Home ئەرشیف2001خەلافەتی ” قوسەی” و واقعیەتی سیاسی عێراق

خەلافەتی ” قوسەی” و واقعیەتی سیاسی عێراق

by Abdulla Mahmud

ef76acf535e2c3bd19c0847312f8d04e

                                                                                        

لەو کاتەوەی کە پروپاگەندەی نەخۆشی سەدام حسین لەدەزگا ئیعلامیەکانی دنیادا بلاوکرایەوە، مەسەلەی جێنشینی لە خێزانی دیکتاتۆردا مەترەح بوو.17 ى ئایاری ئەمساڵیش کە حزبی بەعس کونگرەی بەست ئاڵوگۆرى لە نیزامی داخلی ئەم حزبەدا پیکهینا بە کەم کردنەوەی تەمەنی مەتلوب بۆ بوون بەئەندامی قیادە لە 45 ساڵەوە بۆ 34 سالڕ. ئەم تەعدیلە تایبەت بۆئەوە بوو کە قوسەى بەرەسمی لە قیادەی حزبی بەعسدا جی بکەنەوە. ئەوە بوولە کۆنگرەدا بوو بە ئەندامى قیادەى بەعسء پاشانیش کۆمەلیک پۆستى حەساسى درایە دەست. پرسیار ئەوەیە کە ئەم ئالوگۆرانە لە نیزامى داخلی حزبی بەعسء دانی پۆستی رەسمیء حەساس لە هەیکەلەی قیادەی عیراقیدا لەسەر ئاستی سیاسیء حزبی رەسمیدا بە قوسەى بە چ مەبەستیکە؟ ئەمە پرسیاریکە کە زوربەی دامء دەزگا ئیعلامیەکانی دنیاو شەبەکەی ئیستخباراتیء ولاتانی زلهیز بەدوایەوەنء هەریەکەیان تەفسیری تایبەتی بۆدەکەن. ءاقعیەت ئەوەیە رژیمی بەعس گیرۆدەی گەورەترین ئەزمەی سیاسیء ئابوری ءکۆمەلایەتىیە. رژیمی بەعس لەرووى سیاسىیەوە بآتوانایە لەوەلام دانەوە بەوەزعیەتی ئەزمەگرتووی سیاسیء هیچ ریگا چارەیەکی بۆی نیە، تەنها بەزۆری سەرکوتء شکەنجەو زیندانء ئیعدامء کۆنەپەرستی سیاسی بآپەردە تا ئیستا توانیویەتی دریژە بەعومری نەگریسی بداتء لەسەر کورسی حوکم بمینیتەوە. لە رووی ئابوریشەوە بنەمای ئابوری بەتەواوی بەسەریەکدا داروخاوە. زەرەرو زیانی بی ئەژماری دوو شەری کۆنەپەرستانەی مالویرانکەرء ئابلۆقەی ئابوری 10سالە کە سەرباری شکاندنەوەی ئاکامە زیانبارەکانی هەرکام لەوانە بەسەر سەری خەلکییەوە، رژیمی دووچارى ئەزمەیەکى کەمەر شکین کردوە. لەباری کۆمەلایەتیشەوە رژیم لەوەلام دانەوە بەسەرەتایی ترین پیداویستىیە کۆمەلایەتیەکاندا دەستەوەستانەو لەوەش ءاوەتر لەم سالانەی ئاخردا بەهۆی بەدەستەوەگرتنی حەربەی کۆنەپەرستی ئیسلامیەوە ئەوەندەی تر حەملەی بۆسەر مەدەنیەتی کۆمەلگاو مافە فەردیء مەدەنیەکانی خەلک بەگشتیء ژنانء لاوان بەتایبەتی توند کردۆتەوەو شیرازەی ژیانی کۆمەلایەتی بەتەواوی لەبەر یەک ترازاوە. هاوکات رژیم لە ئاستى نیودەولەتیدا سەرباری هەموو هەولء پەلەقاژەکانی تائیستا لە ئاستی دنیادا تەریک راگیراوەو لەبەردەم رای گشتی دنیادا لەژیر پرسیاردایە. ئەم ئەزمە سیاسیء ئابوریء کۆمەلایەتىیەی یەخەی بەم رژیمە هارەی سەرمایە گرتووە، ئەزمەیەکی خنکینەرو چارهەلنەگرە.

 هاوکات خەلکی ستەم لیچوی عیراق روژ بەرۆژء سات بە سات نەفرەتء تورەییان روو لە سەرەو مەسەلەی روخاندنی رژیم بۆتە خواستی هەر ئەمرۆیانء لەیەکەمین فرسەتء قلشتء هاتنە ئارای هەر فرسەتیکدا هیزی ملیۆنیء نەفرەتی پەنگ خواردوی جەماوەر ئەم رژیمە هارەی سەرمایە گۆربەگۆر دەکات. ئەم ءەزعیەتە ءای کردووە کە چ رژیمی بەعسء بالە جۆربەجۆرەکانی ئۆپۆزیسیۆنی بورژوازی بەکوردو عەرەبء قەومیء ئیسلامیء چ ئەمریکا بکەونە خۆ تا لەرەسم کردنی ئایندەی سیاسی عیراقدا دەور بگیرنء لەو نیوەشدا هەرهەموویان ئەوەی بۆیان گرنگە ئەوەیە کە چۆن بەر بگرن بە راپەرینی جەماوەری خەلکی عیراق. بۆیە هەمویان لەم چوارچیوەیەدا خەریکن ئەلتەرناتیڤی خۆیان مەترەح دەکەن.

 

ء اقعیەتی کۆمەلگای عیراق پیویستی بەئالوگۆریکی بنەرەتیەء رەوەندی ئالوگۆریش لە عیراقدا بەریوەیە، ئەمەء اقعیەتیکە کە چ رژیمء ئۆپزیسیۆنی بورژوازیء چ ئەمریکاو غەرب دەیزانن. تا ئەو جیگایەی بە حزبی بەعسء رژیم دەگەریتەوە بەپآى سەرچاوەکانی هەوال لەمانگی نیسانی رابردووداو لەکۆبونەوەیەکی تایبەتدا سەدام بەبەیانیکی سادە رایگەیاندووە کە دەبی ئامادەبن بۆ جەنگیکی گەورە کە بەپیی ءەێفی ئەو لە ئاستى (ام المعارک)دایە. سەدام حسین بۆیەکەمین جارلە دوای سالانیکی زۆر باسی دیفاع لە ئایندەی عیراقء شۆرش دەکاتء داوا لە دەستء پیوەندەکانى پال دەستی دەکات کە لەو پیناوەدا ئامادەی قوربانی دان بنء هاوکات رادەگەیەنی کە سەدام ئەمرۆ لیرەیەو بەیانی نامینی، بەلام عیراق دەمینی، هەروەها بەپىی حوکمی سەردەمی خولەفاکان بەسەراحەتەوە دەلی (هەموو دەزانن کە قوسەى لەماوەی مەسئولیەتیدا ئیسپاتی کردووە کە چەندە خاوەنی کەفائەتء وەرگرتنی مەسئولیاتەو لەو بارەیەشەوە چەندە لیهاتووە…و ئەوە کە توانای سەرکردایەتی ولاتی هەیە). بەلی سەدام حسین بەم شیوەیە قوسەى وەکو سەرۆکی دوای خۆی بۆعیراق دیاری دەکات.

ئەوەی بۆ حزبی بەعسء رژیمەکەی گرنگە مانەوەیانە لەسەر کورسی حاکمیەتء مەعلومیشە حزبی بەعسء رژیم یانی سەدام حسینء بنەمالەکەی. بۆیە سەدام حسین لەبەرامبەر ئەو ئالوگۆرانەی لەعیراقدا بەریوەنء لەبەرامبەر ئەو سیناریۆیانەی ئەمریکاو لە فازی تازەی ململانیی نیوان رژیمء ئەمریکادا، بەتایبەت دوای پوکانەوەی تەدریجی حەسارو ئەوزاعی تازە دەیەوی سولتە تەسلیمی بەچکە دیکتاتۆر بکاتء هاوکات کۆتاییش بە بینەوبەردەی خیزان بهینی لەسەر جیگای سبەینآی خۆی بەتایبەت کەمەسەلەی نەخۆشییەکەی بەگەرمی تائیستا لەئارادایە. هەر بۆیە لە ئیستاوە دەیەوی هاوکات لەگەل وەسیەتنامەکەیدا مەسەلەی گواستنەوەی خەلافەت ببرێنێتەوە، وە لە هەر ئالوگۆریکی ئیحتمالیدا خەلیفە حازر بەدەست بیتء رەوتی لیک ترازانء ئیحتمالاتی شەر لەسەر کورسی حوکم لەخیزان وەیان ئیحتمالاتی روودانی کودەتای عەسکەری دوای خۆی دوور بخاتەوەء بەری پی بگریت.

تا ئەو جیگایەش کە بەئەمریکا دەگەریتەوە تا ئیستا لە هەولەکانیدا بۆ رەسم کردنی ئایندەی سیاسی عیراق ناکامەو هەولەکانی لەگەل ئوپۆزیسیۆنی بورژوازی گوی لەمستی خۆیدا بەشوینیک نەگەیشتوەو ئەو لایەنە ئۆپۆزیسیۆنانەی لەبەردەم وەزارەتەکانیدا ریزیان بەستوە زۆر لەوە بآئیعتبارترء بی پایەترن کە بتوانن لەعیراقدا ببن بە بەدیل. ئەحزابی قەومی-عەشیرەتی کوردیش بەجیالەوەی حزبی کوردستانینء ناتوانن لەسەر ئاستی عیراق دەوریکی کاریگەریان هەبیت، هەرخۆیان ئیستا خەریکی تەواوکردنی شەرو کیشمەکیشی میژووی خۆیاننء بۆ ئیدارەکردنی کوردستان گیرۆدەى گەورەترین ئەزمەنء ئاسۆیەک بۆمانەوەی خۆشیانء ەکو پاسەوانی جوگرافیایەکی بآ ناونیشان نابینن.

خالی هاوبەشی رژیمی بەعسء ئۆپۆزیسیۆنی بورژوازىو نەخشەو سیاسەتەکانی ئەمریکا هەرهەموویان ئەوەیە کە ئالوگۆری لەسەرەوەو ئارام لە عیراقدا بکریتء بەهەموشیان زەنگی خرۆشانی لەخوارەوەی جەماوەر بۆ ئالوگۆریکی ریشەیی رابگرنء یەکدەست بەر بەروودانی بگرن. هەرکام لە ئەلتەرناتیڤەکانیش کە ئەولایەنانە تەرحی دەکەن بەرگرتنە بە هاتنە مەیدانی جەماوەری ملیونی عیراق لە پیناو دەست راگەیشتن بەکۆمەلگایەکی ئازادء تەسەلء ئینسانی، کە ئاواتیکى ملیونى خەلکى عیراقەء حزبی کۆمونیستى کریکاری نوینەرایەتى دەکات. هەرئالوگۆریکیش بە مردنی سەدام حسین بیت یان بەهەرشیوەیەکی ترء لە ئاکامی هەررووداویکی تردا بیت رەوتی هاتنە مەیدانی خەلکی ستەم لیچوی عیراقء گۆربەگۆر کردنی رژیمی بەعس یەکیک لە ئەرکە لەدواخستن نەهاتوەکانی خەلکی عیراق دەبیتء حزبی کۆمۆنیستی کریکاری عیراقیش دەتوانی رابەرو رینوینی کەری شۆرشی بیبەشانی عیراق بیت بۆ بنیات نانی کۆمەلگایەکی ئازادو خۆشگوزەرانء، لەو راستایەشدا هەرئیستا قۆلی خەباتکارانەی لێهەڵماڵیوە.

 

لەوانەیە تۆ ئەمانەشت بە دڵ بێت

لێدوانێک بەجێ بهێلە