Abdulla Mahmud

هاوپشکەکانی سەرۆک

نووسینی: عەبدوڵا مەحمود

بەپێی هەوڵێکی ئاژانسی پەیامنیر کە ڕایگەیاندووە لەسەرچاوەیەک لەدەستەی کارگێری مەکتەبی سیاسی یەکێتی نیشتیمانیەوە دەستیان کەوتووە… لەداهاتی سەرۆک کۆمار کە برەکەی ٤٢ ملیۆن دۆلاری مانگانەیە، هەریەک لەباڵ و لاباڵەکانی یەکێتی خاوەن پشکن لەم برە پارەیە و بەپێی رێکەوتنێک کە لەنێوخۆیاندا لەسەری رێک کەوتوون، پشکەکان بەم جۆرەی خوارەوە دابەش کراوە:

١٥ ملیۆن دولاری مانگانە بۆ لاھور جەنگی.

١٤ ملیۆن دۆلاری مانگانە بۆ باڤیڵ تاڵەبانی.

٥ ملیۆن دۆلاری مانگانە بۆ كۆسرەت رەسول.

٣ ملیۆن دۆلار بۆ میدیای یەكێتی.

باقیاتەکەی بۆ سەرۆک دەمێنێتەوە کە مانگانە دەکاتە، پینج ملیۆن دۆلار….

ئەوەی گومان هەڵناگرێت و خەڵکی عێراق و کوردستان، پێی ئاشنان، لوشدانی داهات و سامانە لەلایەن سەرانی حزبە میلیشیایی و تایفی و قەومیەکان. لەلایەن وەزیر و ئەندام پەرلەمان و خاوەن پۆستە سیادییە حکومی و حزبیەکان و خیڵی بندیوار و لیستی دورودرێژی راوێژکار و خانەنشینی کە هەموویان لەدەوری ئەم موچە خۆرە بەلاشخۆرانەن.

ئەوەی کە عێراق و کوردستان، لەتەواوی یان لەزوربەی وڵات و دەوڵەتەکانی دنیا جیا دەکاتەوە، هەر دەسەڵاتی تایفی و قەومی، هەر ئەحزابی خۆشخزمەت و نۆکەر پیشە، نییە، بەڵکو هاوکات لوشدانی ئاشکرای داهاتە بە شێوەی ئاشکراو بەبەرگی یاسایی بەبەرداکراودا…

جیاوازی موچەی وەزیرو گزیرەکان، ئەندام پەرلەمان و بەرێوەبەرە گشتیەکان، خاوەن پۆستە ئەمنی و سەربازی و جاسوسیەکان، راوێژکارە زۆرەکانیان تا دەگاتە موچەی خانەنشینیان، بەجۆرێکە کە وەکو جیاوازی ئاسمان لە زەوییە…

ئەو جیاوازییە لە موچە، یان باشتر بڵێین، ئەو سەرچاوەی داهاتە کە سەرفی موچەی ئەو خێڵە بەرینە دەکرێت و هەر چەند ساڵ جاریکیش، ریژەیان زیاد دەکات، سەرجەم پۆستە سیادییەکانی کردۆتە، کۆمپانیایەکی دۆلار بەرهەم هێن… و هەر ئەوەشە وای کردوە پۆست فرۆشی ببێتە ناسنامەی دزیەکی ئاشکراو داهێنانێکی ناوازەی ناو دنیای سیاسەت لەناو خانەوادەی بۆرژوازدا…

سەرۆک کۆماری لە عێراقدا کە پۆستێکی تەشریفاتی و چاک و چۆنی و مەجیلس سازی و دەڵاڵییە، لەگەڵ واژۆ دان لەسەر سزای قێزەونی ئیعدامی ئینسان، وەکو زوربەی پۆستە سیادیەکانی تر بۆتە سەرچاوەی بە ملیۆنیر بوون و کەناڵێکی ئاشکرای دادۆشینی داهاتی هاوڵاتیان و قوتی جەماوەری کرێکارو بیکار و زەحمەتکێشی عێراق و کوردستان…

پارتی و یەکێتی و حزبەکانی تری ناو خانەوادەی بۆرژوازی کورد تەوافوقیان لەسەر پۆستە سیادیەکان، یان ململانێی و کیشەیان لەسەر پۆستەکان، لەوانەش پۆستی سەرۆک کۆمار و نەلەسەر پرۆژەیە، نەلەسەر سیاسەت، بەڵکو شەڕو جەنگینە بۆ دزیەکی ئاشکرا کە لەموچەی و ئیمتیازەکاندا، خۆی دەردەخات…

سەرۆک کۆماری و پۆستە سیادیەکان، سەفقەیەکی ئابورییە لە تاڵانی، هەر لایەنێکی سیاسی کە ئەو پۆستە وەردەگرێت، وەکو ئەوە وایە کۆمپانیایەکی ئامادەکراوی سەرەوت پیکەوەنان و بانق سازی بەلاشی دەست کەوتبێت، و شانسی ئەوەشی هەیە چەندین کەسی تر بکاتە هاوپشکی ئەو کۆمپانیای دزییە وەگەرکەوتووە…

لەو چوارچیوەیەدا مەعسوم، بەرهەم و بەرهەمەکانی داهاتوو، ئامادەن پشت بکەنە هەموو پرانسیب و مۆرالێکی ئینسانی، بۆ گەیشتنیان، بە مەنزڵی ئەو پۆستانەی، دەبنە سەرچاوەی بەملیۆنیر بوون و بەخشینی پشکیش بە هاوبەشە هاوپیشەکانیان…

بەرهەم سالح و هاوپشکەکانی، ئێستا و داهاتوو، کە خاوەنی چەندین پشکی تری سیاسی، تاڵانی و ئاشکراو نهێنین، ناچار بە سازان  و رێکەوتنن، لەسەر ئەو پارە مۆڵەی بەبەلاش و لەپای خۆشخزمەتی و نۆکەر پیشەییدا، دەستیان پێی دەگات… کیشەی نیوان یەکێتی و پارتی لەسەر ئەو پۆستەو کیشەو ململانێ و کێبەرکێ لەناو سەرانی حزبیکیشدا بۆئەو پۆستە، سەرچاوەکەی ئەو موچەو تاڵانیە ئاشکرایەو ئەو پیگەیەیە کە دەکرێ لێیەوە، چەندین کەناڵی دزی و تاڵانی تری لێ سەرچاوە بگرێت…

لە کاتێکدا سەرانی ئەحزابی سیاسی بۆرژوازی و لە پۆستە ناچیزەکاندا، دەبنە خاوەنی ملیۆنان و ملیاردها دۆلار و سامان، کە زوربەی هەرەزۆری خەڵکی کرێکارو دەست تەنگ، موحتاجی ئاوی خواردنەوەی پاک و روناکی کارەبان، موحتاجی سەرپەنایەکی شیاوی ئینسانی و سەرەتاییترین خزمەتگوزارین، موحتاجی خوێندن و پەروەردەو تەندروستین، موحتاجی رێگاو بان و ژیانێکی ئارامن…

ئەم نابەرابەرییە ئابوری و ئەو جیاوازییە لە موچەو ئەو پۆستە ناچیزە زیاد و سەرو خەڵکییە، پر لەقاسەی دۆلارو ئەو سەرچاوەی کەڵەکەی سەرمایەیەیە، بەشیکە لە قیزەونترین روخسار و سیمای زاڵمانەی نیزامی سەرمایەداری، بەتایبەتیش لە وڵاتانی دواکەوتووی و کریگرتەی دەوڵەتەکانی تردا…

ئەم نیزام دەسەڵاتە دەبێ بڕوات، و سامان و داهاتی کەڵەکەکراویش بۆ هاوڵاتیان بگێردرێتەوە… ئەم دزییە دەبێ رابگیرێت… چۆن تیکۆشان بۆ باشترکردنی ژیان پیویستە، ئاواش دەستکۆتاکردنی ئەو دزانە لە تاڵانی ئاشکراو بەناو یاساییدا، پێویستیەکی حاشاهەڵنەگرە…

تێبینی: ئەم بابەتە لەبۆپێشەوەی ژمارە ٣٨ کە بەرواری ١٥ی ئۆکتۆبەر بڵاوبۆتەوە

16 ئۆکتۆبەر، گۆشەیەکە لە عادەتی نۆکەر پیشەیی حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی…
ساڵێک دوای ١٦ ئۆکتۆبەر…

نووسینی: عەبدوڵا مەحمود

چارەکی کۆتایی ساڵی ٢٠١٦، دوو ڕووداوی گەورە روویاندا، یەکێکیان شکستی سەربازی داعش لەدواین بەرەکانی جەنگدا و ئەوی تریان ئەنجامدانی ریفراندۆم بوو لەکوردستان… کە خەڵکی کوردستان بە پەرۆشەوە و بە هیوای دەستراگەیشتن بە خەونی سەربەخۆیی بەشداری بەرچاویان تیایدا کرد.
ئەم دوو رووداوە، ئاڵوگۆرێکی بەرچاوی لەسەر ئاستی عێراق و کوردستاندا بەدوای خۆیدا هێنا، جگە لەوەش پێگەو باڵانسی بزوتنەوە سیاسییە کۆمەڵایەتیەکان و حزبەکانی باڵادەستی ناو ئەو بزوتنەوە کۆمەڵایەتیانەی، گۆڕی…
سەرکەوتنی سەربازی بەسەر داعشدا، پیگەی بزوتنەوەی ئیسلام-ناسیونالیستی تایفی شیعی لەسەر ئاستی عێراقدا چ لەبەرامبەر ناسیونالیزمی سونی عەرەبیدا و چ لەبەرامبەر ناسیونالیزمی کوردا، بەهێز کرد و غروری ئەو بزوتنەوەیەیەی بردە سەرەوە، هاوکات تا رادەیەک ریزەکانی سوپا و هێزە میلیشیاکانی سێبەری ئەو سوپاو هیزە چەکدارانەی رێکخستەوە. ئەو ئاڵوگۆرە ئەرک و چاوخشاندنەوەی خستە بەردەم هێزەکانی سەرکەوتوو بەسەر داعشدا. لەوچوارچێوەیەدا و لەهاوسەنگی هێزی تازەدا، حەل و فەسڵی دۆسیە هەڵپەسێردراوەکان، زێدەڕۆیەکان، ئاساییکردنەوەی ئەو دۆسیانەی لەگەڵ هاتنی داعشدا، سەریان هەڵدابوو، تادەگاتە تەسفیە حسابی ناوخۆیی لەناو خانەوادی ئیسلامی سیاسی شیعیدا… بوونە مەسەلەی رۆژ و دەبوو بجوڵینرین و بەرەو یەکلاییکردنەوە، ببرێن.
بۆ بزوتنەوەی ناسیونالیزمی کوردیش، کۆتاییهاتنی جەنگ لەدژی داعش، دەورەیەکی نوێ بوو، هێزە خاوەن بریارەکانی ئەو بزوتنەوەیە، بۆیان رۆشن بوو کۆتاییهاتنی جەنگ لەدژی داعش و شکانەوەی بەسودی بزوتنەوەی ناسیونال-ئیسلامی شیعی، دەروازە دەکاتەوە بۆ راگەیاندنی تەماحەکانیان و لە پیش هەمووشیانەوە یەکلاییکردنەوەی هەردوو دۆسیەی کیڵگە نەوتیەکان، گێرانەوەی ئەو ناوچانەی بەهۆی هاتنی داعشەوە لەلایەن هیزە چەکدارەکانی کوردایەتیەوە دەستی بەسەردا گیرابوو. بزوتنەوەی کوردایەتی و زۆر بەتایبەتیش پارتی لەو چوارچیوەیەدا، دۆسیەی ریفراندۆمی هێنایە گۆڕ… جوڵاندنی ئەم دۆسیەیە لەو سەروبەندەدا لایەنێکی سەرەکی وەڵامی پێشگیرانەی پارتی بوو، بەدۆخی دوای داعشدا، تالەو رێگایەوە هەم بتوانێت پێگەی خۆی لەسەر ئاستی کوردستان بە‌هیزتر بکات و دەستکەوتی خۆی لەشەری دژی داعشدا بچنێتەوەو هەمیش خۆی بە پرسێکەوە هەڵبواسێت، کە لەبنەرەتدا پرسی خەڵکی کوردستانەو پاشانیش وەکو کارتێکی سیاسی بۆ مامەڵەی خۆی لەگەڵ ناوەندو تەنانەت وڵاتانی ناوچەکەش بەدەستیەوە بگرێت. دیارە هێزەکانی تری سەر گۆرەپانی سیاسی کوردستان، لەوانە بزوتنەوەی گۆڕان ناڕۆشن و هاوکات لەدۆخێکی شلۆق و ناسەقامگیردا بوو. رەوتی روو لە لێژی دوای مردنی نەوشیرواندا، بەتەواوی بە بزوتنەوەی گۆڕانەوە دیار بوو. یەکێتی نیشتیمانیش بەجیا لە پەک کەوتەیی تەواوەتی تاڵەبانی، ململانێی ناو باڵ و لاباڵەکانی، لێکترازان و نەبوونی سەرچاوەیەکی بریاردان… یەکێتی کردبووە، هێزێكی داوەشاوی چەند سەرەی بێ ئاسۆ و بێ بریار و تەنانەت بی نەخشی کاریگەر لە ساحەی سیاسی عێراق و کوردستاندا. لەهەل و مەرج و دۆخێکی ئاوادا، کە لەلایەکەوە داعش لە باری سەربازییەوە شکاو و ڕاونراوە، ئیسلامی سیاسی شیعی پیگەی زۆرتر و کاریگەر تر بووە، لەلایەکی ترەوە پارتی وەکو هێزی خاوەن بریار هەڵمەتی پێش وەختەی بۆ بەرگری دەستپێکردووەو دەستی بە ریفراندۆمەوە گرتووەو، پاشان ریفراندۆم ئەنجامدراو بەگشتیش خەڵکی کوردستان پێشوازییەکی گەورەیان لێی کرد… لەم ململانێیەدا کە لەلایەکەوە ناوەند و هێزی ئیسلامی سیاسی شیعی وەستاون و لەلاکەی ترەوە پارتی وەکو لایەنی باڵادەستی ناو بزوتنەوەی ناسیونالیستی کورد، وەستاوە. هێزەکانی ئیسلامی سیاسی شیعی، کە کۆنترۆڵی دەسەڵاتی ناوەندی کردووە، بۆ جێبەجێکردنی نەخشەکانی دوای جەنگی داعش، بەدوای هیزو لایەنی نزیک خۆیدا دەگەرا، لەو نێوەدا، یەکێتی نیشتیمانی کە لەقوتبی ئێران نزیکە بەتایبەتیش باڵی بنەماڵەی تاڵەبانی باشترین مەقاشی یاریپێکردن و بەکارهێنانە. لەو کەش و ژینگە تایبەتیەدا، تەنها بیست رۆژ بەدوای ئەنجامدانی ریفراندۆمی کوردستان و هاوکات لەگەڵ شکستی سەربازی داعش لەدواین بەرەکاندا، باڵی بنەماڵەی تاڵەبانی و نۆکەر پیشەی ناو یەکێتی نیشتیمانی کوردستان، بەمەبەستی گوزر وەشاندن لە خەونی سەربەخۆیی خەڵکی کوردستان و ریفراندۆمەکەی و بەمەبەستی راستکردنەوەی باڵانسی هێز لەبەرامبەر پارتییدا، چ لە ناوەندو چ لەناو کوردستاندا، هاوکاتیش بۆ جیگا پەیداکردن لەناو تەلاری رێکخراوەیی یەکێتی نیشتیمانی کوردستاندا، چوونە پاڵ سیاسەت و نەخشەی ناوەند و دەستی ‌هێزەکانی حەشدی شەعبییان گرت و ئیرادەی خۆیان رادەستی قاسمی سلێمانی کرد و لەماوەیەکی کورتدا، ناوچەیەکی فراوانیان، لە قەڵەمرەوی ژیر دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتی، بە کەرکوکی” قودس و دڵی” کوردستانیشەوە، رادەستی هیزەکانی حەشدی شەعبی و سوپای!! عێراق کردوە. هیرشی دەوڵەتی ناوەندی بە هاوکاری و خۆشخزمەتی یەکێتی و پیگەی بزوتنەوەی ناسیونالیستی بەرەو داکشانێکی گەورە برد، چ لەئاستی عێراق و چ لە ئاستی ناوچەکەشدا، پاشەکشەیەکی گەورەی سەپاند بەسەر جێگەو رێگەی ناسیونالیزمی کورددا.
لەم رووداوەدا، بەجیا لە گێرانەوەی دەسەڵاتی تایفی بۆ هەموو ئەو ناوچانەی لەساڵی ٢٠٠٣ وە، لەلایەن حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتییەوە کۆنترۆڵ کرابوو، وە ببووە ئەمری واقع، هاوکات ژمارەیەک پێشمەرگە، غافڵگیر کراون بوونە قوربانی، وە جەماوەرێکی زۆریش ئاوارە بوون.
ئامانجی ئەو باڵەی یەکێتی لەو کردەوە دژە ئینسانییەدا، گۆرینی پارسەنگی هێز لەگەڵ پارتی مەسەلەی میحوەری بوو، بەڵام بەو هۆیەوە چ ئێران و چ کرێگرتەکانی لە حەشدی شەعبی و حکومەتی ناوەندی بەغدا، تەنها وەکو کرێگرتەیەک تەماشای ئەو نۆکەر پیشەییەیان کرد، کەرکوک و زۆریک لەو ناوچە کیشە لەسەرەکان کە ناوچەی جێگا نفوزی یەکێتی نیشتیمانی بوون، بۆ یەکیتی نەک نەبوو بەدەستکەوت، بەڵکو خۆشیان بوونە یاساغ لە ناوچانەو بەدەستی بەتاڵ لەو گەمە سەرشۆرانەیەدا هاتنە دەرەوەو ئێستاشی لەگەڵ بێت، ئەوەی دەسەڵاتی بەدەستە لەو پانیاییە فراوانەدا، دەسەڵاتی ناوەندی و حەشدی شەعبییە. یەکیتی نیشتیمانیش لە پیگەی دەسەڵاتدارێتیەوە بۆتە چاودێرێکی سیاسی دۆخەکە، ئەوە بەجیا لەوەی گورزێکی کەمەر شکینیشی لە پیگەی یەکێتی لەسەراسەری کوردستاندا، وەشاند.
پارتی لەگەڵ ئەوەدا بێ زیان دەرنەچوو، بەڵام نەبووە نێچیرێکی شکستخواردو تا یەکێتی بە قازانجی خۆی، سودی لێوەربگرێت… لەناو تەلاری رێکخراوەیی یەکێتیدا، ئەو باڵەی نۆکەر پیشەیی و پێشلەشکری کرد، تا رادەیەک توانیان هەژموونی خۆیان دابسەپێنن و پایەکانی تەوریسی سیاسی، بەهیز بکەن و وەکو میراتگری تاڵەبانی ببنە قوتبێکی زاڵی ناو یەکێتی، بەڵام ئەو قوتبی بوونەی باڵی بنەماڵەی تاڵەبانی لەناو خۆی یەکێتیدا، بە نرخی پاشەکشەی یەکێتی لەسەراسەری کوردستاندا شکایەوە. ئەمرۆ یەکێتی نیشتیمانی کوردستان، لە پێگەیەکی زۆر لاوازتر لە پێشوودایە لەچاو رەقیبە مێژوویەکەی “پارتی”دا… ئەم پاشەکشەیەی یەکێتی نەک هەر لە ئاستی کوردستاندا، بەڵکو لەسەر ئاستی عێراق و ناوچەکەشدا، راستیەکی ئینکار هەڵنەگرە.
ئیستا دوای زیاتر لە ساڵیک بەسەر ریفراندۆم و ساڵیك بەسەر روداوی ١٦ ئۆکتۆبەردا، بزوتنەوەی ناسیونالیستی کورد بەگشتی لە مەقعیەتێکی لاوازتر و هاوکات بەرگرییەکی هەمیشەییدایە لەگەڵ ناوەند.. دۆسیە هەڵپەسێردراوەکانی نێوان هەولێر و بەغدا فراوانتر و کەلێنی نیوانیان گەورەتر و ئاسۆی چارەسەر و یەکلاییکردنەوەشیان قورستر… بووە.
بزوتنەوەی ناسیونالیستی کورد، لە ئێستادا لە زوربەی بوارەکاندا، لەژێر کۆنترۆڵی ناوەندایە. زوربەی هەرەزۆری کێڵگە نەوتییەکان و دەرهێنان و فرۆشتنی تا دەگاتە فرۆکەخانەکان، خاڵەکانی سنوری نێوان عێراق-ئیران و عێراق- عیراق-تورکیا و عێراق- سوریا… چاودێری بەغدای لەسەرە. هاوکات بری بودجەی هەرێم لە ١٧% و هێنراوەتە خوارەوە بۆ ١٢،٤٧% … وە شاری کەرکوک و زوربەی هەرەزۆری ناوچە کێشەلەسەرەکان، لەدەست و ژێر کۆنترۆڵی دەسەڵاتی ناوەندیدایە، یان ئەوان تیایدا باڵادەستن. لەسەر ئاستی ناوچەکەش پەیوەندی هەرێم ناسەقامگیرو لاوازترە.
یەکێتی نیشتیمانی کوردستان، و باڵی زاڵی ناوی کە باڵی بنەماڵەی تاڵەبانییە، لەگەڵ ئەوەدا لەناو یەکێتیدا، خاوەن و سەنگی زاڵ و بریاردەرن و ئۆرگانە حزبیەکانیان کردۆتە کاریکاتۆر و هەموو جومگە هەستیارەکانی دەسەڵاتدارێتی زۆنی سەوزو داهاتی ئەو زۆنەیان، پاوانی خۆیان کردووە، بەڵام لە ئاستی کوردستاندا نەیانتوانیووە پاشەکشە بە رەقیبەکەیان کە پارتییە بکەن و پیگەی جەماوەریان بەرەو هەڵکشان ببەن، بەپێچەوانەوە لەچاو کاتی بەر لە ١٦ ئۆکتۆبەر لە جێگاو رێگایەکی لەخوارتر دان و جغرافیای قەڵەمرەوی سیاسیان، بەرتەسک تر بۆتەوە و لە زۆنەشدا کە خاوەنی دەسەڵاتن، هاوبەشیان بۆ دروست بووە و بێ رێگری نین… هەروەها هیشتا ململانێی ناوخۆیی و بێ رابەری معتەبەر، لەپاڵ نەبوونی ئەجندایەکی سیاسی رۆشن، یەکێتی بەرەو داخورانی ناوخۆیی زیاتر دەبات. روداوی ١٦ ئۆکتۆبەر، بەپێچەوانەی خەونی باڵی نۆکەر سفەتەوە، یەکێتی لاوازکرد، نەک بەهێز، لە هەمیشەش زیاتر ریسوای کردو کردیە خاوەنی فایلێک کە بەئەنەندازەی فایلی ٣١ ئاب، باجی سیاسی و جەماوەری و متمانە لەدەستدانی، دەوێت.
ئەم جێگاو رێگایە کە سەرجەم بزوتنەوەی ناسیونالیستی کوردی لەدوای ١٦ ئۆکتۆبەرەوە، بۆی ماوەتەوە، لاوازو ناسەقامگیرە. لە چوارچێوەی عێراقدا. ئەو پیگەیە لەناوخۆی کوردستانیشدا، روبەرووە لەگەڵ نارەزایەتی جەماوەری و بەئاقاری گۆرانی هاوسەنگی هیزدا، هەنگاو دەنێ… نارەزایەتی جەماوەری لەکوردستاندا، کە ریشەی لە دزی و تاڵانی و گرانی و بیکاری و سەرکوت و بێمافیەکان و نۆکەری پیشەیی دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتیدایە، ڕێگای گەرانەوەی لێگیراوە و رۆژ بەرۆژ بەرەو هەڵکشان دەچیت…
دیارە هیشتاش، ١٦ ئۆکتۆبەر و ٣١ ئابی تر قابیلی پێشبینین و ئایندەی سیاسی کوردستان، لەچوارچیوەی عێراقدا، ئایندەیەکی لێڵە. ئەوەی کە دەتوانێت… ئەم چارەنووسە نادیار و لێڵە بگۆرێت، لە گرەوی کۆتایی هێنان بە دەسەڵاتی میلیشیییا و درۆی فیدرالیزمی قەومی لەگەڵ عێراق و دەست گرتنە بە ئاکامی ریفراندۆمەوە، کە دەتوانێت، ئایندەی سیاسی کوردستان بە ئاقارێکی تر ببات و بەریش بگرێت… لەوەی ١٦ ئابەکان، دوبارە ببنەوە.

تێبینی: ئەم بابەتە لەبۆپێشەوەی ژمارە ٣٨ کە بەرواری ١٥ی ئۆکتۆبەر بڵاوبۆتەوە

لەپێشوازی ساڵی تازەی خوێندندا

 بەیانی بەرواری ٢ ئۆکتۆبەر، بریارە دەرگای قوتابخانەو پەیمانگا و زانکۆکان، بەرووی خوێندکاران و مامۆستایان و کارمەندانی پەروەردە بکرێتەوە… سەرەتا بەبۆنەی دەستپێکی ساڵی تازەی خوێندنەوە پیرۆزبایی لە هەموو خوێندکار و کارمەندو مامۆستایانی ئازدیخوازو پێشکەوتنخواز و وێل بەدوای پەروەردەو فیرکردنی ئینسانی سەردەمیدا… دەکەین.

دەسپێکی تازەی خوێندنی ئەمساڵ، رێک بەدوای هەڵبژاردن بۆ پەرلەمانی!! کوردستان و بەدوای سێڵاوێک لە وەعدەو بەڵێنی حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتیدا دەست پێدەکات… کە بەهەموویان بەڵێنی گۆرێنی کوردستان بە بەهشستانی گۆی زەویان دەدا… دیارە ئەو شاڵاوی بەڵینە بەجیا لەلایەنە فریوکارییەکەی ریشەی لە نەبوونی  خزمەتگوازری و ماف و ئازادی و پێداویستیە هەمەلایەنەکانی هاوڵاتیان دایە، لە هەموو زەمینەکاندا، لەوانەش لە زەمینەی خوێندن و فیرکردن و پەروەردەدا…

وە سەرەتای ساڵی خوێندن، لە هەلومەرجێکدا دەستپێدەکات، کە نەبوونی و گرانی، بێکاری و بێمافی، مانەوەی سیستەمی” پاشەکەوتکردنی موچە” بەهەژارکردنی زۆرتری مامۆستایان و کارمەندان… هەرەشەیەکی ئاشکرایە لەسەر سیستەمی خوێندن و پەروەردە و ئایندەی چەندین نەوە لە قوتابیان و خوێندکاران، لە ئاستە جیاجیاکانی خوێندندا…

هەروەها لەکاتێکدا دەرگای قوتابخانەو پەیمانگاو زانکۆکان، دەستپێدەکات، کە ئاماری بێبەشی خوێندکاران لەسەرەتاییترین پیداویستی قوتابخانەکان و هەلومەرجی خوێندن و پەرەوەردە، مەترسیەکی گەورەیە… بەپێی لێدوانی بەرپرسی راگەیاندنی یەکێتی مامۆستایانی کوردستان، ئەحمەد کەرکوکی لە بەرنامەیەکی تەلەفزیۆنیدا،خستیە روو … بەسەدان قوتابخانەو بە دیاریکراوی ٥٦٩ قوتابخانە مەترسی ڕوخانیان لەسەرە کە ٢٥٠ هەزار خوێندکار تیایدا دەخوێنن. وە هاوکات ئاماژە بەوە دەکات کە زیاتر لە دووهەزار قوتابخانە دوو دەوام و ٣٠٠ قوتابخانە سێ دەوامیان تیا دەکرێت. وە دەلێت کە لە سەدا ٢٥ قوتابخانەکان لەهەریمی کوردستاندا ئاوی خواردنەوەیان نییەو سەدا پەنجای قوتابخانەکان بێبەشن لە  تاقیگە. وە دوای ٢٧ ساڵ، لە رەخنەگرتن و پەردە هەڵمالێن لەسەر دەستێوردانی حزبەکان لە کایەکانی کۆمەڵگەدا، دەڵێت لە وەزیرەوە بۆ کارگوزارێک بە تەزکیەی حزبی دادەنرێت و ئەوەی ئاوڕی لێنادرێتەوە سلکی خوێندن و پەروەردەیە و بەو هۆیەشەوە دەڵێت ساڵانە زیاتر لە ١٠ هەزار قوتابی وازلەخوێندن دەهێنن…ئەوەش ناشارێتەوە کەهەموو ئەو بەڵێنانەش کە لەکۆنفرانسی پەروەردەیی ساڵی ٢٠١٥ بریاری لێدراوە کە زیاتر لە سەد راسپاردەو بریار بوو، یەک راسپاردەو بریاری لێ جێبەجێ نەکراوە… لە کۆتایییدا دەڵیت” لەهەرێم نە پەروەردەمان هەیە، نەخوێندن….”

ئەمەی سەرەوە لێدوانی کەسێکی بێئاگا و رەخنەگرێکی دەرەوەی سلکی پەروەردە نییە، ئەوە تەنها بەشێک و مشتێکە لە خەرواری ویرانی سیستەمی خوێندن و فێرکردنی هەرێم… لەزمانی بەرپرسی راگەیاندنی یەکێتی مامۆستایانەوە… ئەو ئامارە ترسناکەو ئەو دۆخەی کە خوێندکار رووبەرووی دەبنەوە، لە پاڵ هەلومەرجی مامۆستایان و برینی موچەو گرانی بازار و شکاندنی شکۆی مامۆستایان، مەنهەجی کۆنەپەرستانە و سەرچاوە گرتوو لە شەرع و کۆنەپەرستی… ریسوای حکومەت و دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتی دەخاتە روو… بوونی یەک لەو ئامارانە لەهەر وڵاتێکی دنیادا، حکومەت ناچار بەدەست لەکارکێشانەوە دەکات… بەسەدان قوتابخانە مەترسی روخانیان هەبێت… یانی مەرگی دەیان هەزار قوتابی لە ژێر رەحمەتی مەترسی دارمانی لەناکاوی قوتابخانە وێرانەکاندا دایە. خوێندکارانێکی زۆر لە ئاوی خواردنەوە بێبەشن… چ شەرمەزارییەکە، خوێندکار و قوتابی و مناڵان تینویان بێت و ئاوی خوارنەوەیان نەبێت… هیشتا و دوای ٢٧ ساڵ قوتابخانەی دوو دەوام سی دەوامی هەبێت… ئەمە ئەگەر بریاری بەگۆر سپاردنی خوێندن و پەروەردە نەبێت، دەبێ چ ناوێکی تری لێ بنرێت… ئەمە جینۆسایدانی پیگەیاندن و داروخاندنی ئایندەی چەندین نەوە نەبێت، دەبێ چ پێناسەیەکی بۆ بکرێت… بێ دەنگی بەرامبەر بەو دۆخەی خوێندن و پەروەردە ئاینندەی خوێندکاران و قوتابیان، بەراستی تاوانێکی نەبەخشراوە… لەسەدا یەکی داهاتی بەرپرسە حزبی و حکومیەکان، و مەلتی ملیاردێر و ملیۆنێرەکان، دەتوانێت کۆتایی بەو مەرگەساتە بهێنێت، بەڵام چاوچنۆکی حزب و سەرمایەدارانی چاوچنۆکیان، کەخۆیان و مناڵەکانیان، لە قوتابخانەی تایبەتی و مامۆستای متەخەسیس و گیرفانی پر بەهرەمەندن… بۆیان گرنگ نییە زوربەی هەرە زۆری قوتابیان و خوێندکاران، لەخەونی پیگەیشتن و فیرکردن بێبەش بکرێن یان لاشەی ناسکیان، لە ژێر داوپەردوی روخاوی قوتابخانە وێرانەکاندا، ئەنجن ئەنجن ببێت… پێویستە مامۆستایانی ئازادیخوازو هەموو ئینسانیكی ویژدان زیندوو لەگەڵ کەسوکاری خوێندکاران، لەبەرامبەر بەو هەلومەرجە دڵهەژێنەدا بێنە مەیدان و ڕیگەنەن ئەو کارەساتە رووبدات، کە لە زمانی بەرپرسی راگەیاندنی یەکێتی مامۆستایانەوە ئاماژە بە گۆشەیەکی کراوە…

ساڵی تازەی خوێندن بەحەق دەبێ ساڵی وەستانەوەبێت بۆ کۆتایی هێنان بە پاشەکەوتی موچە و ساڵی پەرەدان بە نارازایەتی مامۆمۆستایان و کارمەندان و کەس و کاری خوێندکاران و خوێندکاران بێت… لە پێناو سیستەمێکی تەندروستی پەروەردەو فێرکردنی شارستانی، لە پێناو کۆتایی ‌هێنان بە سیستەمی داروخاوی پەروەردەو فیرکردن و بێ بەشیەکانیان، لە خزمەتگوزاری سادەی وەکو کتێب و قەڵەم و دەفتەرەوە بۆ بینای شیاوی خوێندن و مامۆستای پیویست و ژینگەیەکی ئارام کە شکۆفایی ببەخشیت بە تاکەکان و پرسی پەروەردەو خوێندندا…

 تێبینی: ئەم بابەتە لە بۆپێشەوەی ژمارە ٣٧ بەرواری ١/١٠/٢٠١٨ بڵاوبۆتەوە…

کردار شەرتە!

نووسینی: عەبدوڵا مەحمود

لەناو حزبەکانی کوردستان و کاراکتەرەکانی ئەو حزبانەدا، بەخشینەوەی بەڵێن و پەرتکردنی درۆ و وادەی سەرڕێژی بێ کردار پێویستی بەسەلماندن نییە… لەهەموو خولەکانی بانگەشەی هەڵبژاردنەکاندا، هەڵمەت و خولی درۆ بەخشینەوەی حزبەکان و کاراکتەرە سیاسیەکان دەگاتە ئاستی سوکایەتی بەخۆکردن و نیشاندانی هونەر پیشەیی لە لەخستنەرووی  درۆ و فریوکاریدا… لەو نێوەدا بەرهەم ساڵح نمونەیەکی بەرجەستەی ئەو کاراکتەرانەیە. بەرهەم ساڵح بەمەبەستی خۆجیاکردنەوە لەو هەموو درۆ و فریوکاریی و بەڵێن و وادە رەنگاورەنگانەی حزبەکانی کوردستان و کاراکتەرە سیاسیەکان، عادەتیان کردووە، بیبەخشنەوە و بەکرداریش پێچەوانەکەی نیشان بدەن… بانگەشەی کردار شەرتەی کرد بەناوی خۆیەوە، ئەم زاتە چ ئەو کاتەی لەناو یەکێتی بەرپرسی بانگەشەی هەڵبژاردن بوو، چ ئەوکاتەش وازی لە یەکێتی هێناو قەوارەی هاوپەیمانیەتی بۆ دیموکراسی لەگەڵ ژمارەیەک لە کادری حزبی تۆراو بەرژەوەندیخواز پێکهێنا، دەستەواژەی کردار شەرتەی کردە میدالی بانگەشەکانی و کەوتە فشین بەو بانگەشەیەوە… ئەوکاتەی هاوپەیمانیان پێک هێناو بووە سەرۆکی قەوارەکە، لەچەندین بۆنەو لە هەموو ئەو چاوپێکەوتنانەی لە میدیاکاندا لەگەڵی سازدراوە، لەوەڵامی گومانی خەڵک و میدیاکان و کادرانی سیاسی و،،،تاد، کە ئایا ناگەڕیتەوە ناو یەکێتی؟ ئایا ئەم هاش و هوشەی بۆ پۆست نییە؟ بەوپەری لەخۆرادیوییەوە، نەک هەر حاشای لەوە دەکرد بگەرێتەوە ناو یەکێتی، بەڵکو بانگەشەی کۆتاییهێنان بە خزم خزمێنە، و دەسەڵاتی پارتی و یەکێتی و قۆرغکاری و گەندەڵی دەکردو دەستەواژەی کردار شەتەشی دەکردە پێشگر یان پاشگری وتەو وتارەکانی… لە پەیوەند بە روح سوکی بۆ پۆستی سەرۆک کۆماریدا، دەیوت ئەو ئامانجی پۆست نییەو ئەگەر بیویستایە لەبەردەستی بووە و ئەو کار بۆ گۆرینی سیستەم دەکات و تەماحی پۆستی نییە، تەنانەت کاتێک لەیەکێک لە بەرنامە تەلەفزیۆنەکاندا، پرسیاری لێکرا، ئەگەر گەرایتەوە ناو یەکێتی و وازت هێنا چی، وتی دنیا دنیای لەدوایەو ئینسان بۆ پاراستنی حورمەت و ئەخلاقی خۆیشی شتی واناکات… و دیسان ئایندەی بەشاهید دەگرت و  کردار شەرتەی دەپژاند. کەچی بەم دوایانە جەنابیان نیشانیدا کردار شەرتەو بەکردەوە پشتی کردە هاوپەیمانیەتەکەی، پشتی کردە هاوڕیکانی، پشتی کردە وادەو بەڵێنەکان و پشتی کردە درۆی کردار شەرتەو، بە کردار کاراکتەربوونی خۆی و فریوکارییەکانی خستە روو. لە پێناو پۆستی سەرۆک کۆماردا، کە پێشتر دەیوت ئامانجی نییە، گەرایەوە ناو حزبی مام و یەکێتی، کە بریار بوو لەدەسەڵاتیان بخات… گەڕانەوەی د، بەرهەم بۆ ناو یەکێتی لە پێناو ئەوەی بەربژێری بکەن بۆ پۆستی سەرۆک کۆمار، سەرۆک کۆمارییەک کە کاری تەشریفاتی و چاک و چۆنی، واژۆ دانە لە سزای قێزەونی دژە ئینسانی ئیعدام و لەبەرامبەریشدا پارە و موچەو ئیمتیازی خەیاڵی وەردەگرێت…

دکتۆر بەرهەم، بە کردار نیشاندانیدا، وێڵە بەدوای پوچترین پۆستدا، کە پۆستی سەرۆک کۆمارە. بەو هەنگاوەشی ئەو راستیەی خستەوە روو، کەئەو هێندەی خەونی پارەو پوڵ و پۆست، گێژی کردووە، هێندەش لە پابەند بوون بە بەڵێن و راستگۆیی دورەو و ئامادەیە لە پێناو پارەو پۆستدا، هەرچی ئینسان قێزو بێزی لێدەکاتەوە، لای ئەو بۆن و بەرامەیەکی ناوازەی بێ هاوتای لێدێت… سڵ لەکردنی ناکاتەوە…

ئەو زگزاکیەی دکتۆر بەرهەم، تەنانەت لەناو خانەوادەی بۆرژوازی و کارەکتەرە سیاسیەکانیشیدا، کەم وێنەیە… لەمێژووی دوورو درێژی بزوتنەوەی کوردایەتی و کەسایەتیە سیاسیەکانیدا، سەنگەر گواستنەوە، پەشیمان بوونەوە، نۆکەر پیشەیی، خۆ فرۆشی بۆ پارە، پاکانە پڕکردنەوە… هەمیشە بووە، بەڵام هەرگیز بەو ئاستە لە خێرای و بەو جۆرە لە زەلیلی، رووینەداوە. بەراستی کردار شەرتە.

بەرهەم ساڵح نەک لای هەر ئینسانیکی هوشیار و سیاسی، بەڵکە لای هەر کەسێک ئەگەر زەرەیەک راستگۆی لەدەریای دروۆ و فریوکاریدا هەبێت و بدۆزرێتەوە، خۆی کردە مەسخەرەترین کەسایەتی سیاسی لە مێژووی بزوتنەوەی کوردایەتیشدا… ئافەرین پیاوی کردار شەرتە!! چۆن بۆ پۆستێکی پوچ و لە پێناو پارەو ئیمتیازاتدا، تفت کردە هەموو ئەو بەڵین و وادانەی، کە هەموویان بەتازەیی لەبەردەستن…

بەرهەم سالح بەم رەفتارەی و زگزاگ سیاسیەی کردی، ئینتیحاری سیاسی کرد، بۆ پارەو پۆست… هەر بژی بەربژێری ئەو حزبەی بروای بە تۆیە،… دیارە یەکێتیش بە بەربژێرکردنی بەرهەم ساڵح بۆ پۆستی سەرۆک کۆماری، گورزیکی کوشندەی وەشاندە بەرهەم ساڵح و کردییە ژمارەیەکی ناچیز لەناو خۆی یەکێتیشدا… بەرهەم ساڵح بوو پیاوی کرداری نامۆ… پیاوی پشتکردنە هەموو راستی و پرانسیب و مۆراڵیکی سیاسی… ئەم پۆستە نوێیەت پیرۆز!!

تێبینی: ئەم بابەتە لە بۆپێشەوەی ژمارە ٣٧ بەرواری ١/١٠/٢٠١٨ بڵاوبۆتەوە…

بەڵای ڕیفراندۆم

نووسینی: عەبدوڵا مەحمود

هێشتا تەپوتۆز و هاش و هوشی دوای ریفراندۆم، نەنیشتۆتەوە. تا ئێستا ژمارەیەکی زۆر لە کەسایەتی سیاسی و هەڵسوراوی مەدەنی و کادری بەشێک لەحزبە سیاسیەکان و رۆژنامەنووس و نووسەر، باسی ریفراندۆم و لێکەوتەکانی ئەو ریفراندۆمە بەشێکە لە خۆراکی کایەی سیاسی و کاری رۆژنامەنووسییان…تاد. ئەوەی لەو نێوەدا جێگای رامان و باسە، ئەو بۆچوونەیە کە لای وایە دۆخی سیاسی کوردستان، بەرهەم و ئاکامی ریفراندۆمە… وە ریفراندۆم وەکو بەڵایەکی گەورە بۆسەر خەڵکی کوردستان لەقەڵەم دەدەن و هەموو دۆخی سیاسی و نەخوازروای ژیان و گوزەرانی هاوڵاتیان… شەتەکی ریفراندۆم دەدەن و ریفراندۆم بەهۆکاری ئەم هەلومەرجە دەزانن. ئەم بۆچوونە کەلەبنەرەتدا پشت بەستو بەهیچ فاکتێک نییە و بۆ بەشیکی زۆری نووسەران و رۆشنبیرانی!! کورد، تەنها خۆراکێکی رۆژانەی سیاسی و لەراستیدا بەشێکە لە شیواندنی هوشیارانەی ریشەی تەنگژەکانی کۆمەڵگەی کوردستان. ئەم بەرێزانە بەر لەریفراندۆم هەموو کیشەکانی خەڵکی کوردستانیان شەتەکی پرسی سەرۆکایەتی هەریم دەدا و هەموو کێشە سیاسی و گرفتەکانی خەڵکی کوردستانیان دەگێرایەوە بۆ پرسی سەرۆکایەتی هەرێم… لەدوای ریفراندۆمیش هەموو کێشەی خەڵکی کوردستان و تیکچوونی هاوسەنگی هێزی نێوان بەغداو هەرێم و دەگێڕنەوە بۆ پرسی ریفراندۆم… ریفراندۆم وەکو کفرێکی سیاسی و هەنگاوێکی دیلێهێنەر و سەرچاوەی نەداری و برسێتی و بێ مافی دەزانن..

دوو دەستە یان دوو روانین لەدژی ریفراندۆم بەردەوام ئامادەییان هەیە… روانینێک کە سەرچاوەکەی ئەنتی پارتیی بوونە و پارتی بە خاوەنی ریفراندۆم دەزانن… ئەم روانینە لەگەڵ ئەوەدا کە ریشەکەی نارازی بوون و تورەییە لە پارتی، وە دیدێکی سەرچاوەگرتوو لە ململانێی حزبییە، بەڵام لەراستیدا خزمەتێکی باش بەپارتی دەکات… پارتی خۆی دەیەوێت و خوازیاری ئەوەیە کە وەکو خاوەنی ریفراندۆم و سەربەخۆیی دەربکەوێت و بۆیە شەتەک دانی ریفراندۆم و پرسی سەربەخۆی بە گەردنی پارتیەوە هەم نادروست و هەمیش خزمەتێکی باشی پارتی دەکات… پارتی لایەنێکی بانگەشەی ریفراندۆم بوو، بەڵام هیچ کاتێک پێداگریان لەسەر ریفراندۆم بۆ سەربەخۆیی نەکردەوەو هەمیشە لە جێگای رێزگرتن لە ئیرادەو دەنگی خەڵکی کوردستان، بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە ریفراندۆمیان بۆ سەربەخۆیی و جیابوونەوەیان لە عێراق نییە، بۆ راگەیاندنی دەوڵەتی سەربەخۆ نییە. ئەو پێداگرییەی پارتیش لەسەر ئەوەی کە ریفراندۆمیان بۆ سەربەخۆیی نییە، بەرۆشنی ئەو راستیەی نیشان دەدا کە ریفراندۆم و ئاکامی ریفراندۆم بۆ پارتی کارتێکی سات و سەودا بوو بۆ ئامانجی تر… بەدیاریکراوێش بۆ بەکارهێنانی بوو لەگەڵ بەغدا و بۆ بەشی دەسەڵات و داهات… و هاوکات بەدەستەوە گرتنی بوو بۆ مامەڵە لەگەڵ وڵاتانی ناوچەکە و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی… ئیستاش پارتی شانازی بە ریفراندۆمەوە دەکات و بەهی خۆ دەزانێت و خوازیارو تەنانەت هەموو هەوڵێک دەدات خۆی بەتەنها ببێتە خاوەنی ریفراندۆم و سەربەخۆیی… دیارە لەو راستایەشدا ئەوەی سودمەند دەبێت خودی پارتییە..

روانینی دووەم، کە زۆرتر دنیابینی نوخبەیەکی سیاسی و بەشیک لە ئەندام پەرلەمانە تەسەلەکان و میدیاو نووسەری موچەخۆریانە، دژی ریفراندۆم بوون نەک لەبەرئەوەی تەنها ئەنتی پارتین، بەڵکو بەو هۆیەوە، پرۆ عەبادین… ئەم نوخبەیە کوێرە لەئاست گەندەڵی و دزی تاڵانی دەسەڵاتی حزبە مافیایی و نۆکەرەکانی ئیسلامی سیاسی شیعی و میراتگرانی عروبە… کەڕن لە ئاست هاوارو ناڵەی خەڵکی نەدارو بێبەشی عێراق بەدەست بیمافی و بی خزمەتگوزارییەوە… لە ئاست دەسەڵاتی میلیشایی بزوتنەوەی کوردایەتیدا، دەسەڵاتی بەغدا بە دەسەڵاتی یاساو رێزگرتن لە ئازادی و دیموکراسی دەزانن و کارکتەری رتوشکردنی رووی دزیوی دەسەڵاتی تائیفی و قەومین و بانگەشەی زورناژەنی بەغدان… دیارە ئەم خێڵە دوور و نزیک  خەمی سەرەتایی ترین پرس و کیشەی خەڵکی کوردستانیان نییە، هەروەکو چۆن هیچ خەمێکی ماف و داخوازییەکانی خەڵکی ناوەراست و خواروی عێراقیشیان نییە، ئەوەی ئەمانە بەدوایەوەن لەوەرینە، لەسەر داهات و سامانی دزراوی خەڵکی عێراق و کوردستان.. ژیانێکی شاهانەیان بۆ خۆیان و خیزان و بنەماڵەکانیان بۆ ئیستاو دەیان دەهەی داهاتوو مسۆگەر کردووە، ئەمانە زۆرتر لە رەفیق حزبیە تیژ و باڵاکانی سەردەمی بەعس دەچن… بێ مۆراڵترین و دزترین نوخبەی سیاسی ناو دنیای سیاسەتن… دژایەتی ئەوانە بۆ ریفراندۆم نەسەیرەو نەجێگای رامانە، ئەمانە نانی دژایەتی ماف و پیشێلکردنی ئیرادەی سیاسی خەڵکی کوردستان لە ژیر چەتری حزبە قەومی و تایفی و مەزهەبیەکانی عێراقدا دەخۆن… ئەم دوو بەشە بەو روانین و هەڵبژاردنەی کردویانە، بۆ دژایەتی ریفرندۆم و شەتەک دانی کیشەکانی کۆمەڵگەی کوردستان بە ریفراندۆمەوە، گەورەترین خزمەت بە دەسەڵاتی ٢٧ ساڵەی دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتی دەکەن و بەرپرسیاریەتی لەسەر شانی ئەو دەسەڵاتە لەدۆخی سیاسی کوردستان، لادەبەن و هەمووی گریدەدەن بە ریفراندۆمەوە… ئاخر ئەگەر دۆخی ئیستای کوردستان بەرهەمی ریفراندۆمە کە ساڵ و نیوێک بەر لە ئیستا ئەنجامدراوە،  ئەی هەلومەرجی نەخوازراوی و ناشیرینی ٢٥ ساڵەی رابردوو کێ لێ بەرپرسە؟

دیارە کەسانێکیش هەن، کە دژی ریفراندۆم و بوون و هەن… بێ ئەوەی سەر بەهیچ کام لەم دوو روانین و دەستەیە بن، و لەراستیدا کەسانی دڵسۆزن، بەڵام هیشتا کیشەیان لەسەر کاتی ریفرندۆم و ئامادەکاری ریفرندۆم و کاردانەوەی وڵات و کۆمەلگەی نیودەوڵەتی و …هەیە. ئەم بەشە هەم دژی دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتین و هەم دژی دەسەڵاتی تایفی و قەومی بەغدان و لە بنەرەتدا خوازیاری سەربەخۆیی کوردستان و پیکهاتنی دەوڵەتی سەربەخۆی کوردستان و دەسەڵاتیکی شیاوی ئینسانین… کیشەی ئەم بەش و ئەم روانینە لەوەدایە، کە بەچاوێکی کراوەوە سەیری مێژووی جیابوونەوەکانی دنیا، قەوارەگرتن و پیکهاتنی دەوڵەت سازی، ئیرادەی وەگەرخەوتووی جەماوەری،… ناکەن، بەو هۆیەشەوە کێویك لە کۆسپ و رێگری لەبەردەم سەربەخۆیدا دەبینن تا رادەی بەمەحاڵ سپاردنی.

دۆخی ئیستای سیاسی کوردستان بەرهەمی ریفراندۆم نییە… لەگەڵ ئەوەدا لیکەوتەکانی ریفراندۆم لەوانەش تیکچوونی هاوسەنگی هیزی نیوان هەریمی و بەغدای خیراتر کرد… هەلومەرجی کوردستان دریژکراوەی دەسەڵاتی تاڵانچی میلیشیایی و حزبۆکراتی ٢٧ ساڵەی بزوتنەوەی کوردایەتی و فیدرالیزمی قەومی وهەوڵی ٢٧ ساڵەیانە بۆ لکاندنەوەی کوردستان بە عێراقی عروبی و ئیسلامی عێراقەوە… کە ئەمە دوو گرفتە سەرەکی و بناغەیەکەی کۆمەڵگەی کوردستانن… حزبەکانی ناو خانەوادەی بۆرژوازی کورد، لەبەرامبەر بەو دوو گرفتەدا کە خۆیان بەشێکن لە گرفتەکە، کۆسپی سەرەکی بەردەم چارەسەرو وەڵامدانەوەن بەو هەلومەرجە نەخوازراوەن…

پارتی و یەکێتی و حزبە هاوبەشەکانیان و بەناو نەیارەکانیان، هەموویان بەرپرسی ئەو دۆخەن و رێگاچارەیەکی جیاوازیان لەگەڵ یەکتری نییە… هەموویان بەشداری دەسەڵات بوون و پۆست و پلەی حکومی و ئیداریان هەبووە… لە ئیستاشدا هیچ کام لەو حزب و لایەنانە، رێگاچارەیەکی جیاوازی بۆ ئایندەی سیاسی کوردستان نەخستۆتە روو، هەموویان بەکردەوە بەرگری لە یەکپارچەیی عێراق دەکەن و هەمووشیان خۆیان بە بەرگری کەر لە ئەزموونی هەریمی کوردستان دەزانن… هەموو ئەو لایەن و کەسانەی لە خانەوادەی بۆرژوازی کوردا دژی ریفراندۆم  بوون و یان دژی بوون، ئیستا هەموویان روویان لە بەغداو کرنۆش بردنە بۆ دەسەڵاتی داهاتووی ناوەند، کە دەسەڵاتێکی نادیموکراتی و نا شارستانی و تایفی و قەومییە و مەزهەبییەو هەمیشە بە چاوی پلە دووی دەروانە خەڵکی کورد زمان و بەهیچ جۆرێک و بەخۆشی خۆیان مل بە ئیرادەی و ویستی خەڵکی کوردستان نادەن…

چارەسەری ئایندەی سیاسی خەڵکی کوردستان، نەلای حزبەکانی بۆرژوازی کورد و نە لە ئەجندای هیزەکانی بەغدادایە… زامنی ئایندەی شیاو کارسازی خەڵکی کوردستان گرێدراوە، بە راماڵینی دەسەڵاتی میلیشیایی بزوتنەوەی کوردایەتی و جیاکردنەوەی کوردستان لە عێراق و بەرەسمی ناسینی ئاکامی ریفراندۆمی فەرمییە، کە ئەنجامدراوە… کەیسی بەهیز بەدەست خەڵکی کوردستانەوە لە بەرامبەر بەغدادا بەدەستەوەگرتنی ئاکامی ریفراندۆم و راگەیاندنی سەربەخۆییە…

گاڵتەجاری هەڵبژاردن کۆتاییهات، کاتی یەخەگرتنی حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتییە، بۆ ناچارکردنیان بە جێبەجێکردنی بەڵێنەکانیان!

نووسینی: عەبدوڵا مەحمود 

سەرئەنجام دوای ماوەیەک لە بانگەشە و هەڵمەتی هەڵبژاردنەکان و بەخشینەوەی بێ کۆتا و بێ سنوری سەدان هەزار درۆو وادەو بەڵێنی فریوکارانە، هەڵبژاردن تەواو بوو. ئەوەی کەپێش وەختەش دیارو  رۆشنە، حزبەکانی دەسەڵات و پشت بەستو بە هێزی چەکدار و ملۆزمی داهات و سامانی کوردستان و نۆکەر پیشە و  خوگرتوو بە خۆبەستنەوە بە سیاسەتی زڵهیزەکانی رۆژی دنیاو وڵاتانی ناوچەکە، سەرباری هەر ئاڵوگۆڕێک لە ژمارەی کورسیەکانیان، وەکو هێزی دەسەڵات و بریار بەدەستی زونەکان دەمێننەوە… هێزەکانی بەناو ئۆپۆزیسێۆنیش، سەرباری هەر ئاڵوگۆرێک لە کورسیەکانیان، دوبارە باجی وەهمی دەستاو دەستکردنی دەسەڵات لە رێگای هەڵبژاردنەکانەوە دەدەن و لە بازنەی” هەڵبژاردن، دوبارە هەڵبژاردن و هەڵبژاردنەوە” دەخولێنەوە و بۆچوار ساڵی تر یان زیاتر… بەبەڵێنی دەیگۆرین، چاکسازی دەکەین، دەچینە لوتکەی دەسەڵات، ماشێنی بەرهەم هێنانەوەو ڕاگرتنی بەشێک لە جەماوەرەکەیان دەچەرخێنن، بۆ ئەوەی لە کایەی هەڵبژاردنی داهاتوودا، دوانەکەون و دیموکراسی!! لەکەدار نەبێت.

دیارە ئەگەر بۆ حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی، بە دەسەڵات و ئۆپۆزیسێۆنەوە، هەڵبژاردن تەواو بوو، وە تا چوارساڵی تر… هەر لایەنەیان، جێگای خۆی دەگرێت، بەشدار یان لە دەرەوەی دەسەڵاتدا دەبن… بەبەشی خۆیان ناڕازی یان ڕازی و گوێ لەمست دەبن… ئەوا بۆ خەڵکی کوردستان چنگە کرێ بۆ ژیان، خەبات بۆ دنیایەکی باشتر، بەردەوام دەبێت و بێ پسانەوەیە.

هەڵبژادن لە کوردستان، بۆ حزبەکانی بزوتنەوەی کوردستان مەیدانی جەنگێکە لە دژی خەڵکی کوردستان و بۆ پاشەکشەکردن بە خواست و هیواو مافەکانیان. حزبەکانی دەسەڵات بەدەستی کوردستان لەرێگای هەڵبژاردنەوە، درۆی رەوایەتی دەسەڵاتیان بە دیموکراسی زاخاو دەدەنەوەو بەدنیای دەرەوەش دەڵێن دیموکراسی سەرکەوت. بێ ئەوەی لەو دیموکراسییە، خەڵکی کرێکارو زەحمەتکیش و نەداری کوردستان، هیچیان دەستکەوتبێت.

مەیدان ولایەنێکی جەنگی دەسەڵات لەدژی خەڵکی کوردستان هەڵبژاردنە، و لەماوەی هەڵمەتەکانی هەڵبژاردندا، لەهەر گۆشەو زەمینەیەکدا بە لێشاو بەڵین و وادەیان بەخشیەوە، دەستەو دامێنی جەماوەر بوون، خزمەتکاری خۆیان بۆ چین و توێژەکانی کۆمەڵگە راگەیاند… دیارە لەگەڵ ئەوەدا کە هەموو ئەو وەعدەو بەڵینانە و خۆ چەماندنەوەیە بۆدەنگ کۆکردنەوە، رێگایەکی ئاشکرای فریوکارییە، هاوکات دانپیانێکی ئاشکراشە بە نەبوونی هیچ… خزمەتگوزاری و ماف و ئازادی و ویستە زۆر و زەبەندەکانی هاوڵاتیاندا، بۆیە لەهەر زەمینەیەکدا بە “بلۆک” بەڵێنیان دەدا…

ئیستا کە هەڵبژاردنەکان، کۆتاییان هات و لەچەند رۆژی داهاتوودا، ئاکامی هەڵبژاردنەکان!! رادەگەیەنرێت… کاتی ئەوەیە خەڵکی کوردستان بەگشتی، چ ئەو جەماوەرە زۆرەی بایکۆتی هەڵبژاردنیان کردووە و چ ئەو جەماوەرەی لەژێر هەر هەرەشە یان خۆشباوەرییان بە حزبەکان، بەشدارییان هەڵبژاردنیان کردووە، پێویستە یەخەی دەسەڵات بگرن و لەرێگای جۆراوجۆری خەباتکارانەوە گوشار بهێنن  بۆ حزبەکان، تا پابەندی بەڵین و وادەکانیان بن…

نابێ رێگەبدرێت، ئەو حزبانە شانی خۆیان لە دابینکردنی خزمەتگوزارییەکان و داوا رەوکان و مافەکانیان و ئازادییەکانیان خاڵی بکەنەوە،  و چوار ساڵی داهاتوش بکەنە سەرچاوەی خیرو بەرەکەت و نیعمەت بۆ خۆیان و چینی سەرمایەدار و بازرگانان سیاسی و ئابورییە چاوچنۆکەکان و ژیانی مەمرەو مەژی و بێبەشی و نەداری و بێمافیش بکەنە بەشی زوربەی زۆری کۆمەڵگە، کە کرێکاران و کارمەندان و زەحمەتکێشانی کوردستانن…

لیستی بەڵێنەکان، پەیامی سەرۆک حزب و لیستەکان، بەرنامەی بانگەشەکان، کروزانەوەی کاندیدەکان و وادەکانیان، دیمانەو گفتۆگۆ پر بەڵێنەکانیان… لە گوێی هەموو تاکێکی خەڵکی کوردستاندا دەزرنگێتەوە… پێویستە و دەبێ، بەرپرسیارێیتی جێبەجێکردنی ئەو بەڵێن و وادانەیان بە ئەستۆدا هەڵبواسرێت و ناچار بکرێن کە دەست بۆ جێبەجیکردنیان ببەن… لە حاڵەتی گوێنەدان و پشتکردنە ئەو وادەو بەڵینانەیان، لەگەڵ کۆتایی هاتن و بەفەرمی راگەیاندنی ئاکامەکان، لەگەرەکەکان بۆ خزمەتگوزایییەکان برژێنە سەر جادەکان، لە کارگەو ناوەندەکاندا بە کۆبونەوەی گشتی و لە دەوری یەکتری و بە شێوەی رێکخراو، داوای ماف و داخوازیەکانیان بکەن و پەیام نامە و بانگەشەکان بدەنەوە بەرووی حزبەکان و کاندیداکان و ریزی وردو درشتی لغاو بەرەڵای هەڵڕشتنی بەڵێنەکانیان… گومان هەڵنەگرە ئەو حزبانە، بە خۆشی خۆیان دەست بۆ هیچ چاکسازی و خزمەتگوزاری و وەڵامدانەوە بە خواست و داواکانی خەڵکی کرێکارو زەحمەتکێس نابەن و دەبێ یەخەیان بگیرێت، دەبێ گوشاریان بۆ بهێنرێت. دەبێ هەرەشە لە دەسەڵاتیان بکرێت… ئەمەش بە بێ رێکخراوبوون، بەبێ خۆجیاکردنەوە لە ئاسۆی بزوتنەوەی ناسیونالیستی و کوردایەتی، بەبێ دەست بەکاربوونی بەنەخشەی رابەران و هەڵسوراونی چەپ و کۆمۆنیست و رابەرانی کرێکاریی و جەماوەری ممکین نابێت… حزبەکان و قسەکەرەنیان، کانداداکانیان، بەرپرسە وردو درشتەکانیان، ئەگەر بەهێزی ڕیکخراوی جەماوەری ناچار نەکرێن بۆ جێبەجێکرنی وادەو بەڵینەکانیان، ئەوا دیسان تا چوار ساڵی تر کۆمەڵگە دادەدۆشن و لە هەڵبژاردنی ٤ ساڵی داهاتوودا، هەمان ئەو بەڵین و وادانە، لە هەڵمەتی هەڵبژاردنەکاندا دوبارە دەکەنەوە، هەروەکو چۆن لە خولەکانی پێشودا کردویانە… ئەگەر چەند هەفتەی رابردوو کات و رۆژی بەڵێندانی حزبەکان و بەرپرس و کاندیداکانیان بوو بۆ بەخشینەوەی وادەو بەڵێن بۆ خزمەتکرنی خەڵکی کوردستان و دابینکردنی خزمەتگوزارییەکان و زامنکردنی مافە فەردی و مەدەنی و ئازادییەکان،  ئەوا ئێستا دوای هەڵبژاردنەکان کات و رۆژی جەماوەری کرێکارو زەحمەتکیشە بۆ دریژەدان بە نارەزایەتیەکانیان بە گورو تینیکی زۆرترو فراوانتر لە پێشوو، رێکخراو ترو رۆشنتر لە رابردوو، لەپێناو ناچارکردنی حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی بە بەڵێنەکانیان و بۆ بەدەستهێنانی ویست و داخوازییە هەمەلایەنەکانیان.

تێبینی: ئەم بابەتە لە بۆپێشەوەی ژمارە ٣٧ بەرواری ١/١٠/٢٠١٨ بڵاوبۆتەوە…

لەپەراوێزی هێرش بۆسەر حزبەکانی دیموکرات

نووسینی: عەبدوڵا مەحمود

رۆژی ٨ ئەم مانگە ڕژێمی سەرکوت و سەنکسار و سێدارەی ئێران، دوای چاودێری وردی فرۆکە بێ فڕۆکەوانەکانی، لە رێگای ٧ موشەکەوە، هێرشی کردە سەر ئۆردوگاو کەمپی هەردوو حزبی دیموکراتی ئێران و حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، لە شاری کۆیەی کوردستانی عێراقدا، کە لە ئاکامی ئەو هێرشە دڕندانەیەدا ١٧ پێشمەرگە لە ئاستی لێپرسراوەتی جیاجیادا، گیانیان لەدەستداو نزیک بە ٤٠ لە پێشمەرگەو هاوڵاتی بریندار بوون… هاوکات لەگەڵ ئەم هێرشەداو بەرەبەیانی زووی هەمان رۆژی بەر لەو هێرشە… سێ هەڵسوڕاو و چالاکوانی سیاسی بەناوەکانی” رامین حسێن پەنایی و لوقمان و زانیاری مرادی”، سەرباری بەرگرییەکی فراوان بۆ بەرگری لە سێدارەدانیان و هەڵوەشاندنەوەی سزاکەیان لە ئاستی فەرمی و جەماوەری ئیران و کوردستان و دنیادا، لە سێدارە دران…

هەردوو ئەم هێرشە و کردەوە دڕندانەیە و دەیان و سەدان هێرش و پلانی تر چ لەرێگای بۆمباباران و موشەک و کردەوەی تیرۆرستی جۆراوجۆرەوە لە رژێمی سەرکوت و سیدارەی ئێران چاوەروانکراوەو ئەم رژێمە بۆ چاوترسێنکردنی بزوتنەوەی نارەزایەتی جەماوەری و بۆ لەناوبردنی نەیارانی سیاسی خۆی دەست لەهیچ کردەوەیەکی دڕندانەو دژی ئینسانی ناپارێزێت…

وە ئەوەی کە تائێستا ئەم ڕژێمە هارەی سەرمایەی هێشتۆتەوە، یەکێک لە کۆڵەکەو پایەکانی سەرکوت و ترساندن و تۆقاندنە. و تائەوکاتەش بەیەکجاری بە گۆڕ دەسپێردرێت، پشت بە بەسەرکوتی بێپەردەی سیاسی دەبەستێت… چ لە ناوخۆی وڵات و چ لەدەرەوەی سنورەکانی خۆی.

ئەوەی جێگای هەڵویستەیە، ئەو بێ باکییە ئاشکرایەی دەسەڵاتی سیاسی بۆرژوازی کوردە لە کوردستانی عێراق، و لەوەش واوەتر ئەو هاوکارییە لۆجستیکی و تەنانەت جاسوسییە کە پێشکەش بەرژێمی ئێرانی دەکەن. هێرش بۆسەر حزبە ئۆپۆزیسێۆنەکانی ئێران یان تورکیا لە ناو کوردستانی عێراقدا، بەر لەوەی شکاندن و گورز وەشاندن و ترساندنی حزب و هێزە سیاسییە ئۆپۆزیسێۆنەکان بێت، چاوترسێنکردنی دەسەڵاتی سیاسی هەرێم و پایماڵکردنی ئیرادەی سیاسی حزبەکان و جەماوەری خەڵکی کوردستانی عێراقە. بەپێی چەندین سەرچاوەی هەواڵ هیرشە موشەکیەکەی ئێران بۆسەر حزبەکانی دیموکرات، لە ناو خاکی کوردستان و لە ژێر سایەی زۆنی سەوزو نیلیدا ئەنجام دراوە…  و بنکەی هاویشتی موشەک لەسەر شاخی سورێن دامەزرێنراوە. ئەمە ئەو راستیەمان بۆ دەسەلمێنێ، کە دەسەڵاتی زۆنی سەوزو نیلی، لەجێگای ئەوەی حزبی دەسەڵاتدار و بەرپرسی ئەو جغرافیایە بن، نوێنەرو کرێگرتەی ئیران و مەئموریەتی ئیران جێبەجێ دەکەن و هاوکاری راستەوخۆی ئیرانن بۆ دژایەتی هێزەکانی ئۆپۆزیسیۆن و نەیارانی ئیران لە کوردستانی عێراقدا. لێدوان و بەیانی حزبەکانی دەسەڵات لەکوردستان و وتەی نوێنەری حکومەتی هەرێم!! لە تاران، وتەی بەشێک لەبەرپرسە هەرزەکانی بەردەستی قاسمی سلێمانی، بە ئاشکرا لەپاڵ ئیدانەیەکی شەرمنۆکانەدا، بە راشکاوی هۆکاری ئەو هێرشانە دەخەنە ئەستۆی ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و هەڕەشەیان ئاراستە دەکەن و ئەوان بە تۆمەتبار دەزانن و ئامۆژگاری هێزەکانی ئۆپۆزیسێۆن دەکەن، کە لەگەڵ رژێمی دڕندەی ئیران ڕیکبکەون…

هەروەها خۆشباوەری ئۆپۆزیسیۆنی ئیرانیش بە حزبەکانی دەسەڵات و حکومەت و بەڵێنەکانیان، ئەویش خۆی کارەساتێکە. چونکە چ حزبەکانی دەسەڵات و چ حکومەتەکەیان، هێندەی ئیرادەی سیاسی خۆیان ڕادەستی ئێران و تورکیا کردووەو ئامادەییان بۆ نۆکەری پیشەیی ئەوان بەیان کردووە، نیو ئەوەندە درۆی هاوکاری بۆ برایانی کورد!!یان لە پارچەکانی کوردستاندا، جێگای بڕوا نییە و هەمیشە ئامادەن لەبەندوبەستی نهێنی و تەنانەت ئاشکرادا، حزبەکانی ئۆپۆزیسۆن و نەیارانی ڕژێمی ئێران، بکەنە قوربانی سیاسەتی سات و سەودا و پەیوەندیان لەگەڵ ئیران یان تورکیادا…

ئەو روداوە دڵتەزێنە، کە لەدرێژەی دەستێوەردانی بەردەوام و جۆرواجۆری ئێراندا لە کوردستاندا ئەنجامدراو دوبارەو چەندبارە بوونەوەشی چاوەڕوانکراوە، ئەو راستییە دەخاتەوە روو، کە هۆکاری بناغەیی تر بۆ دەست ئاواڵایی دەستێوەردانی ڕژێمەکانی ناوچەکە لە کوردستاندا، بێ ئەوەی هیچ وڵاتێکی دنیا بە پێشێلکردنی نێودەوڵەتی و شکاندن و سنوربەزاندن و گوێنەدان بە سەروەری وڵاتی ئیدانەی بکات… هۆکارەکەی ئەوەیە کە کوردستانی عێراق، سەرباری ئەوەی هێشتا بە فەرمی بەشێکە لە عێراقی فیدراڵ، بەڵام بەکردەوەو لەدنیای واقعیدا، جغرافیایەکی جیایە،  بێ ئەوەی ئەو جیایەی بەکردەوەو ئەمری واقعەی بەرەسمی ناسرابێت… تا ئەوکاتەش کوردستانی عێراق، بەو جۆرە بمێنێتەوە، دنیای فەرمی و ناوەندە نێودەوڵەتییەکان بێدەنگ و کەڕن لەبەرامبەر دەستێوەردان و پێشلکارییەکان، ڕژێمی عێراقیش کە زۆرتر دەسەڵاتی ئیران تیادا مۆتۆری ماشێنی حکومەت و حزبەکانیانە، نەک ڕیگری لە کردەوەکانی ئیران ناکەن، بەڵکو هاوکاری دەبن…

حزب و هێزەکانی ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و هەڵسوراوانی نەیاری ئیران، پێویستە ئەو راستییە بەفەرامۆشی نەسپێرن، کە دەسەڵاتی هەریم هەزاران بەڵێنیش بدات و مۆڵەتی قانوونی بە هەڵسوارانی سیاسی و هێزەکانیان بدات، ناکاتە ئەوەی بتوانن سەربزیوی لەبەرامبەر بە ئیران و تورکیادا بکەن. ئەوەی دەتوانێت ئەو هێزانە بپارێزێت… بە جیا لە ئیجرائاتی ئەمنی پیویست، خەڵکی ئازادیخوازی کوردستانە، نەک حزبەکانیان… ئەوەی دەتوانێت دەستی ئەو رژێمە هارانەی ناوچەکە ببەستێت لەوەی نەتوانن وا بەئاسانی موشەک باران بکەن، کردەوەی تیرۆریستی ئەنجام بدەن، توپبارانی سنورەکان لەژیر ناوی پاراستنی سنورەکانیادا درێژە پێبدەن… چوونە پێشەوەی بزوتنەوەی نارەزایەتی جەماوەری شارییە لەناوخۆی ئەو وڵاتانەدا، جا چ بە خۆپیشاندن و کۆبونەوەی فراوانی جەماوەری یان بە مانگرتنی سەراسەری…بێت. مانگرتنی سەراسەری ١٢ ئەم مانگەی زوربەی شارەکانی کوردستانی ئێران، باشترین بەڵگەی ئەو راستیەیە.  وە هاتنە مەیدانی خەڵکی کوردستانی عێراق  بۆ هەڵپێچانی بنکەو بارەگا ئاشکراو جاسوسیەکانیان، مەیدانێکی ترە کە دەتوانێ دەستی ئەو رژێمانە کورت بکاتەوە و دەسەڵاتی هەرێمیش بخاتە ژێر گوشارەوە کە دەست لە هاوکاری ئەم ڕژێمانە هەڵگرن و ڕێز لە ئازادی هەڵسوڕانی ئۆپۆزیسۆنی وڵاتەکانی ناوچەکەو پەنابەرانیان بگرن و بەرپرسیاریەتی لەسەر پاراستنی ژیان و ئەمنیەتیان هەڵبگرن…

بەشداریکردن لە هەڵبژاردندا، تەمەنی دەسەڵاتی تاڵانچی بزوتنەوەی کوردایەتی درێژ دەکاتەوە…

نووسینی: عەبدوڵا مەحمود

11 ئەم مانگە، بە فەرمی حزبەکانی ناو خانەوادەی بۆرژوازی کورد، و بەشدار لە هەڵبژاردندا بۆ پەرلەمانی کوردستان، دەستیان کرد بە بانگەشەی هەڵبژاردن. هەر یەک لەو حزبانە هەڵمەتی هەڵبژاردنیان لەژێر ناو و دەستەواژەیەکی فریوکارانەدا دەستپێکرد. پارتی لەژێر ناوی “کوردستانێکی بەهێزدا”. یەکێتی نیشتیمانی لەژێر تایتڵی “ئارامی، هەلی کار، خزمەت” دا. حزبی گۆڕان، بەدروشمی بەرەو “هەرێمێکی دادپەروەر و خزمەتگوزار”،  نەوەی نوێ بەمانشێتی “بەرەو لوتکەی دەسەڵات و ئابورییەکی بەهێز”. کۆمەڵی ئیسلامی بە هاتوهاواری کۆڵ نادەین و بەردەوام دەبین.. باقی حزبەکانی تری وەکو یەکگرتوو، لیستی سەردەم تا دەگاتە حزبی شیوعی و پارتی پارێزگاران و هەر یەکەیان بە دەستەواژەیەکی و دروشمێکی تایبەتی هەست بزوێنەرەوە، هاتوونەیە ناو کایەی هەڵبژاردنەکان…

هەموو ئەو دروشمانەی ئەو لایەنەنانە بانگەشەی دەکەن، پێچەوانەکەی لە پەیام و کارنامەی تازەو کۆنیاندا، راستیەکی ئاشکرایە… ئەوەی کە بانگەشەی دەکەن تەنها خستنەگەری دەورەو خولێکی تری درۆو فریوکارییە بۆ وەرگرتنەوەی رەوایەتی!! دەسەڵات و بەشداری لە تاڵان برۆی داهاتوودا…

کوردستان، ٢٧ ساڵە پاوانی ئەو هێزە سیاسی و کاراکتەرە سیاسییانەیە، کە ئێستا بە بانگەشەی درۆ و فریوکاری لە ژێر دروشمی هەست بزوێن و سەخاوەتماندانەدا دەیانەوێت، خەڵکی کوردستان راپێچی قیزەونترین کایەی گاڵتەجاری هەڵبژاردن بکەن.

لە ماوەی ٢٧ ساڵی رابردوودا، ئەگەر تاڕادەیەک دۆخی سیاسی کوردستان ئارام دێتە بەرچاو، لەچاو دۆخی دارماوی عێراقی دوای دەسەڵاتی بەعسی لە گۆرنراودا، بەڵام ئەمە هەرگیز ناکاتە ئەوەی کە هەرێمی کوردستان لەدۆخێکی جێگیر و سەقامگیری سیاسیدایە… هێشتا هەر هەژانێکی ناوچەیی، هەر زەمین لەرزەیەکی سیاسی، هەر خۆدەرخستنێكی هێزی وەکو داعش، هەر ڕاسانێکی سوپای عێراق و حەشدی شەعبی” شیعی”، هەر جوڵەیەکی سەرەرۆیانەی تورکیا، هەر ملهورییەکی پڕ ڕق ئاسای توندی ئیران… دەتوانێت، هەواری ئەو دەسەڵاتە سیاسییەی هەرێم بەبادا ببات و ئەو… ریسە شێواوەی ژێر سایەی دەسەڵاتی بزوتنەوەی کوردایەتی و حزبەکانی، بکاتەوە بەخوری و کارەساتی دڵتەزینیش بۆ خەڵکی کوردستان بەدوای خۆیدا بهێنێت. هاتنی هێزەکانی داعش و خۆنواندن و ملهوری حەشدی شەعبی ساڵی پار، ئەو ڕاستیەی سەلماند، کە ئارامی نسبی کوردستان، ناسەقامگیر و قابیلی دارمانێکی خێرایەو ‌هێزەکانی بۆژوازی کوردیش هێزی فشۆڵ و تەنها کاراکتەری پاراستنی بەرژەوەندییەکانی وڵاتانی ناوچەکەو پاڵەوانی دزی و تاڵانی و سەرکوتی بزوتنەوەی نارەزایەتی جەماوەری و داخوازییە رەواکانی خەڵکین… بانگەشەی ئارامی و کوردستانی بەهێز و خزمەت کە پارتی و یەکێتی پێیەوە دەفشن… درۆیەکی ئاشکرایە لەناو خەمانەی درۆبەخشینەوەی گاڵتەجاری هەڵبژاردندا.

کوردستانی بە‌هێز، بە کوردستانێکی ئازاد و سەربەخۆ، ئاواڵا بۆ کارو، ژینگەیەکی تەندروست بۆ ژیان، پر لە خزمەتگوزاری و شکۆ گێرانەوە بۆ تاکەکانی، و زامن بوونی ماف و ئازدییە فەردی و مەدەنییەکان بەهیز دەبێت… کە حزبەکانی کوردستان، دانویان لەگەڵیان ناکوڵێت و لە دژیان لە جەنگیندان.

ئێستا هەموو حزبەکان باسی خزمەتگوزاری دەکەن، کەچی ٢٧ ساڵە خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکانیان کردۆتە خەون بۆ دانیشتوانەکەی، شکۆی تاکەکانیان لەرێگای سەرکوت و داسەپاندنی برسێتی و بێکاریی و گرانییەوە تێک رماندووە، هەموو ئەمانە پێچەوانەی ئەو بانگەشەیەن کە دەڵێن کوردستانێکی بەهێز و خزمەتگوزار و ئارام. کورستانی بەهێز بە بێ وەلانانی دەسەڵاتی میلیشیایی و لەناویاندا بێ کەنارخستنی دەسەڵاتی پارتی و یەکێتی و  خەونێکی نەزۆکە. لەو راستایەشدا بەتاڵکردنی سحری هەڵبژاردنەکان بە بایکۆتێکی جەماوەری و فراوان، هەنگاوێکی چارەنووسازە بۆ گۆرینی باڵانسی هێز بە قازانجی جەماوەردا، لە پێناو ئارامی و خزمەت و ژیانێکی شایستەدا…

حزبەکانی بزوتنەوەی… کوردایەتی بەتایبەتیش حزبەکانی دەسەڵات بە وەرێخستنی چوارساڵ جارێکی هەڵبژاردنەکان، بانگەشەی ئەوەدەکەن، کە شەرعیەتی شۆرشگێریان!! بەخشیوەتە شەرعیەتی دەستوری و کایەی دیموکراسی!… ئای چ فریوکارییەکە!! شەرعیەتی شۆرشگێری، لە بنەرەتدا جوڵانەوەیەکی یاخیانەی شاخی بوو بۆ بەشداری لەدەسەڵاتی ناوەندی و پچڕینی بەشی دەسەڵات و داهات و سامان بۆ چینی بۆرژوازی کورد، بۆ بەتاڵانبرنی دەست رەنجی چینی کرێکاری و کورد و خاڵیکردنی گیرفانی بێبەشانی کوردستان. تەنانەت فری بەسەر لابردنی زوڵمی نەتەوایەتیشەوە نەبوو، وە ئەو شۆرشەی باسی دەکەن، لە زمان و گێرانەوەکانی خۆیان بە قەڵەمی چەندین نووسەر و بەشدار بووی شۆڕش!! لێوان لێوە لە یاخی بوون لەشۆرش و سەنگەر گرتن لەشۆرش و ئاڵوگۆری ریشەیی، و سوککردنی رەفتاری شۆرشگێرانە. لەو کاتەشەوە گوایە ملیان داوە بە شەرعیەتی دەستوری… مانەوەی هێزە چەکدارەکانی ٧٠، ٨٠، ئاسایشەکانی پارتی و یەکێتی، فەرمانبەرانی پارتی و یەکێتی، دوو زۆن و دووئیداری ژێر سایەی دوو دەسەڵات، بە پاوانی هەموو سامان وداهاتی ئەو زۆنانە بۆ دەسەڵاتێک و دابەش بوونیان بۆ سەر دوو بلۆکی ئیرانی و تورکی لە ناوچەکە، و نۆکەر پیشەیی بۆیان… درۆی شەرعیەتی دەستوری هەموو ساتێک دەخاتە ڕوو، لەو چوارچێوەیەشدا خاڵی بوونی هەموو بەهایەکی هەڵبژاردن و دەنگی هاوڵاتیان دەکاتە، درۆیەکی پوچی، رەوایەتی دەستوری و کایەکانی دیموکراسی!! و هەڵبژاردن.

هەمووان بەڵێنی خزمەتگوزاری و زامنکردنی هەلی کار، دەبەخشنەوە… یەکێتی و پارتی و تەنانەت حزبی گۆڕان کاریان بۆ دەرچووە یەکەمەکانی زانکۆ نییە، کەچی بێشەرمانە باسی هەلی کار دەکەن… کام هەلی کار ئەو هەلی کارەی ئێستاش تەزکیەی حزبی پێویستە… ئەو هەلی کارەی کەهەموو سەرچاوەکانی کاریان تیادا، وێران کراوە… هەلی کار بۆ ئەو کارگەو کارخانانەی هەرزان فرۆشی کەرت تایبەتی دەکرێن، یان دەروخێنرێن و زەویەکانیان دەدرێت بە سەرمایەدارە چاوچنۆکەکانی نزیک لە حزب؟  چ درۆیەکە  هەموو کەس دەزانێ و دەبینێ، دامەزراند و دابینکردنی کار بۆ هەر کەسێک و لەهەر ئاستێکدا، پەیوەستە بە تەزکیەی حزبی دەسەڵاتی ئەو زۆنە… باسی خزمەت دەکەن، وەکو ئەوەی دەسەڵات و هێزی دەرەکی کوردستان بەدەست هێزی غەیبەوە بێت و دەستیان بەسترابێت لەوەی لە ماوەی ٢٧ ساڵدا، نەک خزمەت بەڵکە پارێزگاری لە خزمەتەکانی بەجێماوی سەردەمی بەعس بکەن… ئاخر ساڵی ١٩٩١، خزمەتگوزارییەکان و ئاو و کارەبا و باشتر لە ئێستا بوو، ئەوەی کە هەموو ممتەلەکاتەکانی سەردەمی بەعسی ئاویو و هەرزان فرۆش کرد حزبەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی و بەرپرسەکانیان بوون، لەو کاتەشەوە تا ئێستا لەگەڵ ئەوەدا سەرجەم داهات و سامانی کوردستان بەدەست هەر ئەو حزب و جەنابانەوەیە، و وە چەندین ساڵە فرۆشتنی نەوت لرفەی دێت، کەچی نەیانتوانیووە سەرەتاییترین پیداویستی و خزمەت و خزمەتگوزاری وەکو ئاو کارەبا، بۆ هاوڵاتیان دابین بکەن.  کۆتایی بە دوو دەوام  و سێ دەوامی قوتابخانەکان بهێنن، قوتابخانە کۆن و پر مەترسیەکانی روخان نۆژەن بکەنەوە یان بەشی پیویست قوتابخانە دروست بکەن. نەیانتوانیوە سەرەتاییترین خزمەتگوزاری تەندروستی و کۆمەڵایەتی و تەرفیهی زامن بکەن…. یاسا گەنیوەکانی سەردەمی بەعس و یاسای کۆنەپەرستانەی باری کەسێتی بگۆرن و کوشتاری ژنان لە ژێر ناوی شەرەف و نامووسدا، بە یاسای مەدەنی بێ ئەمما و ئەگەر رابگرن… ٢٧ ساڵە، نەک داهات و سامانی خەڵکی کوردستان لوش دەدەن، بەڵکو بەدەیان و سەدان ملیۆن دۆلار، لە ژێر ناوی چارەسەری کێشەی ئاو و کارەباو دابینکردنی خزمەتگوزارییەکان و بۆ ئاوەدانکردنی کوردستان، بەتاڵان دەبەن، کەچی تازە بەتازە بە فریوکاری کورستانێکی ئاوەدانتر و بەدروشمی خزمەت و دادپەروەرییەوە، دەیانەوێ درێژە بەدەسەڵاتی دژە ئاوەدانی و شارستانی خۆیان بدەن. دەیانەوێ ژیانی شاهانەو فیرعەونانەی خۆیان و سەرڕێژ لە نۆکەرایەتی و خۆبەستنەوەیان بەوڵاتانی ناوچەکە درێژە پێبدەن…

حزبی گۆڕان، بەدروشمی بەرەو هەرێمێکی دادپەروەر و خزمەتگوزار، دەستی بەهەڵمەتی هەڵبژاردن کرد.  بزوتنەوەی گۆران، بەحەق بزوتنەوەو جوڵانەوەیەکە دژی دادپەرەوەری. بە پەیام و کردەوەی ٩ ساڵەی رابردووشی ئەو راستیەی بەرجەستە کردووە. گۆڕان لە ٩ ساڵ پێش ئێستاوە بە بانگەشەی گۆرانکاری و “دەیگۆرین” لە گۆرەپانی سیاسی کوردستاندا ئامادەییان هەیە،… کە هاتن بزوتنەوەی نارەزایەتی جەماوەری بۆ گۆرانکاری، و لەدژی نادادپەروەری دەسەڵات و خۆپیشاندان و نارەزایەتی قوڵپی دەدا و زوربەی شارو شارۆچکەکانی کوردستانی تەنیبوو، بزوتنەوەی گۆران بە بانگەشەی قەبەی گۆران و”دەیگۆرین”، شەفافیەت دادەسپێنن و دژی گەندەڵی و تەوریسی سیاسیین، بزوتنەوەی نارەزایەتی شەقامیان جڵەو کردو کردیانە بەردەبازێک بۆ بەشداری لە پەرلەمان و دەسەڵات و پچرینی داهاتی دزراوی کوردستان، لە دەسەڵاتی تاڵانچی و گەندەڵی میلیشیایی. ئەم حزبە چ بە بەشداری لەدەسەڵات و بەڵینی” چوارساڵی ئارام” و چ لەدەرەوەی حکومەت و بە هەراوهۆریا و تەپڵ و کوتان و بتڵ وەشاندن و بایکۆتی زنجیرەیی دانیشتنەکانی پەرلەمان… بزوتنەوەی نارەزایەتی و داواو داخوازییەکانی جەماوەریان پاشەکشە پێکرد. هیچ کام لەو بەڵێن و بانگەشانەی بەراست و چەپدا پەخشیان دەکردەوە، بەشوێنێک نەگەیشت و هیواو خەونی سەدان هەزار ئینسان کە ئومێدی خۆیان بە گۆران و بانگەشەکانیانەوە هەڵواسیبوو، زراند و کوشت. نەک داهاتی دزراوی خەڵکی کوردستانیان نەگێرایەوە، بوونە بەشداری دزەکان، ژیانی فیرعەونیان بۆ سەرانیان لە حکومەت و پەرلەماندا، بۆخۆیان زامن کرد و  بەکردەوە رۆڵی دژایەتی بە هەموو خواست و ویستێکی جەماوەری بێبەش و ستەم لێچوویان، کردە کارنامەیان… کەوتنە هاوپەیمانیەتی لەگەڵ رەوتە ئیسلامیەکان، رایان گەیاند کە بەرگری لە” سەوابیتی ئیسلامی” دەکەن و ناهێڵن یاسایەک لە پەرلەمان دەربچێت کە ناکۆک بێت بە شەریعەتی ئیسلام. رێکخەری بزوتنەوەکە بەر لە مردنی هەرچی موڵک و ماڵی بزوتنەوەی گۆران هەبوو، گواستەوە بۆ سەر کورەکانی، کە بەسەدان ملیۆن دۆلار دەخەمڵێنرا، بەوەش درۆی دادپەروەری و دژایەتی بۆ تەوریسی سیاسی، نیشانداو ئەو راستیەی خستەوە روو، کە لەهەمان و قوماشی بزوتنەوەی کوردایەتین و جیاوازییەکی بنەرەتیان لەگەڵ پارتی و یەکیتی، وەکو حزبی دایکیان نییە. دوای ئەو ئەزموونە ٩ ساڵەیە، هێشتا بە بانگەشەی دادپەروەری و خزمەتگوزارییەوە دەیانەوێت خەڵکی کوردستان فریوی سیاسەتەکانیان بدەن، دەنگی نارەزایەتیان بەرنەوە بەر دەرگای ئەو دووحزبە میلیشیایی و تاڵانچیەی، کە بەشی زۆری سەرانیان پیکهێنەری ئەو مێژووە رەشەی بوون. بزوتنەوەی گۆران کە رەوتێکی روو لەداکشان دەپێوێت، نەک هێزی گۆرانکاری و دادپەروەری و خزمەتگوزار نییە نەبووەو نابێ، بەڵکە لەسەر بنەمای وەستانەوە بەرووی گۆڕانی ئیجابی و دادپەروەری فرچکی گرتووەو نابێ هیچ خۆشباوەرییەک بەو هیزە کۆنەپەرست و دژە جەماوەرییە بکرێت…

لە کۆتاییدا پێویست بەوە ناکات،  رۆڵی کریگرتەیی هێزە ئیسلامیەکان و نەوەی نوێ ی هەڵتۆقیو لەسەر ژینگەی گەندەڵستان و دزی و تاڵانیدا، بخەینە روو. کارنامەی رەوت و لایەنە ئیسلامیەکان، کە بەحەق لە کۆمەلگەی کوردستاندا زیادەی میژووین و زوڵمێکی دینی نییە، تا بۆ لابردنی بجەنگن… رۆڵیان ئەوەیە بە وەکالەت نەخشەو بەرنامەی وڵاتە کۆنەپەرستە ئیسلامیەکان، ببەنە پێشەوە، وە کارنامەی دژە ئازادی و دژە ژن و دژە مافە فەردی و مەدەنییەکانیان بەسە، بۆ ناساندن و پوچی بانگەشەکانیان.  نەوەی نوێش کە رەوتێکی پرۆ ئەمریکییە، دەیانەوێ بچنە لوتکەی دەسەلات، تا ئیرادەی خەڵکی کوردستان رادەستی ئەمریکاو غەرب بکەن و لە ناوخۆی کوردستانیشدا، سیستەمی ئابوری رادەستی کەرتی تایبەتی بکات… و رەوتی داتەکاندنی گیرفانی کریکاران و زەحمەتکێشان، بەوپەری خۆی بگەیەنێت…

رەوتی نەوەی نوێ هێندەی لە عەجایەبی دنیای سیاسی نزیکە، هێندە لە رەوتێکی سیاسی بۆرژوازی ئاسایی دوورە… نەوەی نوێ هێزی پاریزەری سیستەمی سەرمایەیە، ئەلگۆ سیاسی و حزبی هەمان بزوتنەوەی بۆرژوازییە، لە دژی چینی کڕێکار و نەدارانی کۆمەڵگە…

خەڵکی کوردستان، بە ئەزموونی ٢٧ ساڵەیان لەگەڵ دەسەلات و لق و پۆپەکانی ئەو دەسەڵاتە لە ئۆپۆزیسێۆندا، کارنامەی بەکردەوەی هەموو حزبەکانی لەبەردەستەو بەڵگەی بێمافی و نەبوونی و گرانی و بێکاری و نائارامی و ئایندەی نادیار… بەڵگەی شکستی دەسەڵات و ئۆپۆزیسیۆنە، و هاوکات، کیوێک لەوادەو بەڵینی هەر ئەو حزبانەشی لەبەردەستە…

بەکورتی و بە شێوەی گشتی بانگەشەی سەرجەم حزبە قەومی و دینیەکانی بزوتنەوەی کوردایەتی، جگە لە فریوکارییەکی ئاشکرای ئەزموونکراو شتێکی تر نییە… ئەو هێزانە لە ٢٧ ساڵی رابردووداو لە هەموو هەڵبژاردنەکاندا، بەسەدان و هەزاران بەڵین و وادەیان بە خەڵکی کوردستان داوە…. سامان و داهاتی زۆروزەوەندی کوردستانیان لەبەردەست بووە، کە لانی هەرەزۆری پێداویستی و داخوازییەکانی خەڵکی کوردستان زامن بکەن و ژیانێکی تەسەل بۆ هاوڵاتیان فەراهەم بکەن… کەچی تا هاتووە کۆمەڵگەی کوردستانیان بەرەودواوە گێراوەتەوە، خزمەتگوزارییەکانیان دادۆشیوەو لەبەین بردووە، مافەفەردی و مەدەنیەکانیان، پایماڵ کردووە، بێکاری و گرانی و هەژارییان پەرە پێداوە، قڵشتی چینایەتیان بێوێنە گەورەکردۆتەوە… ئیرادەی سیاسی خەڵکی کوردستانیان رادەستی وڵاتە چنگ بەخوێنەکانی ناوچەکە کردووە، توانایی تاکەکانیان تێکرماندووە، هەر یەک لەو لایەنانە دابەشی خۆشخزمەتی بە قوتب و بلۆکیکی جیهانی و ناوچەیی بوون… ئاو کارەبا کە سەرەتاییترین مافی خەڵکە… نەیانتوانیوە بۆ خەڵکی کوردستانی دابین بکەن… بۆیە خەڵکی کوردستان نابێ بەشداری هەڵبژاردنێک بکەن، کە لەسەر دەستی ئەو حزبانە، توشی ئەو رۆژرەشی و گرانی و بێکاری و نەدارییە بوون و ئایندەی سیاسی کورستانیش ناسەقامگیر و نادیار ماوەتەوە… شکستهێنان بە گاڵتەجاری هەڵبژاردن، هەنگاوێکە بۆ ریسواکردن و لاوازکردنی دەسەڵاتی بۆرژوازی کورد و گۆرینی هاوسەنگی هێز بە سودی بزوتنەوەی نارەزایەتی جەماوەری لە پێناو دنیایەکی باشتردا….

تێبینی: ئەم بابەتە لە بڵاوکراوەی بۆپێشەوەی ژمارە ٣٦ بەرواری ١٥/٩/٢٠١٨ بڵاوبۆتەوە…

هەڵبژاردن ڕووپۆشێکە بۆ داپۆشینی ماهیەتی دەسەڵاتی میلیشیایی و تاڵانچی بزوتنەوەی کوردایەتی!

نووسینی: عەبدوڵا مەحمود

 لەهەڵبژاردنی پێشوودا بۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، سەرباری بانگەشەیەکی فراوانی حزبەکانی کوردستان کە بەشداریکردن لەو هەڵبژاردنەدا چارەنووسازە و پەیوەندی بە پرسی ئایندەی سیاسی کوردستان و نەتەوەوە!! هەیە، پێگەی کورد لەبەغدا بەهێز دەکات، لەبەرامبەر بە دوژمنانی گەلەکەمان و شۆفینیەکان و …تاد، کەچی بەشێکی زۆری خەڵکی کوردستان بەشداری هەڵبژاردنیان نەکرد، و ئەم بانگەشەو فریوکاریانەیان رەتکردەوە…

لە ئێستاشدا کە مانگێک ماوە بۆ هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی کوردستان و چەند رۆژێکیش بۆ دەستپێکردنی بانگەشەی هەڵبژاردنەکان… دوبارە بانگەشەو هات و هاوار بۆ گرنگی بەشداری هاوڵاتیان لەو هەڵبژاردنەدا چ لەلایەن حزبەکانی دەسەڵات و چ لەلایەن ئەو حزب و لایەنانەی خۆیان بە ئۆپۆزیسێۆن دەزانن، دەستی پێکردووە. دەڵێن بەهەر ئەندازە خەڵکی کوردستان بەشداری بکات، بۆ خۆیان و ئایندەکەیان باشە، هەردوو ئەم بەرەیە نیگەرانی ئەوەن کە ئەمجارەش خەڵکی کوردستان بەشداری هەڵبژاردنەکان نەکات و دەنگی”نا” و بایکۆت” هێندە هەڵبکشی، کە ئەو نمایشی هەڵبژاردنە، ئەزمونکراوە بێ ئاکامە، بەیەکجاری توڕ بدات.

یەکێک لەو چەکانەی کە بۆرژوازی کورد بەدەستیەوەیەتی بۆ رەوایەتی بەخشین بەدەسەڵاتی خۆی چ لەسەر ئاستی ناوخۆ و چ روو بەدنیای دەرەوە، هەڵبژاردنە… بە نیشاندان و وەرێخستنی هەڵبژاردنەکان، هەم درۆی دیموکراسی و هاوتایی خۆی لەگەڵ وڵاتانی تر نیشان دەدات و هەم لەئاستی ناوخۆشدا بەخەڵک و حزبە نەیارەکانی دەڵێت، رێگای گۆرینی دەسەڵات و فەرمانرەوایەتی لەریگای کایەی دیموکراسی و هەڵبژاردنەوە، دەڕواتە پێشەوە. فەزل فرۆشی ئەوە بەسەر خەڵکی کوردستان و دنیای دەرەوەدا دەکەن، کە لەرێگای دیموکراسی و هەڵبژاردنەوە هاتوونەتە سەر دەسەڵات و ماونەتەوە، و هەر حزب و لایەنێکیش کە بڕوای بە دیموکراسی هەیە دەتوانێت، بێتە ناو کایەکەو ئەسپی خۆی لە پرۆسەی دیموکراتیدا!! تاو بدات. دیارە حزبەکانی تری ناو خانەوادەی بۆرژوازیش کە خۆیان بە ئۆپۆزیسێۆنی دەسەڵات دەزانن، بەهەمان شێوە هەڵبژاردن بە گەمەیەکی جوانی دیموکراسی تەماشا دەکەن و دەیانەوێ بە خەڵکی کوردستان بڵێن، ڕیگای ئاڵوگۆڕی دەسەڵات و دەستاو دەستکردنی، لەرێگای دیموکراسی و هەڵبژاردنەوە!! مەیسەر دەبێت. بەم جۆرە هەردولایان، دەیانەوێت خەڵکی کوردستان لەدەستبردن بۆ رێگای تر و شۆرشگێرانە بۆ ئاڵوگۆری بەرجەستەو ریشەیی دووربخەنەوە و وابەستەی نمایشی هەڵبژاردنیان بکەن.

لەو هەڵبژاردنەی کە بەڕێوەیەو بریارە ٣٠ سێبتەمبەر بکرێت، هەر دوو بەرەی دەسەڵات و ئۆپۆزیسێۆن، سەرباری ململانێی نێوانیان و لێکترازنی ڕیزەکانیان، لەبەردەم و رووبەرووی دەنگێکی فراوانن کە… دژی هەڵبژارادنە و بەشداری هەڵبژاردن ناکەن وبایکۆتی دەکەن. رووبەرووبوونەوە لەگەڵ دەنگی”نا”و”بایکۆت” کارنامەو نەخشەی فراوانی تەواوی بەرەی بۆرژوازی کوردە بەدەسەڵات و ئۆپۆزیسێۆنەوە. هێزەکانی دەسەڵات و ئۆپۆزیسێۆن چونکە لەسەر ئەوە کۆکن کە ئەزموونی هەرێمی کوردستان دەبێ بپارێزرێت و لایان وایە ئەگەر ئەزموونی هەرێمی کوردستان تێک بچێت، هەموویان لەگەڵیدا لەناو دەچن. وا وێنای دەکەن هەموویان سەرنشینی کەشتیەکن، بە نقومبوونی کەشتیەکە هەموویان زەرەمەند دەبن، لەو روانگەیەوە سەرباری هەر ناکۆکی و ململانێیەیەک کە لەسەر بەشی خۆیان لە تاڵانی دەسەڵات لەگەڵ یەکترییدا هەیانە، دەیانەوێت پارێزگاری لەم ئەزموون و سیستەم سیاسیە بکەن کە لەساڵی ١٩٩١ وە، بۆیان بۆتە مایەی خیرو بەرەکەت و نیعمەت. دەرهێنانی چەکی هەڵبژاردن لە دیموکراسیەکەی بزوتنەوەی کوردایەتیدا، بە بەشکست کێشانی هەڵبژاردن بە بەشداری نەکردنی خەڵکی کوردستان سەندنەوەی رەوایەتی هەڵبژادن لێیان یانی، گۆرانی هاوسەنگی هێز بە… قازانجی بەرەی نارازی جەماوەری بەدەسەڵات و سیستەم و ئەزموونی شکستخواردووی هەریم… و لەئاستی فەرمی و دنیای دەرەوەشدا یانی، لەدەستدانی متمانەی فەرمی نێونەتەوەییان.

چ دەسەڵات کە هەموو جومگە سەرەکی و هەستیارەکانی دەسەڵات وداهات و سامان و پەیوەندییە ناوچەیی و نێونەتەوەیەکانی بەدەستەوەیەو چ ئۆپۆزیسێۆنەکەی کە هەمیشە پێیەکیان لەدەسەڵات و بووە لە داهاتی دزراوی خەڵکی کوردستان دەخۆن و لەبەشی خۆیان نارازین، ئەو راستیە دەزانن کە ئەگەر ئەوان نەتوانن خەڵکی کوردستان بۆ هەڵبژادنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق و بە بانگەشەی بەهێزکردنی پێگەی کورد لە بەغداو بە هەڵخراندن و ختوکەدانی هەستی نەتەوایەتی راپێچی بەردەم سندوقەکانی هەڵبژاردن بکەن، ئەوا لە هەڵبژاردن بۆ پەرلەمانی کوردستاندا، نەک ئەو چەک و فریوکارییەیان بەدەستەوە نییە، بەڵکو مەحکوم بە دادگاییکردن و زەبر خواردنن. ئەمە ترسی دەسەڵات و ئۆپۆزیسیۆنە لە هەڵبژاردنی داهاتوو بۆ پەرلەمانی کوردستان.. دەنگی ” نا” و بایکۆت” مەترسیەکی جدی سەر هەڵبژاردنەکانە.

دیارە دەنگی نا و بایکۆت، دەنگی بزوتنەوەی نارەزایەتی و تورەیی جەماوەرە لەدەسەڵات.. نارەزایەتییە بە دزی و تاڵانی، بێمافی و ئەو قڵشتە چینایەتیە قوڵەی کۆمەڵگە، بەسەرکوتگەری و نۆکەر خزمەتی بە وڵاتانی ناوچەکە، بەدەسەڵات و بە ئۆپۆزیسێۆنەوە…

ئۆپۆزیسێۆنی بۆرژوازی کورد، بەمەبەستی راپێچکردنی خەڵکی کوردستان بۆسەر سندوقەکانی هەڵبژاردن، دەلێن چەندە خەڵکی بەکەمی بەشداری هەڵبژاردن بکات، بوار دەدات بە حزبەکانی دەسەڵات تا خۆیان دەنگەکانیان بۆ پر بکەنەوەو ساختەکاری زیاتر بکەن. بەو بۆچوونەیان دەیانەوێت ئەو درۆیە دەرخواردی خەڵک بدەن کە ساختەکاری لەهەڵبژاردنەکاندا هۆکاری مانەوەی حزبەکانی پارتی و یەکێتییە لەدەسەڵاتدا. نایانەوێ لەو راستیە سادەیە تێبگەن کە پارتی و یەکێتی بۆیە دەسەڵاتیان پاوان کردووە، چونکە خاوەنی میلیشیاو هێزی چەکدار و دەستبەسەراگرتنی داهات و سامانی هەرێم و هاوکات خۆیان بەستۆتەوە بە نەخشەو سیاسەتەکانی وڵاتانی زلهیزو وڵاتانی ناوچەکەوە. نایانەوێ لەوە تیبگەن کە ئەگەر یەکێتی و پارتی یەک کورسیش نەهێنن دەسەڵات رادەست ناکەن، بۆیە بیانوی ساختەکردن لەهەڵبژاردنەکان، چەندەش راست بێت. بیانویەکی پوچە… هەروەها هێزەکانی ئۆپۆزیسیۆن بەم بیانووە دەیانەوێت شانی خۆیان لەنارەزایەتی جەماوەری بێنە دەرەوەو بڵێن نارەزایەتی خەڵک و دەنگی “نا” و بایکۆت” رووی لەدەسەڵاتەو ئیمە لێی بەدوورین تا ئەوەندەی بۆیان بکرێت لە دەنگی “بایکۆت” و “نا” بخۆن و کەڵک وەربگرن بە سودی خۆیان. ئەوە لەکاتێکدایە کە نارەزایەتی و تورەیی جەماوەری لە دەسەڵات و ئۆپۆزیسێۆنە و هەڵبژاردنی پێشوو ئەزمونێکی تاقیکراوەیە بۆ سەلماندنی. دەنگی “نا” و “بایکۆت”ی خەڵکی کوردستان بە هەڵبژاردنەکان، دەنگ و نەفرەتە لە تەواوی سیستەمی سیاسی و دەسەڵاتدارێتی هەرێم… بە تەواوی پرۆسەی هەڵبژاردنەوە، بە هەڵبژاردنی پر ساختەوە بۆ هەڵبژاردنی بێگەرد!!. ئەزموونی چەندین خولی هەڵبژاردن و بانگەشەی بێکۆتای پەخشکردنەوەی وادەو بەڵین بۆ چاکسازی و باشترکردنی ژیان و گوزەرانی هاوڵاتیان و مافەکانیان و سەروەری یاساو خزمەتگوزاریی و زامنکردنی ماف و ئازادییەکان… لە ٢٧ ساڵی رابردوودا نەیتوانیووە سەرەتاییترین پیداویستی هاوڵاتیان کە ئاوی خواردنەوەو کارەبایە، کە سەرەتاییترین خزمەتگوزارییە تەندروستیەکانە، کە رێگاوبان و خوێند و پەروەردەیە… دابین بکات.  نەفرەت و تورەیی جەماوەر لەهەموو ئەو بێدادی نەبوونیانەیە.

دەنگی”نا”و”بایکۆت” لە هەڵبژاردنەکانی پێشوودا، خۆبەخۆ و خۆوشیارییەکی سادەی نارەزایەتی بوو بەدەسەڵات و ئۆپۆزیسێۆن بێ ئەوەی بە کردەوە نوێنەرایەتی کرابێت… بۆ هەڵبژاردنی ٣٠ سێبتەمبەر، پێویستە لە ئێستاوە، رەتکردنەوەی هەڵبژاردن بە نەخشەوە ئامادەکاری بۆ بکرێت، دەنگی “نا” و بایکۆت” نوێنەرایەتی بکرێت… نوێنەرایەتی دەنگی “نا” و “بایکۆت”، یانی نوێنەرایەتی بزوتنەوەو تورەیی جەماوەری، بەدەسەڵات و ئۆپۆزیسێۆنەوە، یانی “نا” وتن بە ئەزموونێک کە زوربەی زۆری هاوڵاتیانی کوردستان، کریکاران و کارمەندان فەرمانبەران و خوێندکاران و ژنان و لاوان و خانەنشینان، کەم ئەندامان و بێببەشان… دەهارێت و دەبێتە خێرو بەرەکەت و نیعمەت و دابینکردنی ژیانی شاهانە بۆ کەمایەتیەکی مفەتەخۆری سەرمایەدارو سەرانی حزبەکان و وەزیر و ئەندام پەرلەمان و بەڕیوەبەرە گشتیەکان و نوخبەیەکی خزمەتکاری ئەو دەسەڵات و سیستەمە سیاسییە بۆگەن و دژە ئینسانیییە. “نا” یانی رەتکردنەوەی دەسەڵات و ئۆپۆزیسیۆنیک کە موچەی کرێکاران و کارمەندان دەبرێت و خانەنشیان  و کەم ئەندامان دەکاتە سوڵکەر و لایەک لە ژیان و گوزەرانیان ناکاتەوە و موچەیەکی ٣٠٠، ٤٠٠ هەزارییان بۆ رەوا نابینێ.

پێویستە هەڵبژاردنی ٣٠ سێبتەمبەر کۆتایی بەکایەی ساختەکارانەی هەڵبژاردن بهێنێت و ئەو رەوایەتتیە ساختەیەی دەسەڵاتیش مایە پوچ بکات، کە گوایە بە هەڵبژاردنەکان بەدەستی هێناوە. بۆ ئەو مەبەستە پێویستە، رابەرانی کرێکاریی لە کارگەو ناوەندە خەدەمیەکان، رابەرانی بزوتنەوەی نارەزایەتی جەماوەری کە ماوەیەک لەمەوبەر هەموو کوردستانی گرتەوە، لەگەڵ رابەرانی رێکخراوە جەماوەرییەکان و بزووتنەوە کۆمەڵایەتیەکانی وەکو (کرێکاران، لاوان و خوێندکاران، ژنان و خانەنشینان، تا هەڵسوراوانی دژە گەندەڵی و خوازیارانی ڕیز گرتن لە مافی مرۆڤ و سەروەری یاسا….) لەدەوری یەک کۆببنەوە، نەخشەی “بایکۆت” ێکی چالاک و “نا”یەکی هوشیارانە، دابرێژن… لەبەرامبەر بە کەمپەینی حزبەکانی دەسەڵات و بانگەشەی ئۆپۆزیسێۆندا، کەمپەینێکی سیاسی و راگەیاندن و کۆمەڵایەتی و جەماوەری وەرێ بخەن. قسەکەرانی بزوتنەوەکان، بێن و لەبەرامبەر بە وادەو بەڵێنی حزبەکانی دەسەڵات و ئۆپۆزیسێۆندا، فریوکاری ٢٧ ساڵ رابردووە، بانگەشەکانی هەڵبژاردنەکانی پێشوو، فریوکارییەکانی رابردوو، کارنامەی دوورو درێژیان لەهەموو ئاستەکاندا بە کۆمەڵگە نیشان بدەنەوە… بە لافیتە و تراکت و خێمە و چادر و سەیارەی گەرۆک و وەرێخستنی کۆبونەوە گشتیەکان لە کارگەو گەرەکەکاندا، دەنگی نا نوێنەرایەتی بکەن و بە بەشداری نەکردنێکی ئاوا بەنەخشەو جەماوەرییەوە کە بەشداری خەڵکی تیایدا بگاتە خوای لەسەدا ٢٠ و پوچی هەڵبژاردن لە ژیر سایەی میلیشیادا، ریسوا بکەن. ئەو ستانداردە کە کۆمەڵگەی نێو دەوڵەتی بە هەڵبژاردنەکانی دەدات، تێک برمێنێت.. ئەمە یانی گۆرانی هاوسەنگیەکی گەورە لە نێوان دەسەڵات و جەماوەردا لە یەکێک لە مەیدان و نەبەردەکانی بەرامبەرکێی کۆمەڵایەتی و چێنایەتیدا، کە هەڵبژاردنە… ئەو هێزە جەماوەریەی دەتوانێت لە نەبەردێکی ئاوادا کایە و مەیدانێکی جێگا شانازی دەسەڵاتی بۆرژوازی تێک بشکێنێ، رەوایەتی نێودەوڵەتی لە حزبەکان بسەنێتەوە، دەتوانێت بەردی بناغەی گۆرینی دەسەڵات لە ریشەوە، دابمەزێنی و لە نەبەردەکانی داهاتوویدا ئامادەی دابینکردنی مەلزوماتەکانی شۆرشی لەخوارەوەی جەماوەر بێت، بۆ هەڵتەکاندنی پایەکانی ئەو دەسەڵاتەی کە بەهۆی چەک ومیلیشیا و تاڵانی و دەستبەسەراگرتنی داهات و سفەت نۆکەرییەوە بۆ وڵاتان، دریژەی بە دەسەڵاتی مافیایی و سەرکوتکەرانەی داوە… و هەڵبژاردنیشی کردۆتە رۆپۆشێک بۆ داپۆشینی ماهیەتی دەسەڵاتی میلیشیایی و تاڵانچێتی…