Home ئەرشیف2002حکومەت و پەرلەمانی بێ دەوڵەت لەکاریکاتۆرێک زیاتر هیچی تر نابێت…

حکومەت و پەرلەمانی بێ دەوڵەت لەکاریکاتۆرێک زیاتر هیچی تر نابێت…

by Abdulla Mahmud

  عبداللة مةحمودkurdistan-map  

 بة جيا لةو هةولانةي ثيشوتركراون ودراون لة ضةند هةفتةي رابردودا زياتر لة ضل ثاريزةري شاري سليماني و ماوةيةك ثيشتريش زياتر لةضل نووسةرو ئةديبي تر لةدةرةوةي وولات بة جيا جيا دوو نامةي كراوةيان ئاراستةي سةرؤكي ثارتي ديموكراتي كوردستان و سكرتيري يةكيتي نيشتماني كردووة, كة تيايدا سةرباري دةربريني نيطةراني لة نةضونة ثيشةوةي ريكةوتنامةي واشنتؤن داوايان لة هةردوولايةن كردووة كة ثايةندي ريكةوتنامةي واشنؤن بنء  بةندةكاني ريكةوتنامةكة جيَبةجآ بكةن و هةردوو ئيدارةكة بكةنةوة بةيةك و زةمينةي هةليذاردنيكي ديكةء ثيك هيناني حكومةتيكي ديكة فةراهةم بكةن. هةروةها داوايان لة سةرجةم حيزب و لايةنة سياسيةكان و ئةديب و روناكبيران و ثاريزةران و كةسايةتي ية ناسراوةكان كردووة كة ئةمانيش هيمةتي خؤيان بخةنة طةر بؤكؤتايي هينان بة وةزعيةتي دوو ئيدارةيي و جيَبةجآ كردني ريكةوتنامةي واشنتؤن و ئاسايي كردنةوةي وةزعيةتي سياسي كوردستان.

 ديارةهةر هةوليك لةراستاي هوشياركردنةوةي خةلك و خستنة طةري توانايان بؤ وةستانةوة بةرووي ئةو هةل ومةرجة دذوارةي لةسايةي دةسةلاتي ئةحزابي ناسيونالستي كورددا تووشي بوون, ئةركي هةموو كةس و لايةنيكي ثيشكةوتنخوازو دلسؤز بة خةلكي كوردستان و ئايندةكةيةتي, ئةطةر هةولى ئةم بةريزانةش هوشياري دان بواية بة خةلكي كوردستان بي طومان هةنطاويكي ئيجابي دةبوو، بةلام  بةداخةوة وانيشاندان كة ئةطةر يةكيتي و ثارتي هةردوو ئيدارةكة بكةنةوة بةيةك و هةلبذاردنيكي تر بكريت وحكومةتيكي تر ثيك بيت، ضارةسةرى كيشةكانى خةلك دةكات, يان بةواتايةكي تر ضاوةرواني لةوةي ريكةوتنامةي واشنتؤن هةموو بةندةكاني جي بةجي بكريت,وة دلخؤش كردني خةلك بةمانة كة ناتواني جوابي هيض كيشةو مةسةلةيةكي ئيستاي كوردستان بداتةوة، لة واقعدا جطة لة هةوليكي تر بؤ خؤشباوةركردني خةلكي و لة ضاوةروانيدا هيشتنةوةيان  ناتواني شتيكي تر بيت.

هةر لة ئاكامي نةزؤكي ئةم ريكةوتنامةيةداية كة ضةندين كيشةي تر لةوانة ثيك هيناني سةرؤكي هةريَم, دادطاي تةميز,تةنانةت كيَشةي كارةباو…”لة ذير سايةي ئةم ريكةوتنامةيةدا هاتونةتة سةر كيشةكاني تر و ئيستا دواي زياتر لة شةست كؤبوونةوةي بالاي نيوان ئةم دوو حزبة و هةولي ضةندبارةي ئةمريكا نةتوانراوة هةنطاويكي بةرضاو بنين و كؤتايي بةم حالةتي(نةشةرو نةئاشتي) ية بهينن.

هؤكاري ئةسلي وةزعي نائاسايي سياسي كوردستان  بة شةري ناوخؤشةوة, مةسةلةى نةبووني حكومةت و ثةرلةمان نييةو نةبووة, تا جيَبةجي كردني ريكةوتنامةي واشنتؤن و ثيك هينانةوةي حكومةت و ثةرلةمان  وةزعيةتي نائاسايي و بيسةرةو بةرةيي كوردستان كؤتايي ثيَبيَنيَت. هةموو خةلكي كوردستان و بي طومان ئةو بةريزانةش كة ياداشتنامةيان نووسيوةو دةنووسن, لة بيريانة كة سالاني 91 بؤ 94 شةري ناوخؤيي نةبوو هاوكات حكومةت و دواتريش ثةرلةمان هةبوو, داهاتي خالة طومرطيةكان و تةنانةت يارمةتي و كؤمةكي ريكخراوة خزمةتطوزاري و ئينسانيةكاني دةرةوة هةبوو, كة لة  نيوان يةكيتي و ثارتيدا بةش دةكرا. بةلام شةرِ لة ناو ئيدارةي حكومي و هؤلي ثةرلةمانةوة دةستي ثيكردو ضةخماخةيدا.

   شةري ناوخؤيي, دةست تيوةرداني هةموو رؤذةي وولاتاني ناوضةكة, زال بووني دةسةلاتي زؤري ميليشيايي, نةبووني ياساو قانوون, هةرةشةو خةتةري طةرانةوةي بةعس بؤكوردستان, بيكاري و دارماني ذير بيناي ئابووري, لة بةين ضووني خزمةتطوزارية مةدةني و كؤمةلايةتيةكان,كؤضي بةليشاوي لاوان بؤ دةرةوةي ولات, هةلتؤقيني باندو تؤرو دةستةو تاقمي ئيسلامي و مافيايي….تاد, ريشةيان لة نةبووني ناسنامةي ولاتي و ناسنامةي هاوولاتي بوون و دةسةلاتي داسةثاوي ئةم حزبانةي بزوتنةوةي قةومي كورد داية. حزبةكاني بزوتنةوةي كوردايةتي لةوةيان زياتر لي ضاوةروان ناكريت و ثةيام و كاركرديان ئةوةية كة زياتر لة 11 سالة خةلكي كوردستان بة ضاوي خؤيان ئةيبينن. ئةطةر كةسيك نيطةرانةء رةخنةي لةدةسةلاتي ئةم حزبانة هةية و ضاوةرواني ئةوةية شتي باشتري لي ببينن, ئةوا دةيانةوي ماهيةتي واقعي ناسيوناليزم و دةسةلاتةكةي رتوش بكةن و ناوةرؤكة واقعىبةكةى بشارنةوة. ناسيوناليزمي كورد بةشةر و بةئاشتيانةوة بة يةك حكومةتي و بةدوو ئيدارةيانةوة بة ضاوبركي لةطةل ئةمريكا و رذيمي بةعسيانةوة بة خؤشخزمةتيان بؤ ئيران و توركيا, بة هةموو ئةو حالةتانةوة خؤيان لة مةحةك داوةو لةهةموو بارةكاندا كارنامةيان ديارة, بؤية هةرضةشنة ئوميد بةستنيك بةوةي لةذير دةسةلاتي ئةم حزبانةدا وةزعيةت باش بيت, جطة لة تةفرةدانى خةلك هيضى تر نية. 

 با ئةوةش تةئكيد بكةينةوة حكومةت و ثةرلةماني بيَ دةولةت و بي ناسنامةي وولاتي لة كاريكاتير و كارتؤن زياتر ناتواني هيضي ديكة بيت. بؤية داواكردن و ثارانةوة بؤ جي بةجي كردني ريكةوتنامةي واشنتؤن و ثيك هينانةوةي حكومةت و ثةرلةمان, جطة لة خؤفريودان و سةرليتيكداني خةلكي كوردستان ئاكاميكى ترى نابيت. 

 ريكةوتنامةي واشنتؤن  نةك ناتواني وةلام بة ستةمي ميللي دةيان سالةي سةر خةلكي كوردستان و بيسةرةو بةرةيي ئيستا بهيني. بةلكو ناتواني فةوزاو نائارامي, بيكاري بي وينة, تيك رمان و داروخاني خزمةت طوزارية كؤمةلايةتي و مةدةني و تةرفهي و صحي يةكان, ملهوري ئاشكراي دةولةتة كؤنةثةرستةكاني ناوضةكة, دياردةي تيرؤري بةربلاو, شةري ناوخؤ و دةسةلاتي ميليشيايي…. هتد, كؤتايي ثي بيني, ضونكة دةسةلاتي ئةحزابي قةومي كورد خؤي كؤسثي بةردةم و هؤكاري داسةثاندنيانة.     

 ئيستاش سةرباري ئةوةي  يةكيتي و ثارتي ضاوةروانن كة لة رووداو ئالوطؤرةكاني داهاتودا شتيكيان بةنسيب بيتء ئيمتيازيكيان ثيببريت, وة سةرباري ئةوةي ئامادةن ثيشوازي لة هةر نةخشةو ثيلانيكى كؤنةثةرستانة بكةن  بؤ دريذةدان بة دةسةلاتي ميليشياييان, ئوميديان بةستؤتةوة بةو وةعدانةي ثييان دةدةن, بةلام بةو هؤيةوة تا ئيستا بةلينيكي رؤشنيان وةرنةطرتووة ,هةر لة نارؤشني و بي ئاسؤيدا ثةل و ثؤ ئةكوتن و سةرهةلداني طرفتي تازةو ناكؤكي نوي ئاكامي ئةم بي ئاسؤييةيانة نةك ئةوةي هؤكارةكةي جي بةجي نةبووني ريكةوتنامةي واشنتؤن بيت. ئةم سيناريؤيةش تازة ني ية, هةر وةختيك لةلايةن رذيمي بةعسةوة يان لةلايةن ئةمريكاو غةربةوة سوكة بةلينيكيان ثيدرابيت ئةمانيش ثةيوةندي نيَوان خؤيان بةثيي ئةم بةلينانة ريك خستؤتةوةء هاتوهاواري تةبايي و نزيك بوونةوةيان لة يةكتري دةست ثيكردووةو هةركاتيكيش  ئةم وةعدو بةلينانة وادةرنةضوبن يان دواخرابن, بةهةمان شيوة ناكؤكي و ململانيء كيشةو بةزم سةريان هةلداوةتةوة.

 بةلام بلاو بوونةوةي  وةعدو بةلينء هةوالةكاني ثةيوةند بةكوردستانء  ثيشبيني رووداوء ئالوطؤري تازة هةموو جاريك و هةموو دةورةيةك هةر حزبةكاني حاكم راناضلةكيني بةلكو ض خةلك و ض نووسةرو رؤشنبيرو ئةديب و محامي و تووشي هةلويستةء تيرامان دةكات, كة ئةمة ئاسايي ية, بةلام بةراستي ناحةقيةكي طةورةية راضلكاندن و هةلويست طيري بطات بةوةي ئةرشيفي قةوان و ليكدانةوةي فليمة كؤنة ئيكسثايةرةكان هةلبدةيتةوة و بةدةستيانةوة بطريت و بليت ئةمة ريطا ضارةية. ريكةوتنامةي واشنتؤن كة هيض ثةيوةندي بة ضارةسةري طرفت و كيشةكاني خةلكي كوردستانةوة ني يةو بةوحالةشةوة بة ئيفليجي لةدايك بوو, كةضي تازة نووسةرو ثاريزةرانيك هةبن بلين دةرماني هةموو دةردةكاني كؤمةلطاي كوردستان دةكات، بةراستي ئيدعاو بؤضونيكي  بيَ جيَ يةو هاوكات شريك بوونيانة لةو ئيدعايانةي كةيةكيتي و ثارتي دةيكةن سةبارةت بةو ريكةوتنامةيةو، دةورة دةورة دةيانةوي خةلكي ثي لةضاوةروانيدا رابطرن.

ضارةسةري وةزعيةتي سياسي ئيستاي كوردستان و كؤتايي هينان بةسةرطةرداني سياسي و ستةمي ميللي و دةسةلاتي ميلشيايي, بةرةسمي ناسيني مافي جيابوونةوةي كوردستان و ثيك هيناني وولاتيكي سةربةخؤية, ريطاي بةرةسمي ناسيني ئيرادةو دةوري خةلكيش بؤ برياردان لةسةر دياري كردني ضارةنووسي ئيستاو سبةينييان رفراندؤميكي ئازادانةو دوور لة هةرةشةو تةدةخولاتي وولاتاني ناوضةكةية لةذير سةرثةرشتي UNء مةرجةعة نيودةولةتيةكاندا, سةبارةت بةوةي كة دةيانةوي لة عيراق جياببنةوةو دةولةتي سةربةخؤ ثيك بينن, يان دةيانةوي لةطةل دةولةتي مةركةزيدا بميننةوة.

   27/6

 

لەوانەیە تۆ ئەمانەشت بە دڵ بێت

لێدوانێک بەجێ بهێلە