Home ئەرشیف2009ئایا لیستی گۆران، بەشێکە لە خواستی گۆران؟

ئایا لیستی گۆران، بەشێکە لە خواستی گۆران؟

by Abdulla Mahmud

عبداللة مةحمودimages (2)

abdulla.mahmud@gmail.com

طومان لةوةدا نيية كة خواستي طؤران، خواستي خةلَكي كوردستانة. خواستيَكة نةك تازة بةلَكة ضةندين سالَة خةلَك بؤي تيَدةكؤشيَت. كة دةتوانين بلَيَين خواستي طؤرِان و بة دواي نةماني دةسةلآتي بةعس لة كوردستاندا و لةطةلَ خرؤشاني جةماوةريدا بؤ ئازادي و طؤراني رِيشةيي دةستي ثيَكردووة.

حزبة قةوميةكاني كوردستان بةتايبةتي يةكيتي و ثارتي سةرةتا لة ذيَرناوي هةرِةشةي طةرانةوةي بةعس بؤ كوردستان، هةرِةشةي ولآتاني ناوضةكة بؤ سةر هةريَم، ثاشانيش بةهؤي شةرِي دةسةلآتي ناوخؤيي حزبةكان داواو خواستي خةلكي كوردستانيان بؤ طؤرِان خستة دواوة دةستيان لةهيض شيَوازيَك بؤ ثاشةكشةثيَكردن بةبزوتنةوة نارِةزايةتيية جةماوةريةكانءخواستةكاني خةلَك نةثاراست. ئةمةش لةطةلَ ئةوةدا كة تارِادةيةك ثاشةكشةيةكي بةسةر بزوتنةوةي جةماوةري و نارِةزايةتي خةلَكي كوردستاندا سةثاند، بةلآم لةبةين نةبراو هةميشة نارِةزايةتي خةلك و بزوتنةوة كؤمةلايةتيةكان لة مةيداندا مايةوة.

بةلام بةدواي كةوتني بةعسدا هةلومةرج طؤردرا، بيانوي هةرِةشةي طةرِانةوةي بةعس بؤ كوردستان لةدةستي ئةحزابي قةوميدا دةرهات. كة تا بةر لةكةوتني رذيم، هةميشة ئةحزابي قةومي كورد، بةعسي درِندةيان ثيشاني خةلَك ئةدا، بؤ ناضاركردني خةلَك بةثاشةكشةو دةستهةلَطرتن لة خواست و نارِةزايةتيةكانيان.  بةكةوتني رِذيَم ئةو بيانووة  نةما. و هاوكات بيَمافي و طويَنةدان بة خواستي خةلَك و بةردةواميدان بة فةرهودي كؤمةلَطا، لوشداني داهاتةكان بةئاشكرا، لةثالَ سةركوت و بيَمافيدا، برِستي لةخةلَك برِيي. بةجؤريك ئيتر خةلَك ئامادةنةبوو تةحةمولي ئةم وةزعيةتة بكات. هاوكات بةدواي كةوتني بةعسدا، ئيمكانيةتيَك كة لةذيَرناوي ئاوةدانكردنةوةي كوردستان لةلايةك و بةشة داهاتي ئةم هةريَمة لة داهاتي مةركةز لةلايةكي ترةوة كة دةهيَنراية كوردستان بيَ ويَنة بوو، ئةو هةموو داهاتةش ديسان لةلايةن ئةحزابي قةومي كوردةوة لوش ئةدرا، لةبري ئةوةي بدريَت بةخةلَك و سةرفي ئاوةدانكردنةوةو خزمةتطوزاري ثيَويست …  بكريَت.

هةموو ئةمانة وايان كرد، كة خةلَك دوبارة بيَنةوة مةيدان، بةمةبةستي سنوردانان بؤ ئةم دزي و تالاني و بيَمافي و رِيَطةطرتن لة ئازادي سياسي و ئازادي رؤذنامةطةري ، وة هاوكات بؤ ئةوةي بةهرةمةندبن لةبةشيَك لةو داهاتةي كة هي خؤيانة.

ئةم جارة خةلَك بة طورِوتينيَكي زياترةوة هاتنة مةيدان  و مةسةلةي طؤران و ضاكسازي بوو بة بزوتنةوةيةكي بةرجةستةي كؤمةلَطا. بوو بة بةنارِةزايةتي جةماوةري، بةدذي تالآني و دزي، بةدذي طةندةلَي ئيداري و فةسادي ئابوريدا، بةدذي تيرؤري ئابوري كؤمةلَطادا، بةدذي نةبوني خزمةتطوزاريةكان، بةدذي طراني بازارو بيَكاريدا، بةدذي سةركوتي سياسي و ئازادي رؤذنامةطةري و….تاد.

 خؤثيشاندانةكاني خويَندكاراني زانكؤي سليَماني، مانطرتنء خؤثيشانداني مامؤستايان، خوثيشانداني خةلَكي رِانية و ثاشان كةلار، سليماني و ئاكري وهةلةبجة و … هةلَضوني ئةو قولَثي نارةزايةتية بوو. ثيَكهاتني ضةندين رِيَكخراوي جؤراوجؤرء هةلَسورانيان لة ذيَرناوي “كؤمةلَةي طؤرِان””ليذنةي هاريكاري””كؤمةلَةي بةمةدةنيكردن””دةستةي داكؤكيكردن لة خواستةكاني خةلَك”.”ثةرلةماني سةر شةقام” ليذنةي هاريكاري”…….تاد، هةمويان بةمةبةستي سازداني خؤثيشانداني جةماوةريء رابةريكردني ئةم نارةزايةتية جةماوةريانة، بةدذي ئةو دزي و رِاو رِوتة ئاشكرايةي ئةوسةرةكةي ديارنيية، ثيَكهاتن و هةميشةش لةلايةن دةسةلاتةوة روبةرِووي هةرِةشةو ضاوسوركردنةوة بوون. بة تابوري ثيَنجةم و هانداني دةستي دةرةكي و تاوانبار كراون وهةلَسورِاوانيان رِةوانةي زيندان كران، تةقةيان ليَكراو بة طوللة وةلامي خواستة زؤر سادةكانيان درايةوة.

لةهةموو ئةو ماوة دريَذةدا، لة نيَو ئةم هةموو هةلَضون و داضونةدا، لةناو دلَي ئةم هةموو ئيتهامة بؤش بةتالآنةدا كة بةخةلَكي نارِازي و رِابةرانيان دةوت، كاراكتةرة سةرةكي و هةلَسوراواني بةرجةستةي ئيَستاي ليستي طؤرِان، لةهةموو ئةو برِطانةدا بةشيَكي كارا لةدةسةلآت بوون، بةشيَكي كارابوون لةوةستانةوة بةرِووي هةلَسورِاوان و رِابةراني ئةم بزوتنةوة نارةزايةتيية جةماوةريانةدا، تةنانةت بةشيَكي كارابوون لةدذي هةر دةنطيَط لةناوخؤشياندا بةرزبووبيتةوة بةدذي ئةم ناحةقيةي دةرهةق بةخةلَكي كوردستان دةكرا.

ئيَستا ئةمانة بة ثالَثشتي هةنديَك قةلَةمي بة رِوكةش روناكبيرو لة واقيعدا طرطن و خؤشخزمةت وفريوئاميز، دةيانةويَت خؤيان بة ثةرضةمي نارِةزايةتي بةرهةقي خةلَكي كوردستانةوة هةلَبواسن و بانطةشةي ضاكسازي و طؤرِان بكةن.  لةكاتيَكدا كاراكتةرة سةرةكيةكاني ليستي طؤران، لة دةورةي هاتنة مةيداني خةلك بؤ طؤران و ضاكسازيدا، لةدةورةي هينانة مةيداني دةيان داخوازي و داواكاري رِةوادا، لةدةورةي ثيَكهاتني دةيان كؤروكؤمةلَ و ريكخراوةي جةماوةري و راديكال بؤ سةرثةرشتي خؤثيشاندان و مانطرتنةكاندا، نةك لةثالَ خةلَك و خواستي طؤاندا نةبوون، بةلَكة وةكو بةشكيَك لة دةسةلاتي ئةو حزبانةي سةنطةري هةمةلايةنةيان لة رِةوتي طؤران دةطرت، ئةمانيش بةشيَك بوون لةو هيَزةو لةو حزبة.

ئيَستا كيَ دةتوانيَ باوةر بةوة بكات، كة ليستي طؤران، طؤرِاني دةويَت؟ كيَ دةتوانيَ باوةرِ بةوة بهيَنيَ كة ليستي طؤرِان بةشيَكة لةرِةوت و بزوتنةوةي ضاكسازي لة كؤمةلَطاي كوردستاندا؟ وة ض شتيَك جيايان دةكاتةوة لة رِوانيني دةسةلات و حزبي دايكيان؟ كريكار، ذن و لاو، ئازادي سياسي و ئازادي رؤذنامةطةري، تادةطات بةوةستانةوةي بةرووي كؤنةثةرستي ديني ورةوتة ئيسلامية سياسيةكان، تا دةطات بة رِيَطاضارة بؤ كيَشة زؤر و زةبةندةكاني خةلَك و لة ثيَشيانةوة وةزعي هةلَواسراو و ئايندةي سياسي كوردستان. ئةمانة هةلَطري كام ثةيام و رِوانين و رِيَطاضارةي تازةن بؤيان؟ بيَطومان ض ئةوكاتةي لةناو يةكيَتي بوون و خاوةني دةسةلات و جيَطاوريَطاي بةهيَز بوون و ض ئةو دوو سيَ سالَةش كةدوركةوتنةوةيان لة يةكيَتي دةستثيَكردووة، هيض كام لة رِوانين و نةهج و سيستةمي بيركردنةوةيان و فةلسةفةي سياسييان طؤرِاني بةسةردا نةهاتووة.

 باسي ليَكجياكردنةوةي دةسةلاتي ياسادانان و جيَبةجيكردن و دادوةري، باسي بةدامةزراوةيي كردني دةسةلات ، باسي ضاكسازي… ئةم دروشمانة، دروشمي حزب و لايةنةكاني تريشة. كةواتة جياوازي ضيية؟

جياوازي بنةرِةتي و كيَشةي كؤمثانياي وشةو ليستي طؤراني هةلَبذاردنةكانيان، ناكؤكي نيية لةسةر سيستةمي بيركردنةوةو رِوانينيان، هةراو كيشة نيية لةسةر خواستةكاني خةلَك، كيشة نيية لةسةر ضؤنيةتي ضارةسةري طةندةلَي و تالاني، لةسةر بيَمافي كريَكاران و كريَي كةميان، لةسةر طراني بازار و هةذاري و بيَخانةو لانةيي، لةسةر سيستةمي ثةروةردةو ياساو ريَسا ذةنط هةلَطرتوةكاني سةردةمي بةعس، لةسةر ضارةسةري تةندروستي كيَشةي كةركوك، لةسةر تيَكشكاندني ئايندةي نةسلَي لاوان، لةسةر بيَماف ذنان و كوشتاريان، لةسةر دةستيَوةرداني ولاتاني ناوضةكة لةوةزعي هةريم، لةسةر وةستانةوة بةرووي كؤنةثةرستي ديني و ئيسلامي سياسي، لةسةر ئازادي سياسي و ئازادي رؤذنامةطةري، ….تاد. بةلَكة كيَشةية لةسةر دةسةلات و كيَشةية لةسةر ئيحتيواكردني خواستةكاني خةلَك و نارِةزايةتي جةماوةري بؤ ضاكسازي و طؤران.

ئةطةر هةلَطراني بانطةشةي ضاكسازي و ليستي طؤران، بةشيَك بوناية لة خواستي طؤران و ضاكسازي شةقام، بةدريَذايي كيَشة ناوخؤيةكاني يةكيَتي نيشتماني كوردستان، ديكؤمينتيَكي ئةم بةرِيَزانةمان ئةبيني بؤ بةرطري لةخواستي خةلَك و بزوتنةوة كؤمةلايةتيةكاني وةكو بزوتنةوةي كريكاري و لاوان و ذنان و خويَندكاران…تاد ، وة بؤ ضاكسازي، بؤ وةستانةوة بةرِووي رةوتي دذي ئازادي سياسي و خؤثيشاندان و نارةزاييةتيةكان. بؤ جياكردنةوةي دين لة دةسةلات، بؤ يةكساني ذن وثياو…تاد

بة ثيَضةوانةوة دةوري ئةوان بةرجةستةترة لة سةركوتي خواستةكاني خةلَك، لة ئينكاركردني بزوتنةوةكان، لة رِيَزطرنةطرتن و ثيشيَلكردني ئازادي سياسي  و ئازادي بيروراو بةيان و رؤذنامةطةري و لة وةستانةوة بةرووي مافة فةردي و مةدةنيةكان.

ئيَستا كةدةيانةويَ خؤلَ بكةنة ضاوي خةلَك و كؤمةلطاوة، كة بة بانطةشةي طؤرانةوة هاتوون و ليستي طؤرانيان دروست كردووة، جطة لةوةي هةولَي بزوتنةوة واقعيةكاني ضاكسازي و طؤران لةخشتة ئةبةن و ثاشةكشةي ثيَدةكةن، هاوكات دةيانةويَ  خواستةكاني خةلَك و نارةزايةتيةكانيان بكةنة ثردةبازي طةيشتن بة دةسةلات بةهةمان ناوةرِؤكي ثيَشووي حزبة تةقليديةكان و لة رِيَطايةشةوة بضن بةطذ هيَزو حزبة سياسيةكاني تري دةسةلاتدا.

 بؤية ليستي طؤران، نةك بةشيَك نيية لة خواستي طؤران و ضاكسازي كؤمةلَطا كة دةيةو نيويَك زياترة خةلَك بؤي لةمةيدانداية، بةلَكة دذيةتي و بؤ ئيحتيواكردني ئةم بزوتنةوةو خواستانةي خةلَكة. خةلَكي كوردستان و رِوناكبيرانيك كة بةواقعي لة ثالَ خواستي طؤرِان و ضاكسازيدان، كة خوازياري ئايندةيةكي مةدةني و درةوشاوةن، ئةركيانة مةترسي ئةم رِةوتة بةناو طؤرِان و ليستي طؤرانة لةسةر خةلَكي كوردستان رِؤشن بكةنةوة. بةتايبةت لة ئيَستادا كة هةلَبذاردنةكان لة ثيَشن و دةورة دةورةي داباراندني بةلَيَن و وادةي درؤو ضاوبةستةكيية بؤ وةرطرتني ثةنجة مؤري خةلَك.

30-5-2009

 

لەوانەیە تۆ ئەمانەشت بە دڵ بێت

لێدوانێک بەجێ بهێلە