Home دیمانەو گفتوگۆدیمانەی دەزگای هاوپشتی لەگەڵ عەبدولا مەحمود سەبارەت بە دەستێوەردان و بۆمبارانی ناوچە سنوریەکانی کوردستان

دیمانەی دەزگای هاوپشتی لەگەڵ عەبدولا مەحمود سەبارەت بە دەستێوەردان و بۆمبارانی ناوچە سنوریەکانی کوردستان

by Abdulla Mahmud

 -هاوپشتی: ساڵانێکه‌ به‌ بیانووی جێگیربوونی چه‌ند هێزێکی به‌رهه‌ڵستکاری جمهوری ئیسلامی ئێران‌و حکومه‌تی تورکیا، th (4)وه‌کو(پژاک‌ و په‌که‌که‌) له‌ ناوچه‌ سنووریه‌کانی کوردستانی عێراقی نزیک ئه‌و دوو ووڵاته‌، هێزه‌کانی سوپای هه‌ردوولا له‌گه‌ڵ به‌زاندنی سنووره‌کاندا به‌ هێرشی سه‌ربازی هه‌وایی‌و زه‌مینی، به‌رده‌وام بۆمبارانی ناوچه‌ سنووری‌یه‌کانی کوردستان ئه‌که‌ن‌و له‌مڕۆژانه‌شدا به‌ شێوه‌یه‌کی چڕتر  ده‌ستی پێکردۆته‌وه‌. به‌ ڕای به‌ڕێزتان پاڵنه‌رو فاکته‌ره‌کانی ئه‌م دوژمنایه‌تی‌و هێرشکاری‌یانه‌ بۆ سه‌ر ژیان‌و گوزه‌رانی خه‌ڵکی کوردستان چین‌و له‌ کوێوه‌ سه‌رچاوه‌ ده‌گرن؟

عه‌بدوڵا مه‌حمود: بەزاندنی سنورەکان و هێرش و بومبابارانی ناوبەناو یان زۆر جار درێژماوەی هێزەکانی جمهوری ئیسلامی و ڕژێمی تورکیا، تەنها گۆشەیەک ولایەنێکی دەستێوەردانی ئەم ڕژێمانەیە لە وەزعی 17 ساڵەی کوردستان و 5 ساڵەی عێراقدا. دەستێوەردان و بۆمبارانی ناوچە سنورییەکان و زۆرجاریش لەشکرکێشی درێژەی دستێوەردانێکی هەمەلایەنەترە کە ئەم رژێمانە پەیرەوی دەکەن.

 دەستێوەردانی ئەم ڕژێمانە بە کردنەوەی دەیان بنکەو بارەگای جاسوسی کە لەژێرناوی جیاجیادا کراونەتەوە، دەستی پیکردووە. بە تیرۆری سەدان کادرو هەڵسوڕاوی ئۆپۆزیسۆن درێژەی پێدراوە، بە پشتیوانیکردن لە هێزو لایەنە بەکرێگیراوەکانیان بەوپەری خۆی گەیشتووە، لەدریژەی ئەمانەدا و پاشان کێشراوەتە دەستێوەردانی  سەربازی و بۆمباباران و…تاد.

سەرەکیترین هۆکارەکانی ئەم دەستێوەردانە ئاشکراو بێپەردەیە، چ بەشێوەی سیاسی و سیخوری و چ بەشێوەی سەربازی و بومباباران و… بریتییە، لە هەڵواسراوی وەزعی سیاسی کوردستان و و کراوەیی ئایندە سیاسیەکەی، و نەبوونی چواچێوەیەکی وڵاتی پێناسەکراوی نێودەولەتی، وەستانەوە لەدژی خواست و ئیرادەی خەڵکی کوردستان بۆ دیاریکردنی ئایندەکەی بەدەستی خۆی، هاوکات فاکتەری وەکو کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لەعێراق و کێشمەکێشی هەولێرو بەغدا و سەرەکیترین ئەو هۆکارانەن کە وای کردووە هەم جمهوری ئیسلامی ئێران و هەم  تورکیا، درێژە بە دەستێوەردانی  هەمەلایەنەی خۆیان بدەن لە کوردستان. دیارە پژاک و پەکەکەش چ وەکو واقع و چ وەکو بیانوو بۆتە پاساوێکی تر بۆ شێواندنی ڕای گشتی وبۆ رەسمیەت بەخشین بەم دەستێوەردانە.

2-هاوپشتی: ئه‌گه‌ر چی ده‌سه‌ڵات‌و حکومه‌تی هه‌رێم ئۆباڵی ده‌ستدرێژی تورکیا و ئێران بۆ سه‌ر خه‌ڵکی کوردستان ئه‌خاته‌ ئه‌ستۆی (په‌که‌که‌ و پژاک)ه‌وه گوایا به‌هۆی بوونیان له‌سه‌ر سنووره‌کانی ئه‌و دوو وڵاته‌، به‌ڵام بێهه‌ڵوێستی‌و بێده‌نگه‌لێکردنی جێگای ناڕه‌زایه‌تی‌و نیگه‌رانی خه‌ڵک‌و چاودێرانی سیاسی‌و ئازادیخوازانه‌و دوو حیزبی ده‌سه‌ڵاتداری کوردی ناتوانن هه‌روا درێژیبێبده‌ن. ئێوه‌ چۆن هه‌ڵوێستی ده‌سه‌ڵاتی کوردی له‌مباره‌وه‌ لێکئه‌ده‌نه‌وه‌؟‌

عبداللە مەحمود: بێگومان بوونی پەکەکە و پژاک واقعیەتە، بەڵام بوونی ئەمانە هۆکاری سەرەکی لەشکرکێشی دەستێوەرانی هەمەلایەنەی ئەم دەوڵەتانە نییە، لەبەسرەو خواروی عێراق نەپژاک هەیە و نە پەکەکە، بەڵام دەستێوەردانی جمهوری ئیسلامی و بە ئاشکراو بێپەردەیە، یان ئەگەر پەکەکە هیچ کەس و هیچ جموجۆڵێک و چالاکی و بارەگایەکیشی نەبێت لە کوردستان و ناوچە سنوریەکان، دیسان تورکیا  بە بیانوی کێشەی کەرکوک و بوونی تورکمان و  وەستانەوە بەدژی ریفراندۆم و… و دەست لەدەستێوەردان و ملهوری نواندن هەڵناگرێت، بۆیە پەکەکەو پژاک تەنها پاساوێکن. بە جیا لەوانەش تورکیاو ئێران دەیانەوێت نەخشی سیاسی خۆیان لەدوای پاشەکشەی ئەمریکا لە عێراقدا زیاد بکەن، ئەمە جگە لەوەی وەزعی عیراق وکوردستان کراوەتە سەکۆ و کەناڵێک بۆ یەکلاکردنەوەی کێشمەکێشی خۆیان  لەگەڵ یەکتری و هاوکات لەگەڵ ئەمریکاش.

هەڵوێستی دەسەلاتی ناسیونالیستی کورد، هەمان هەڵوێستی ڕەسمی تورکیایە، هەمان بیانوەکانی ئەم ڕژێمانەیان بەدەستەوە گرتووە، سەیر ئەوەیە خۆیان”پارتی و یەکێتی” بیریان چۆتەوە کە چۆن لە سێگۆشەی عێراق ئیران تورکیاوە، چۆن لە ئێران و سنورەکانی تورکیاوە هەم بارەگاو هەم جموجۆڵی سەربازیان بووە، تەنانەت خۆیان پێشلەشکریان کردووە بۆ هەردوو ئەم دەولەتانە لەدژی رژێمی بەعس و تەنانەت لەدژی یەکتریش بۆڕاگرتنی باڵانسی هێزیان. کەچی ئێستا هەڵسوڕان و چالاکی بۆ ئۆپۆزیسۆنی ئەم وڵاتانە بە کاری تێکدەرانەو پێشێلکردنی سەروەری و ئەمنی وڵاتی!! دەزانن.

بەم باگراوەندە واقعییەوە، یەکێتی و پارتی لەژێر هەمان ئەو بیانوانەدا ملیان داوە بە هەردوو ڕژێمی تورکیاو ئیران کە هاوکاریان بکەن لەسەرکوتی ئۆپۆزیسۆنەکانیان، دوا ڕێکەوتننامەشیان مۆڵەتدانە بە کردنەوەی ناوەندێکی هەوڵگری هاوبەشی عێراق و تورکیاو ئەمریکا لە هەولێر، کە بێگومان بۆ کاری جاسوسی و بەرگرتنە بە جموجۆل و چالاکیەکانی پەکەکە.

یەکێتی و پارتی و حکومەتەکەشیان بەهەمان شێوە لەبەرامبەر لەشکرکێشی و دەستوەردانی هەمەلایەنەی ئەم رژێمانەدا بێدەنگەیان هەڵبژاردووەو تەنانەت هەواڵی بۆردومان و لەشکرکێشیەکان بەجۆریک باس دەکەن کە هی وڵاتێکی تر بێت و هیچ پەیوەندی بەدەسەڵاتی ئەوان و خەڵکی کوردستانەوە نەبێت. هەر خودی ئەم بێدەنگییەی دەسەڵاتی کوردی نیشان ئەدات کە ئەم دەستێوەردان و بۆمباران و لەشکرکێشیانە بە ئاگاداری دەسەڵاتی کوردی و بەپێی ڕێکەوتنامەیەک دەبرێتە پێشەوە، بۆ حکومەتی عێراقیش بەهەمان شێوەیە، حکومەتی مالکیش لەوبارەیەوە بێدەنگەو پاراستنی سەروەری و سیادەی ئێران و تورکیا!! بە نرخی پێشێلکردنی ئێرادەی خەڵکی عێراق و کوردستانەوە، جێبەجێ دەکات!.

3-هاوپشتی: هه‌رچه‌ند جووڵانه‌وه‌ی کوردی به‌ سه‌راحه‌ت ڕایگه‌یاندووه‌ که‌ له‌گه‌ڵ سه‌ربه‌خۆیی کوردستان نیه‌و بیریشی لێناکاته‌وه‌، وه‌ به‌ کرده‌وه‌ کوردستانیان لکاندۆته‌وه‌ به‌ عێراقه‌وه‌، پێتانوانیه‌ که‌ ئه‌م هێرش‌و ده‌ستدرێژیانه‌ی تورکیاو ئێران هاوشانه‌ له‌گه‌ڵ مناوه‌ره‌و هه‌وڵه‌کانی نوری مالکی سه‌رۆک وه‌زیرانی عێراق بۆ ملکه‌چکردنی ناسیونالیزمی کوردی، وه‌ له‌ بنه‌ڕه‌تدا نیشاندانی سیاسه‌تی سه‌رکوتگه‌رانه‌ی هه‌رسێ ده‌وڵه‌تی فاشیستی تورکیاو ئێران‌و عێراق بێت له‌ دژی ئاراسته ‌و خواستی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان؟

عبداللە مەحمود: ڕاستە ئێستا بزوتنەوەی ناسیونالستی کورد لەگەڵ سەربەخۆی کوردستان نییەو تەنانەت لەدژی هەرهەوڵێکی لەوبابەتەدا دەوەستێتەوە، بەڵام هەرگیز ئەمە مانای ئەوە نییە کە ناسیونالیزمی کورد سەربەخۆی پێباش نییە یان نایەوێت دەسەڵاتی بەسەر کوردستانێکی سەربەخۆدا هەبێت. ناسیونالیزمی کورد لە ئێستادا ڕێگای بەشداربوون لە دەسەڵاتی مەکەزی لە بەغدا بە قازانجی بۆرژوازی کورد دەزانێت، بە ڕێگایەکی کارسازترو بێ کێشەتر تەماشای دەکات، بۆیە هەر هەوڵێک بۆ سەربەخۆیی لە ئێستادا بەدژی بەرژەوەندی و دەسەڵاتداریتی خۆی دەزانیت و لەدژی دەوەستێت. دەیان پاساو بۆ ئیمکان نەبوونی جیابونەوەی کوردستان لەعێراق بەدەستەوە دەگرێت لە چەشنی گونجاو نەبوونی ئاراستەی نێودەوڵەتی، ڕێگری وڵاتانی ناوچەکە، ترس لە حکومەتی عێراق، نەبوونی مستەلزەماتی پێکهاتنی دەوڵەت….تاد.

لەشکرکێشی و ملهوری نواندنی ئێران و تورکیا، لە ئێستاداو لەم هەلومەرجەدا بۆسنوردارکردن و پێ لێڕانەکێشانی زیاتری دەسەڵاتی ناسیونالیزمی کوردە، بۆ ئامادەیی نیشاندان بۆ دوای پاشەکشەی هێزەکانی ئەمریکایە، بۆ وەستانەوە بەدژی فدرالیزمی یەکێتی و پارتی و سڕینەوەی یەکجاریەتی، بۆ دواخستنی ریفراندۆمی کەرکوک و مادەی 140، بۆ پشیتوانیکردنی لایەنەکانی سەربەخۆیانە، بۆ لاوازکردنی نەخشی ناسیونالیزمی کوردە لە مەکەز، وە بۆترساندنی خەڵکی کوردستان و پێشیلکردنی ئیرادەی سیاسیانە. بێگومان بۆ وەستانەوەشە بە هەر هەوڵێکدا بۆسەربەخۆیی و ڕوبەروبوونەوەی هاتنە مەیدانی هەر بزوتنەوەیەکی جیاخوازو سەربەخۆ خواز. بەداخەوە تا ئێستا جیابونەوەی کوردستان و پێکێهنانی وڵاتێکی سەربەخۆ لە ئاستی بەرزی خواستی خەڵکیدا ماوەتەوە بێئەوەی بووبێتە بزوتنەوەیەک و لەشەقامداو ئاڵای خۆی هەڵگرتبێ، کە بێگومان بوونی بزوتنەوەیەکی لەم بابەتە ئاراستەی ململانێکان و باڵانسی هێزەکان سەرلەنوێ پێناسە دەکاتەوە.

4-هاوپشتی: ده‌سه‌ڵاتی کوردی به‌هۆی سیاسه‌تی چه‌وتی خۆیه‌وه‌ بویه‌ قوربانی شکستی سیاسه‌ت‌و ستراتیژی ئه‌مریکا له‌ عێراق‌و ناوچه‌که‌و ڕۆژبه‌ڕۆژ کایه‌ی نفوزو ده‌سه‌ڵاتی ته‌سک‌و ته‌سکتر ده‌کرێته‌وه‌و به‌داخه‌وه‌ خه‌ڵکی کوردستان هه‌میشه‌ باجی نسکۆی جووڵانه‌وه‌ی کوردی داوه‌. ئێوه‌ چۆن ده‌ڕواننه‌ ئاینده‌ی کوردستان له‌سایه‌ی ده‌سه‌ڵاتی پارتی دیموکرات‌و یه‌کێتی نیشتمانیدا؟ پێتان وانیه‌ ئه‌زموونی ئه‌م حیزبانه‌ تووشی قه‌یرانی جددی هاتووه‌؟

عبداللە مەحمود: دەسەڵاتی کوردی بەهۆی سیاسەتی خۆگرێدانەوەی بە ئەمریکاوە بە ئامانجە قەدیمیەکەی خۆی گەیشت کە بەشداربوونە لە دەسەلاتی مەرکەزیدا، ئێستا ناسیونالیزمی کورد بەشێکە لەدەسەڵاتی مەرکەزی، بێگومان بەهۆی ناکامی و شکست و سەرئەنجام پاشەکشەی ئەمریکا لەعێراقدا ناسیونالیزمی کوردیش سەنگ و سوکی لە دەسەڵاتی مەرکەزدا لەدەست دەدات، باڵانسی هێزی دێتە خوارەوەو دەستیشی پێکردووە، ئێستا ناسیونالیزمی کورد بەپێی ئەم ئاڵوگۆڕانەی لە یەک ساڵی رابردودا پێکهاتووە وەزنەی هاتۆتە خوارەوە و لە ژێرگوشارێکی زۆریشدایە بۆ پاشەکشەو دەست هەڵگرتن لەزۆرێک تموحەکانی.

دیارە تا ئەو جێگایەش کە هێزەکانی بزوتنەوەی ناسیونالیستی کورد، توانیویانە خۆیان وەکو نوێنەری خەڵکی کوردستان هەڵبخەن و خواست و دوا ڕەواکانیان بەبارمتە بگرن. بەهەمان ئەندازەش ئەم خەڵکەی کە خۆشباوەر بووە بەسیاسەتی ئەم حزبانە، نسکۆی ئەم حزبانە کاریگەری ڕاستەوخۆی دەبێت لەسەریان، ء باجی شکستی ئەم حزبانە بەسەریاندا دەشکێتەوە.

ئایندەی سیاسی کوردستان، لەبەردەم چەندین ئەگەری جۆراوجۆرو، لەبەردەم هەڕەشەو هاوکات لەبەردەم گرتنەبەری ڕێگای جیاوازدایە.

ئێستا لەگەڵ تێکچونی باڵانسی هێزەکان، بە پێی تیکچونی ئیتفاقەکان، بەپێی شکستی فیدارلیزەکردنی عێراق، بەهۆی پاشەکشەی ئەمریکاو شکستەکانیدا، بزوتنەوەی ناسیونالستی کورد، کێرف و وەزنەی سیاسی هاتوتە خوارەوە، کێشمەکێشی ئەم دەورەیەی بزوتنەوەی قەومی کورد لەگەڵ لایەنەکانی تری حکومەت لە بەغدا، لەسەر مەسەلەی بودجە، پێشمەگە، ناوچە کێشە لەسەرەکان، داهاتی سروشتی نەوت و غاز، سنور، هەموارکردنی دەستور،… بەردەوامە.

ئەمە جگە لەوەی ناسیونالیزمی کوردی توشی قەیرانێکی دەسەڵاتدارێتی و سەهمی دەسەڵات کردووە لە بەغدا، هاوکات متمانەی خەڵکی کوردستانیش بەو هێزانە هاتۆتە خوارەوە، لەهەموو ئەوانەش واوەتر هێزو لایەنە سیاسیەکانی عێراق، ئێستا یەکدەستتر لە پێشوو لەبەرامبەر بزوتنەوەی قەومی کوردا وەستاونەتەوە، و هەڕەشەو چاوسورکردنەوەشیان لەسەر خەڵکی کوردستان ڕۆشنە. ڕەوەندی بەهێزکردنەوەی ناوەند، هەموارکردنی دەستور، بە ئاقاری کەم کردنەوەی دەسەڵاتی هەرێمەکانە، مەبەست لە دەسەڵاتی هەرێمەکانیش دەسەڵاتدارێتی هەرێمی کوردستانە. ئەمەش کێشمەکێش و تەنانەت بەیەکدادانی چەکداریش ئەگەریەکی داهاتووە کە هەڕەشە لە خەڵکی کوردستان و ئایندەی سیاسیەکەی دەکات. ئەمە بەهێزترین ئەگەری داهاتووە. ئەگەری گێرانەوەی کوردستانی 17 ساڵ دابراو بۆژێر قەڵەمڕەوی دەسەلاتی مەرکەزی بەزۆری هێز.

هاوکات ئەگەری دەستێوەردانی زیاتری ئێرانء تورکیا، لەجەرگەی کێشمەکێشەکانی ئێستاو داهاتووی نێوان بەغداو هەولێر تاڕادەی داگیرکردنی بەشێکی کوردستانیش ئەگەرێکی ترە، بەتایبەتیش کە دەسەلاتێکی یەک پاییەیی لەبەغدا سەقامگیر نەبووە.

ئەگەری جیابونەوەی کوردستانیش ئەگەرێکی ترە، ئەمەش پێویستی بەهێزێکی سیاسی بەهێزی جێمتمانەی خەڵکە، کە خەڵک متمانە پێبکات و بتوانێت بەنەخشەوە خواستی سەربەخۆی کوردستان، بکاتە بزوتنەوەیەکی گەورەی کۆمەلایەتی کاریگەری خاوەن پشتیوانی بەرەی ئازادیخوازی نێودەولەتی و ناوچەیی و… ئەمانە هەمویان ئەگەری بەردەم ئایندەی سیاسی کوردستانن.

ئەزمونی ئەم حزبانە، وەکو حزب و بزوتنەوە لەوە زیاتر لێیان چاوەروان نەدەکرا، ئیستا هەردوو حزبی دەسەلات بەدەست لە کوردستان، توشی گرفتی بناغەیین، دەستەوەستانی ئەم حزبانە لە وەلامدانەوە بەو گرفتانە لە گرفتی کێشمەکێشیان لەگەڵ هاوپەیمانەکانی پێشوویان لەبەغدا، گرفتیان لەگەڵ ولاتانی ناوچەکە، گرفتیان لەگەڵ پاشەکشەی ئەمریکاو نەبوونی هیچ تەعوهوداتێکی رەسمی لە نێوانیاندا، تا دەگات بەگرفتی ئیدارەی سیاسی کوردستان، وەلامدانەوە بە سەرەتاییترین خواستەکانی خەڵکی کوردستان، سەرئەنجام قوڵبونەوەی قڵشتی ئەم دەسەلاتە لەگەڵ خەڵکی کوردستان و بزوتنەوە کۆمەلایەتیەکانی وەکو بزوتنەوەی کریکاران و ژنان و لاوان و بزوتنەوەی رۆژنامەگەری و ئازادی خوازی…تاد ئەم گرفتە بناغەیانەن کە خۆشباوەری خەڵکی کوردستانی بەم حزبانە بەوپەری خۆی گەیاندووە.

5-هاوپشتی: ئێوه‌ بیروڕاتان چۆنه‌ سه‌باره‌ت به‌ مه‌سه‌له‌ی سه‌ربه‌خۆیی کوردستان؟ پێتان وانیه‌ که‌ جیابوونه‌وه‌ی کوردستان‌و پێکهێنانی ده‌وڵه‌تێکی سکۆلارو ناقه‌ومی وه‌ڵامێکی یه‌کلاکه‌ره‌وه‌ بێت به کێشه‌ی کورد. وه‌ هه‌ر لێره‌شه‌وه‌ مه‌ترسی‌و دڵه‌ڕاوکێی خه‌ڵکی کوردستان له‌به‌رده‌م ده‌ستدرێژیه‌کانی تورکیاو ئێران‌و ده‌وڵه‌تی ناوه‌ندی عێراقیشدا بۆ هه‌میشه‌ ئه‌ڕه‌وێته‌وه‌؟

عبداللە مەحمود: مەسەلەی سەربەخۆی کوردستان بۆتە پێداویستیەکی جدی هەرێمی کوردستان لەگەڵ عیراق. ئەگەر بەدوای کەوتنی بەعسدا، کەسانێک هەبوون خۆشباوەر بووبن بەوەی کە عیراقی نوێ دادەمەزرێتەوە لەسەر بنەمای ڕەسماندنی مافی هاوڵاتی بوون لەبەرامبەر یاساداو ڕژێمێکی سکولاری ناقەومی پێکدێت، کێشەی خەڵکی کوردستان بە چارەسەرێک دەگات، هەڵواسراوی سیاسی و گێژاوی 17 ساڵەی رابردووی ئەم هەریمە بەرەو کۆتاو سەقامگیری دەچێت، ئەمە بە کردەوە پێچەوانەکەی دەرکەوت. عێراق بەپێی ئیتفاقی کۆمەڵێک هێزی دەمارگیری قەومی و تایفی و دینی و مەزهەبی خەریکە هەیکەلەی پێدەدرێتەوە، مەبنای پێکهێنانەوەی ستراکتۆری دەولەتی عێراق لە جێگای بنەمای هاولاتی بوون، بنەمای قەومی و دینی و ڕێژەی پیکهاتەی ئەتنیکی و دینی یەکانی کراوەتە مەبناو ئاکامی ئەمەش سەرەتا بەناو بەیەکدادانێکی تایفی و قەومیدا گورزەری کردو ئێستا زەمینەکانی دوبارە سەرهەڵدانەوەی شەری قەومی تایفی و دینی و مەزهەبی لە ئارادا ماوە، بەتایبەتیش بەدوای پاشەکشەی هێزەکانی ئەمریکادا لەعێراق، ئەم ئەگەرە زۆر زیاد ئەکات و مەترسیەکی واقعییە. بە جیا لەهەموو ئەمانە کێشمەکێشی بزوتنەوەی ئیسلامی- قەومی عەرەبی لەگەڵ بزوتنەوەی ناسیونالیستی کورد، ڕۆژ بەڕۆژ هەڵدەکشی. هاوکات مەسەلەی هەڵواسراوی سیاسی کوردستان و نادیاری ئایندەکەیء ئەو گیژاوە سیاسییە 17 ساڵەی کوردستانی داگرتووە وەکو خۆی ماوەتەوەو لەشکرکێشی و ژێر پێنانی ئیرادەی سیاسی خەڵکی کوردستان هەموو ڕۆژیک لەلایەن وڵاتانی کۆنەپەرستی ناوچەکەو زلهیزە قازانج پەرستەکان درێژەی هەیە. لەهەلومەرجێکی ئاوادا جیابونەوەی کوردستان و پێکهێنانی ولاتێکی سەربەخۆ لەهەمیشە زیاتر بۆتە پێداویستیەکی گرنگ بۆعێراق و کوردستان ء سەقامگیرکردنی ئارامی ناوچەکە.

بێگومان جیابونەوەی کوردستان لە عیراق و پێکهێنانی ولاتێکی سەربەخۆی خاوەن سەروەری و پێناسەکراوی نێودەولەتی، دەتوانێ گرفتی کێشەی خەڵکی کوردستان، گرفتی سەرگەردان مانەوە، کێشمەکیشی بزوتنەوەی قەومی کورد لەگەڵ ناسیونال – ئیسلامی عیراق، دەستێوەردانی ولاتانی ناوچەکە بەهەموو شێوەکانیەوە، کۆتایی پێبهێنێت. سەرباری هەر ڕێگری و کۆسپێکی واقعی نیوخۆی و ناوچەیی ئەمە ریگایەکی کارساز گونجاوە بۆ چارەسەرکردنی کیشەیەکی میژووی و حالەتیکی نەخوازراو ء  سەرگەردانی 17 ساڵە.

6-هاوپشتی: هه‌موو شاهیدی سیاسه‌تی سات‌و سه‌ودای  یه‌کێتی و پارتی و پارته‌ شه‌ریکه‌کانیان له‌ ده‌سه‌لات بووین به‌سه‌ر کێشه‌‌ی کورده‌وه‌و له‌ باشترین حاڵه‌تدا وه‌کو پردێک بۆ په‌ڕینه‌وه‌ بۆ شه‌ریکبوون له‌ ده‌سه‌ڵاتی ناوه‌ند به‌ده‌ستیانه‌وه‌ گرتووه‌. ئێوه‌ چه‌نده‌ به‌ مه‌سه‌له‌ی سه‌ربه‌خۆیی له‌ ئه‌جێندای سیاسی یه‌کێتی‌و پارتیدا گه‌شبینن؟

عبداللە مەحمود: مەسەلەی سەربەخۆی لە ئەجندای پارتی و یەکێتیدا هەیە، ئەوان پێیان باشە دەسەلاتیان بەسەر کوردستانێکی سەربەخۆ و پێناسەکراوی ولاتیدا هەبێت، ئەم ئەجندایەیان هەمیشە بووەو هەیە. بەلام ئەمان لە ئێستادا ئەم ریگاچارەیە بە زوو ئەزانن، و بە قازانجی بۆرژوازی کوردی نازانن، بۆیە لەجێگای ئەوەی ببنە هەڵگری خواستی سەربەخۆی کوردستان، بونەتە هەڵگری پێکهێنانەوەی عێراق و شەراکەت لە حوکمی عیراقدا، مەسەلەی سەربەخۆیش لە ئێستادا تەنها وەکو کارتی گوشار بۆ جێگیرکردنی ئەم شەراکەتە لەگەڵ بەغدا و بەیاساییکردنی دەسەلاتدارێتی یان لە کوردستاندا، بەدەستەوە گرتووە.

لەوانەیە تۆ ئەمانەشت بە دڵ بێت

لێدوانێک بەجێ بهێلە