Home ئەرشیف2009لەپەراوێزی پرۆژە پێشنیاریەکانی چاکسازیدا!! ئەم پرۆژانە بەشێکن لەهەوڵی حزب بۆ حزب

لەپەراوێزی پرۆژە پێشنیاریەکانی چاکسازیدا!! ئەم پرۆژانە بەشێکن لەهەوڵی حزب بۆ حزب

by Abdulla Mahmud

عبداللة مةحمود2

abdulla.mahmud@gmail.com

ئةو ماوةية ضةندين ثرؤذة بةمةبةستي ضاكسازي، ض لةلايةن حزبة دةسةلآت بةدةستةكان و شةخسي سكرتيري طشتي يةكيَتي نيشتماني تا دةطات بة ثرؤذةي ئةنداماني مةكتةبي سياسي و  بالَةكاني ريفؤرم و دةنطة نارِازيةكاني ناوخؤي حزب و دةرةوةي بيناي حزب،  تا دةطات بة ثرؤذةي ضوار حزبة كوردستانيةكة خراونةتة روو، بة جيا لةهةر مةبةستيَكي ئينتخاباتي و يان هةر هةولَيَك بؤ ئيحتيواكردني طرفتي ناوخؤي حزبة دةسةلآتدارةكان، يان بةجيا لةهةرهةولَيَك بؤ خوجوتكردن لةطةلَ نارِةزايةتي خةلَكي كوردستاندا بةدذي  تالآني و طةندةلَي و ناعةدالةتي كؤمةلآيةتي و ثاوانكردني هةموو جومطةكاني ذياري كؤمةلَطا لةلايةن دةسةلآتي هةردوو حزبدا، جيَطاي خؤيةتي هةلَويَستيةكي جدي بكةين بةرِووي ئةم هةولآنةدا.

بيَطومان خستنة رِووي ئةم ثرؤذانة بيَمةلآمةت نيية. بة جيا لة نيةتي هةركام لةحزبةكان لةو ثرؤذانة، هؤكاري  هاوبةش و بناغةيي بؤ خستنة رِووي ئةم ثرؤذانة، نارِةزايةتي و نةفرةتي خةلَكي كوردستان و قولَبونةوةي قلَشتي نيَوان دةسةلآت و خةلَك و تيَكضوني هاوسةنطي هيَزة لةطةلَ بةغدا، ثرؤسةي ثاشةكشةي هيزةكاني ئةمريكاية لة عيراق. لة دؤخيَكي ئاوادا ض هةردوو حزبي دةسةلآت بةدةست دةيانةويَ ئيحتيواي ئةم نارِةزايةتية جةماوةريانة بكةن، ض حزبةكاني دةرةوةي فةلةكي برياريش دةيانةويَ بةهيَنانةطؤرِي ئةم ثرؤذانة و هةلَطرتني بانطةشةي ضاكسازي و ريفؤرم سواري شةثؤلي نارةزايةتيةكاني خةلَكي كوردستان ببن و بيكةنة دةستمايةش بؤ هةلَبذاردنةكاني داهاتوو.

لةهةموو ئةم نارةزايةتيانةي بةدذي دةسةلآتي يةكيتي و ثارتي و ئيدارةو ئةداتي بةرِيَوةبردنياندا هةية، تا دةطات بة بانطةشةكاني خودي هةردوو حزب  و هةموو ئةو ثرؤذانةي خراونةتة روو، مةسةلةي ضاكسازي و وةستانةوة بةدذي تالآني  وطةندةلَي، كةمي خزمةتطوزاريةكان، جياكردنةوةي حزب ولة  حكومةت و جياكردنةوةي دةسةلاتةكاني ياسادانان و جيَبةجيكردن و دادوةري لة يةكتري و ثةيوةندي نيَوان حكومةتي ناوةندو هةريَم و ناوضة كيَشة لةسةرة سنوريةكان و  …. خالَي هاوبةشن.

بيَطومان ئةمانة هةمويان ثيشنياري باشن، بةلآم بؤ حكومةتيَك كةهةية. لةهةر شويَنيَكي دنيا باسي ضاكسازي و جياكردنةوةي دةسةلآتي حزب لة حكومةت بيَتة ئاراوة، ثيَش مةرجةكةي بووني و حكومةت و دةولَةتة.  طرفتي رِيشةيي  لة كوردستان ئةوةية كة شتيك بة ناوي حكومةت بة ماناي واقعي و ثيَناسةكراوي خاوةن تةعةهودات و دانثيانراوي نيَودةولَةتي، بووني نيية.

هةلَطران و خاوةناني ئةم ثيشنيارو ثرؤذانة، ئةوةيان بةفةرز وةرطرتووة كة حكومةتيَك هةية، بةلآم طرفتي هةية، دةستيَوةرداني حزب هةية، ئةداي باش نيية، لة ئاست داخوازيةكاني خةلَك نيية، طةندةلَة، طويَ لة خةلَك و حزبةكاني دةرةوةي خؤي ناطريَت، لةطةلَ مةركةزدا باش مامةلَة ناكات، …. لة حالَيَكدا ئةسلَي كيَشةكة ئةوةية كة لة كوردستان دةولَةت و حكومةت نيية، و لة جيَطاي ئةوة دووحزبي خاوةن هيَزي ضةكدار بة تةوافوق ئيدارةي كوردستان” بةم شيَوةيةي كة دةيبينين” بةرِيَوة دةبةن.

دوو حزب كة شادةماري هةموو جومطةكاني ذياني ئابوري و سياسي و هونةري و فةرهةنطي و ءئيداري و ….كؤمةلَطايان طرتووةو هةريةكةيان لة قةلَةمرةوي دةسةلآتداريَتي خؤيدا حكومةتيَكي حزبي تايبةتة، و لة دنياي رِوكةش و فةنتازياي هةردوو حزبيشدا حكومةتيَكي هاوبةش هةية” حكومةتي هةريَمي كوردستان” بةلآم بيَئةوةي وةزارةتي!! دارايي و ناوخؤو، ثيشمةرطة”ي  يةك حكومةت بن، بةلَكو ئةمانة هي دوو حكومةتة حزبيةكةن.

حكومةت و ثةرلةماني هاوبةش! كة حكومةت و ثةرلةماني جغرافيايةكي ولآتي دانثيانراوي نيَودةولَةتي نيية، لةدةولَةت بيَبةشة، و تا ئةم ساتة وةختة ئةم دةسةلآتة بة شيَوةية بة حكومةتةكةشيةوة بةرهةمي فةزاي جةنط و كيَشمةكيَشي ثيَشووي ئةمريكا و عيَراق و ثاشان دارِماني دةسةلآتي بةعس و ئيَستاش خؤنةطرتنةوةي دةسةلآتي تازةي ناوةندة. و بةخؤطرتنةوةي دةسةلآتي ناوةند و بةهيَزبوونةوةي ئةم دةسةلآتةي لة كوردستان هةية ئةطةر بةرةو تةسليم بوون بة ناوةندو ئةجنداكاني نةضيَت، يان ريَطاي جيابونةوة لة ناوةند ثيَكهيَناني دةولَةتي سةربةخؤي نةطريَتة بةر،  ئةم دؤخة بة شيَوةيةك لة شيَوةكان خيَرا يان بةشيَنيةيي دةطؤردريَت.

طرفتي رِيشةيي و بناغةيي بة رِةسمي نةناسيني حةقي دةسةلآتداريتي ية بة شيَوةي فةرمي و دانثيانراوي نيَودةولَةتيةوة. بؤية هةميشة دةسةلآتي هةردوو حزب و ئايندةي سياسي كوردستان لةبةردةم ضةندين ئةطةري نةخوازراو هةرِةشةي جؤراوجؤري ناوخؤيي و ناوضةكةداية.

 ض يةكيَتي و ثارتي و ض حزبةكاني فةلةكي ئةوان، دان بةو رِاستيةدا نانيَن، كة حكومةت و ثةرلةماني كوردستان متمانةي نيَو دةولَةتي لة ثشت نيية، تةنانةت هاوثةيمانةكانيان لة بةغدا، ئةم دةسةلآتة بةرِةسمي و شةرعي نازانن و هةر رِؤذة  بةثيَي ئالَوطؤر لة بالآنسي هيَزياندا، ثةيوةندي خؤيان لةطةلَ هةريَم ضاوثيَدا دةخشيَنةوةو دةستوريش بةثيَي ئةم هاوسةنطيية هةموار دةكةن و ريَز ليَدةطرن. تةنانةت هيض بةثرسيَكي واقيعبيني بالآي يةكيَتي و ثارتي نيية، كة نةزانيَت ئةوةي كة بةناوي حكومةتي هةريَم و ثةرلةمان هةية تةنها رِوكةش و ضواضيَوةيةكي دياريكراوة بؤ ثيناسةكردني ياسايانة و مؤردان لة تةوافوقيَكي سياسي و ئيداري دةسةلآتدارتي هةردوو حزبي دةسةلآت بةدةست… و هةربؤيةشة تا ئيَستا ئةوة هةردوو حزبن موضة ئةدةن بة حكومةت و ثةرلةمان. حكومةتي مةركةزيش بة تةوافوقيَكي سياسي بودجة بة يةكيَتي و ثارتي ئةدات،

ئةطةر حكومةتي بةغدا لة كيَشمةكيَشي خؤيدا لةطةلَ هةريَم لة يةكيَك لة برطةكاندا برياري رِاطرتني بودجةي هةريَم بدات، هةريَم ئةكةويتة تةنطذةيةكي طةورةوةو تا ئيَستاش ئامادةيي بؤ ئةطةريَكي ئاوا نابينريَ.

بةكورتييةكةي دةسةلآت لة كوردستان تةنها دةسةلآتي دوو حزبي حاكمة، كة بؤ رةسميةت بةخشين بةدةسةلآتيان، ضةندين ثيَكهاتةي رِِوكةشي وةكو حكومةت و ثةرلةمانيان، ثيَكهيَناوة. بيَئةوةي هيض دةسةلاتيَكي هةبيَ لةدةرةوةي قةلَةمرةوي حزب و كاريزماكاني بزوتنةوةي قةومي كوردا. تةنانةت بيَئةوةي ئةم حكومةت و ثةرلةمانة ثشتيوانةيةكي نيَودةولةتي  و تةنانةت متمانةي ناوخؤي لة هةريَم و لة ئاستي عيَراقيشدا هةبيَت. هةمووان ئةوة دةزانين كة كوردستان تا ئيَستا خاوةن سةروةري و دؤخيَكي ضةسثاوي سياسي نيية. كةسيش لةشكركيَشي و دةستيَوةرداني هيض ولآتيَكي ناوضةكةو دنيا لة كوردستان بة خةرقي سياسي و ثيشيَلكاري نازانيَت.

بةم رِاستيانةوة باسي جياكردنةوةي دةسةلآتي حزب لة كام حكومةت؟ باسي سةربةخؤكردني ثيَكهاتة ياساييةكاني وةكو دةسةلاتي ياسادانان و جيَبةجيَكردن و دادوةري… كام دامةزراوةي دةستوري؟ حزبي بالآدةست لةهةركام لةو دوو جغرافيا دابةشكراوةي كوردستاندا، هةموو دةسةلآتيَكة، و لةوسنورة تيَثةري دةسةلآتي حزبي بةرامبةر بةهةموو دةسةلاتيَكةوة بالآ دةستة. باسي جياكرنةوةي و لابردني دةستيَوةرداني حزبي لة طؤرِيَ نيية، باسي ئةداي دووحزبي خاوةن هيَزي ضةكداري دةسةلآت دابةشكراون لة نيَوان خؤياندا.

لة دؤخي نةبووني حكومةت و ثيَكهاتةي ياسايي متمانةثيَدراوي دةوليدا،  لةدؤخي نةبووني جغرافياي ولآتي ثيَناسةكراودا لة باري حقوقيةوة، بيَشك حزب هةموو شتيَكة، ليَرةوة مةسةلةي دةست بةسةراطرتني داهات و ثاروي دةمي خةلَكي، بةدةستةوةطرتني شادةماري جومطةكاني كؤمةلَطا، لة ئابوريةوة بؤ سياسةت، تافةرهةنط و ياساي دلَخوازانة، تادةطات بة ثةيوةنديةكان و برِيار لة هةموو مةسةلةيةكي طةورةو بضوكدا، دةكةويَتة دةستي حزبي خاوةن قةلَةمرةوي دةسةلآتي سياسيةوة، بة تالآنبردني داهاتي  كؤمةلَطا، طةندةلَي، طويَنةدان بة داواو خواستةكاني خةلَكي، ذيَرثيَخستني ئيرادةي سياسي خةلَكي كوردستان و دةنطي ئؤثؤزيسؤن، خزمةتطوزاري و مافة فةردي و مةدةنيةكان، ياساو رِيَسا، ثةيوةندي ذيَر بةذيَر و سازش بة خواستةكاني خةلَكةوة، بة بارمتةطراتي ثاروي دةمي خةلَكي، كةم حةوسةلَةيي بةرامبةر بة دةنطي نارِازي و مخالفيني سياسي، …. بةرهةمي واقعي دةسةلاتيَكي ميليشياييية لة غيابي دةسةلاتيَكي دامةزراوةيي و حكومي  بةرِةسمي ناسراو و ثيَكهاتةي ياساييدا.

طرفتي هةرة سةرةكي تا ئيَستا ئةو طيذاوة سياسيية كوردستاني تيا رِاطيراوة، طرفتي بةرِةسمي نةناسيني كوردستاني بة كردةوة دابراو لة عيَراق، طرفتي بة دةولَةت نةبووني كوردستان، طرفتي نةبووني متمانةي نيَودةولَةتي بة جغرافياي ولآتي كوردستاندا، ئةمة طرفتي سةرةكيية.

ض حزبة دةسةلآت بةدةستةكاني كوردستان و ض حزبةكاني دةرةوةي دةسةلآت و خةلَكي كوردستان، ئةطةر دةيانةويَت حكومةتيَكي سةراسةري هةبيَت، ثةرلةمان و دامةزراوةي ياسايي هةبيَت، دةسةلاتةكان رِيَزيان ليَبطيريَت و ياساو ريَسا بؤهةمووان بيَت، ئةوا ثيَويستة طرفتي بيَ دةولَةتي و بيَناسنامةيي ولآتي كوردستان كؤتايي ثيَبيَت. تا ئةوكاتةي ئةم طرفتة وةلامي وةرنةطرتؤتةوة، تا ئةوكاتةي كوردستان نة بةشيَكي واقعية لة عيَراق و نةسةربةخؤء خاوةن ولآتة، دةسةلاتي حزبي دةميَنيَتةوة، بانطةشةي ضاكسازي  و كؤتاييهيَنان بة دةستيَوةرداني حزب لة حكومةت و ثةرلةمان(ثةرلةماني بيَ دةولةت و جغرافياي بةرةسمي ناسراوي نيَودةولةتي) تةنها دةبيَتة بانطةشةي ترس لة دةستيَوةرداني حزب لة حزبدا.

بؤية هةموو ئةو ثرؤذانةي تائيَستا لةذيَرناوي ضاكسازيدا دراون، بةشيَكن لة هةولَي حزب بؤحزب تا هةولَ بؤ ثيَكهيَناني حكومةت و دةولَةتي مةدةني و ياسا. ئةم ثرؤذانة دةضنة خزمةت بة دةسةلآتي حزبيةوة. هةمووشيان سةرئةنجام ثرؤذةي خامؤشكردنةوةو ئيحتيواكردني نارِةزايةتيةكاني خةلَكي كوردستانن.

 15-1-2009

 

لەوانەیە تۆ ئەمانەشت بە دڵ بێت

لێدوانێک بەجێ بهێلە