستی خەڵکین، ئەوا لەکوردستان، خواستی جیابونەوەی کوردستان و سەربەخۆیی، کۆتاییهێنان بە بێناسنامەی ووڵاتی و، گەنەدەڵی، خواستی ئاوو کارەبا و سوتەمەنی و خزمەتگورزاریە کۆمەڵایەتی و ئابوری و تەرفیهی و تەندروستی و پەروەردەیی و وەرزشی… بونەتە خواستی خەڵکی.
ئەگەر لەباشورو ناوەڕاستی عێراق، خەڵک بەدەست شەڕی تیرۆریستی میلیشیاکان و داگیرکاریەوە دەناڵًێنن، ئەوا لەکوردستان خەڵک ڕووبەڕووی دەسەڵاتێکی خۆماڵی!! و حوکمێکی فیرعەونی و تاڵانچین.
بەم جۆرە کۆمەڵگای کوردستان بەتەواوەتی لەچوارچێوەی دەسەڵاتی مەرکەزی دەرچوەو بۆتە کۆمەڵگایەکی سەربەخۆ بەتایبەتمەندی سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتی خۆیەوە.
بۆیە چارەسەری کێشەکانی کۆمەڵگای کوردستان و دیاریکردنی ئایندە سیاسیەکەی، پەیوەندی بەکۆمەڵگای کوردستان خۆیەوە هەیە، و نابێت ببەسترێتەوە بە چارەنوسی حکومەتی مەرکەزیی یەوە.
من ئە م باسەم بۆیە کردەوە چونکو زۆر کەس و زوربەی حزب و لایەنە سیاسیەکان تائێستا پێیان وایە چارەنووسی سیاسی کوردستان بەندە بە دەسەڵاتی مەرکەزی و بەغداوە، و لەکەناڵی ئەوێوە کێشەکانی بە چارەسەر دەگەن.
کۆمەڵگای کوردستان چ جۆرە حزبێکی پێویستە؟
بۆ هەر کەسێک کە سەروکاری لەگەڵ کۆمەڵگای کوردستان یان سەروکاری لەگەڵ سیاسەت هەبێت لەکوردستاندا، ئەوە ڕاستیەکی بێ ڕووپۆشە، کە کۆمەڵگای کوردستان هەم ئەحزابی قەومی و هەم رەوتگەلێکی دینی، تیادا هەن.
ئەوەندەی بەئەحزابی قەومی کورد دەگەڕێتەوە چ یەکێتی و پارتی کە قەڵەمڕەوی دەسەڵاتیان بەدەستە و چ ئەو حزبانەی کە لەچوارچێوەو بازنەی یەکێتی و پارتیدان و تەنانەت سوچێکی دەسەڵاتیان” ئەگەر بە ڕووکەشیش بێت” پێدراوەو محتەرەمانە لەگەڵ دەسەڵاتدا سازاون، دەسەڵاتی یەکێتی و پارتیان قبوڵکردووەو جگە لە پرتەو بۆڵەیەکی شەمنۆکانە کەجارجار ڕای دەگەیەنن، هیچ ڕەخنەیەکی بنەرەتی و جدی و ڕیشەیان لەم دەسەلاتە نیشان نەداوەو هەڵگری پەیام یان ستراتێجێکی جیاواز لە یەکیتی و پارتی نین.
ڕەوت و لایەنە دینییەکانیش هێندەی مەئموری مۆڵەتپێدراوی ووڵاتانی ناوچەکە یان ئەحزابی دەسەڵات بەدەستی کوردستانن، مەئموری هیچ خواستێکی خەڵکی کوردستان یان خەباتکاری هیچ کام لە خواستی چین و توێژەکانی کۆمەڵگای کوردستان نین، و دەتوانین بڵین کە ئەمان لە پرۆسەیەکی سیاسی و نۆرماڵ وەکو پێداویستیەکی سەردەمی کە کۆمەڵگا خوازیاری بووبێت، پێکنەهاتوون و هیچ زەمینەیەکی مادیان نییە، و هەرکاتێک پارەو پوڵی ووڵاتانی ناوچەکە و کۆمەکی یەکێتی و یارتیان لێبڕدرا، ئەوا لەساحەکە هەست بەبوونیشان ناکرێت.
وە تەجروبەی نزیک بە 17 ساڵی ڕابردوو، تەجروبەی بەکردەوەی دەسەڵاتی بزوتنەوەی ناسیونالستی کورد بووە، خەڵکی کوردستان بەکردەوە و دەسەڵاتی ئەم بزوتنەوەو حزبانەیان لەسەر ژیان و گوزەرانی خۆیان بینیوە، کارو کردەیان، نەخشەو سیاسیەتیان، یاساو ڕێسایان، تاکتیک و ستراتیجیان، مامەڵەیان لەگەڵ ئازادی و مافە فەردی ومەدەنیەکان، لەگەڵ ووڵاتانی ناوچەکە، لەگەڵ مافی لاوان و ژنان و مناڵان و بەساڵاچوان، لەگەل هونەرمەندو نوسەرانی ئازادو پێشکەوتنخواز، لەگەڵ ڕەوت و لایەنە دینییەکان، لەگەڵ خواستەکانی خەڵک و و ناڕەزایەتیەکانیان، لەگەڵ داهات و ئیمکاناتی کۆمەڵگا، لەگەڵ ئەحزابی ناکۆک بەخۆیان، لەگەڵ چارەنووسی سیاسی کوردستان، لەگەڵ حکومەتی مەرکەزی بەعس و بەدوای کەوتنی بەعسیشدا لەگەڵ لایەنە دینی و قەومی و تایفی یەکانی عێراق، لەگەڵ ئەمریکاو ….. هەموو ئەوانە تاقیکردنەوەیەکی بەکردەوو دوررودرێژی بزوتنەوەی قەومی کوردە لەگەڵ خەڵکی کوردستان و خواستەکانی.
17 ساڵی دەسەڵاتی بزوتنەوەی قەومی کورد لەوحەیەکی پراوپڕ ناکۆکی یە لەگەڵ خواستەکانی خەڵک و خواست و ئایندەی سیاسیان.
ڕەوت و لایەنە دینی یەکانیش” بەهەموو بەشەکانیانەوە” لە فەزای بێئیرادەیی خەڵک و لەناو گرانی و برسێتی دەستی ئابلۆقەی ئابوری و شەڕی ناوخۆیی و … پارەو پولێکی خەیاڵی کە لەلایەن ووڵاتانی ناوچەکە و دەسەڵاتی یەکێتی و پارتی یەوە خرابووە بەردەستیان، سەرباری هەوڵی زۆریان بۆکەڵک وەرگرتن لە گرانی و برسێتی و بێئومیدی و ناسەقاگیری کۆمەڵایەتی و فەزای شەڕی ناوخۆ..لەگەڵ ئەوەدا کە توانیان لە بڕگەیەکی دیاریکراوی بێئومیدی و برسێتی خەڵکدا بەحوکمی ئیمکاناتی مادی ڕێژەیەک لەخەڵکی لە دەوری خۆیان کۆبکەنەوە، بەڵام نەیانتوانی پایەی خۆیان لەم کۆمەڵگایەدا دابکوتن.
بێ زەمینەیی خۆیان و و بەرنامەو پراتێک و پەیامێک کە هەڵگری بوون، ڕێگری جدی بوو لەوەی بتوانن لەو فەزایەدا لاوان و خەڵکی نەدارو برسی بە کەڵک وەرگرتن لە مزگەوتەکان و ئەو پارە خەیاڵیەش کە لەبەردەستیاندا بوو، بکەنە زەخیرەی پچرینی دەسەڵات و هێزی مادی بۆخۆیان و بزوتنەوەکەیان……تاد.
بەم شێوەیە کوردستانی عێراق، هەم ئەحزابی قەومی و هەم ڕەوت و تاقمی ئیسلامی تیایدا هەبوون و تائێستاش هەن، ئەوەی لەم کۆمەڵگایەدا غائیبە، نوێنەری چینە نەدارو بێبەشەکانی کوردستانە وەکو کرێکاران و زەحمەتکێشان و موچەخۆرو فەرمانبەران و نوێنەری واقعی ژنان و لاوان و خواستە فەردی و مەدەنیەکانیان.
لەوانەیە کەسانێک بێن و بڵێن مەگەر حزبی شیوعی کوردستان چ کارەیە؟ حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری عێراق لەکوێی کۆمەڵگا ڕاوەستاوە؟ ئەمانە چکارەن و بۆ نوێنەری خەڵکی نەدارو برسی و خواستەکانی خەڵکی کوردستان و هیواو ئاوات و ئارەزوەکانی لاوان و ژنان و …….نین.
ڕاستی ئەوەیە حزبی شیوعی کوردستان بەجیا لەوەی هیچ ستراتیج و تاکتیک و پراکتیکێکی بەکردەوەو جیاوازی لەحزبی حاکم نیشان نەداوەو و هیچ سیاسەت و ڕێگا چارەسەرێکی جیاوازی لەهی ئەوان بۆ ڕزگاری کۆمەڵگای کوردستان نەخستۆتە بەردەم کۆمەڵگا، هاوکات هەرگیز لەچوارچێوەو ئاسۆی ناسیونالیستی واوەتر نەچووە. لەوەش واوەتر هەمیشە وەکو حزبێکی محتەرەم و بێدەنگ یان ستایشکەری دەسەڵات و ناوبژیوان ناسراوە، و دەمێکە بۆتە حزبێکی کەنارەگیر.
تا ئەو جێگایەی بە حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری عێراق دەگەڕێتەوە، سەرباری زۆر پیشرەوی و ئیستقبالێکی گەرم کە لە سیاسەت و تاکتیک و ڕێگاچارەکانی بۆ کۆمەڵگای کوردستان و هەڵویستەکانی کراوە، حزبێکی خۆشەویست بووە لای کریکاران و زەحمەتکیشان و لاوان و ژنان …تاد، زۆر سونەتی لە کوردستاندا جێگیر کردووە، و حزبی جەرائەتدان بووە بە هێزی ئازادیخوازو ناڕازی کۆمەڵگاو بەرگریکەر لەخواستی نەداران و بێبەشان و ژنان و لاوان و مناڵان و مافە فەردی و مەدەنیەکانیان، بەڵام هاوکات حزبی لەدەستدانی فرسەتەکان بووە. حزبی کۆمۆنیست سەرباری هێرش و ڕێگری بەردەوامی ئەحزابی قەومی کورد بوو بە حزبێکی ناسراو خۆشەویست، بەڵام نەیتوانی ببێتە حزبێکی کۆمەڵایەتی و ڕابەری سیاسی جێگا متمانەی بەکردەوەی خەڵک.
بەدوای ڕوخانی ڕژێمی بەعس و دورکەوتنەوەی بەکردەوەی کۆمەڵگای کوردستان لە عێراق و بوونی بەکۆمەڵگایەکی جیا بەتایبەتمەندێتی ئابوری و سیاسی و کۆمەڵایەتی و فەرهەنگی و ئیداری و مەشغەڵە ومەسەلەی تایبەتی خۆیەوە، حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری عێراقی خستە بەردەم دووکۆمەڵگای لێک جیاواز.
ئێستا ئیتر هیچ لەوە ڕۆشنتر نییە، کە حزبی کۆمۆنیست ناتوانێت لە یەکاتدا حزبی دوو کۆمەڵگای لەیەک جیاوازبێت و ببێتە چوارچێوەیەکی ڕێکخراوەیی بۆ ئەم دوو کۆمەڵگایە، هاوکات خودی ناوی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری عیراق، لەڕوانگەی خەڵکێکەوە کە لەکوردستان دەرگیری چەندین کێشەی تایبەتی خۆیەتی و مەسائیل و گرفت و داخوازی و ڕێگاچارەی خۆی پێویستە، ناتوانێت بچێتە پشت حزبێک و لەدەوری حزبێک کۆببێتەوە کە حزبی کۆمەڵگایەکی ترەو ناسنامەی کۆمەڵگایەکی تری هەڵگرتووە.
بۆیە بەسادەیی دەکرێت بڵێن لەکوردستان تەنها جێگای حزبێکی سیاسی و ڕادیکاڵ و چەپ و کۆمۆنیست خاڵی یە، دەبی بە پیکهینانی حزبی کۆمۆنستی کریکاری کوردستان ئەو بۆشایە پربکریتەوە. کۆمەڵگای کوردستان پێویستی بەحزبی مارکس و حیکمەتە ، پێویستی بەحزبێکە کە ببێتە چوارچێوەی ڕێکخستنی هەموو ئەو ئینسانە کۆمۆنیست و چەپ و رادیکاڵ و پێشکەوتنخوازەکانی و بەکورتییەکەی نوێنەری قوتبی چەپی کۆمەڵگای کوردستان بێت.
پێویستی حزبێکی لەوبابەتە وەکو نان و ئاو بۆ کۆمەڵگای کوردستان پێویستەو حزبێکی لەوبابەتە پێویستە پێک بێت، بەشی کوردستانی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری کوردستانیش دەتوانێ بەو حزبەوە پەیوەست بێت و هەڵسورانی خۆی لەو حزبەدا ڕێکبخات و درێژە پێبدات.
کرێکاران و باقی بێبەشان و توێژە مەحرومەکانی کۆمەڵگا، لە غیابی حزبی چینایەتی خۆیاندا، کە ببێتە چوارچێوەیەکی خەباتکارانە سروشتی خۆیان، دیسان دەبنە زەخیرەی ئەحزابی قەومی و چینەداراو چەوسێنەرەکانی کۆمەڵگا.
دیارە ئامانجی ئەم حزبە لە کوردستان، بۆ بنیاتنانی کۆمەڵگایەکی خاڵی یە لە چەوساندنەوەی چینایەتی، خاڵی یە لە نابەرابەری ئابوری و سیاسی و کومەڵایەتی.
دیارە پێش مەرجی دامەزراندنی کۆمەڵگایەکی ئاوا ئینسانی، بەندە بە کۆتاییهێنان بە هەڵواسراوی ژیانی مەدەنی و ئابوری و دامەزراندنی دەسەلاتێکی دەوڵەتی لەکوردستان، لەڕێگای ڕێکخستن و ڕێنوینیکردنی بزوتنەوەی شۆرشگیرانەی خەڵک بۆ ڕزگاری لەدەست ئەم بارودۆخەی ئێستا.
بێگومان کۆمەڵگای کوردستان خاوەنی نفوزو توانایەکی زۆری چەپ و کۆمۆنیستەکانە، و پێکهێنانی ئەم حزبەش لەززوترن کاتدا ئەرکی ئەوانە و بۆیە دەبێ توانایەکانیان لە ڕاستای پێکهێنانی حزبی چینایەتی کرێکارانی کوردستاندا بخەنەگەرو لەوحزبەدا ڕێکخراو وئەکتیف بن. لەوەزیاتر نابێت فرسەت لەدەست بدرێت، ئاڵوگۆرەکان چاوەڕێ ی کەس ناکەن و مێژووش لە بێدەربەستی کەسانی بەرپرس خۆشنابێت.
با لەڕاستای پێکهینانی حزبی بێبەشانی کۆمەڵگای کوردستاندا قۆڵی خەباتکارنەی لێهەڵماڵین، کۆمەڵگای پێویستی بەوحزبەیە.

28-2-2007